К содержанию
РецензированоUZ2025

XITOYNING JANUBIY OSIYO MINTAQASIDAGI GEOSTRATEGIK MANFAATLARI VA YONDASHUVLARI

MANFAATLARI VA YONDASHUVLARI · ГЕОСТРАТЕГИЧЕСКИЕИНТЕРЕСЫИ ПОДХОДЫКИТАЯ В

Научный информационный бюллетень · 8 · 49- 66 · 2025

Аннотация

This article analyzes China’s geostrategic interests and political approaches in the South Asian region. As South Asia increasingly becomes a key area in global politics and economic relations due to its strategic location, large population, and economic potential, China is making the region a growing priority within the framework of its broader foreign policy and global ambitions. The article examines China’s role in developing trade and investment relations with South Asian countries through economic reforms, with particular attention given to the significance of the “Belt and Road Initiative” in enhancing infrastructure development and regional integration. It discusses the complex aspects of China-India relations, China’s strategic partnerships with other countries in the region, and the debates surrounding “debt-trap” diplomacy. The article also explores China’s expanding presence in terms of access to the Indian Ocean, military cooperation, and regional security, as well as efforts to secure energy and natural resources, its rivalry with the U.S. Indo-Pacific strategy, and China’s long-term geostrategic objectives. Keywords: China’s foreign policy, South Asian countries, geostrategic interests, Belt and Road Initiative (BRI), China-Pakistan Economic Corridor (CPEC), String of Pearls strategy, Bangladesh-China-India-Myanmar Economic Corridor (BCIM), the United States of America, Indo-Pacific Strategy, Quadrilateral Security Dialogue (Quad), Indo-Pacific Economic Framework (IPEF), regional security, infrastructure diplomacy, energy security, geoeconomic approach, strategic partnership. KIRISH/ВВЕДЕНИЕ/INTRODUCTION: Janubiy Osiyo o‘zining strategik joylashuvi, yirik sonli aholisi va boy resurslari tufayli global siyosatda muhim geosiyosiy va iqtisodiy ahamiyatga ega bo‘lgan mintaqadir. Dengiz va quruqlikdagi savdo yo‘llarining kesishgan nuqtasi sifatida u yirik davlatlar, ayniqsa global kuchlar o‘rtasidagi raqobat maydoniga aylangan. So‘nggi o‘n yilliklarda Xitoyning Janubiy Osiyodagi geostrategik manfaatlari keskin ortib bordi. Bu esa uning iqtisodiy ustunlik, energiya resurslari va mintaqaviy ta’sirni qo‘lga kiritish, shuningdek, raqib kuchlarga qarshi turish istagi bilan bog‘liq. Ushbu maqola Xitoyning mintaqadagi ko‘p 330 qirrali yondashuvlarini tahlil qiladi va bu yondashuvlarning Janubiy Osiyo siyosiy, iqtisodiy va xavfsizlik muhitiga ta’sirini ko‘rib chiqadi. Tadqiqotning dolzarbligi shundaki, u Xitoyning global superkuch sifatida shakllanishi va uning Janubiy Osiyodagi strategik harakatlarini yoritadi. Ayniqsa “Bir kamar bir yo‘l” tashabbusi doirasida bu mintaqaning tutgan o‘rni muhim. Originalarticle ISSN:3030-3931, Impact factor: 7,241 Volume 8,issue2,Iyul 2025 https://worldlyjournals.com/index.php/Yangiizlanuvchi worldly knowledge OAKIndex bazalari : research gate, research bib. Qo’shimchaindex bazalari:zenodo,open aire. googlescholar. Diplomatik aloqalar, iqtisodiy investitsiyalar va harbiy hamkorliklar orqali Xitoy o‘z ta’sirini chuqurlashtirdi. Maqolada Xitoyning strategik portlar ustidan nazorati, energiya va resurslarga bo‘lgan ehtiyoji hamda iqtisodiy qaramlik haqidagi bahslarni keltirib chiqargan “qarz tuzog‘i” diplomatiyasi kabi muhim masalalar muhokama qilinadi. Bundan tashqari, Xitoyning AQShning Hind-Tinch okeani strategiyasi bilan raqobati va mintaqaviy dinamikani o‘zgartirishga qaratilgan uzoqmuddatlimaqsadlari ham tahlil qilinadi. TADQIQOT USULLARI/МЕТОДЫ/METHODS: Ushbu ilmiy maqola sifatli va tahliliy tadqiqot yondashuvlari uyg‘unlashtirildi. Asosiy maqsad Xitoyning Janubiy Osiyodagi geostrategik manfaatlarini aniqlash, bu manfaatlar asosida amalga oshirilayotgan siyosiy va iqtisodiy yondashuvlarni tahlil qilish hamda mintaqadagi davlatlar bilan aloqalarning dinamikasini tushuntirishdan iborat. Ilmiy maqolani yozish davomida siyosatshunos olimlarning ilmiy kitoblari va maqolalaridan, ilmiymarkazlarning tahliliy hujjatlaridan keng foydalanildi. MUHOKAMA/ОБСУЖДЕНИЕ/DISCUSSION: Janubiy Osiyoning geosiyosiy ahamiyati global savdo va energiya oqimlarini ta’minlovchi Hind okeani orqali o‘tuvchi muhim dengiz yo‘llariga yaqinligi bilan bog‘liq. Ushbu mintaqada 1,9 milliarddan ortiq aholi istiqomat qiladi, bu esa dunyo aholisining katta qismini tashkil etadi. Mintaqada joylashgan Hindiston rivojlanib borayotgan iqtisodiy kuch sifatida ajralib turadi. Iqtisodiy jihatdan Janubiy Osiyo barqaror o‘sishni boshdan kechirmoqda. Jahon bankining 2024-yilgi prognoziga ko‘ra Hindistonning yalpi ichki mahsuloti 3 trillion AQSh dollaridan oshishi kutilgan, bu esa uni dunyodagi eng tez o‘sayotgan iqtisodiyotlardan biriga aylantiradi1. Bu mintaqaning Yaqin Sharqning mojaroga moyil hududlarga yaqin joylashuvi va yirik davlatlar o‘rtasidagi “bufer zona” sifatidagi roli uni global xavfsizlik dinamikasida muhim o‘ringa ega qiladi. Siyosiy jihatdan Janubiy Osiyo turli boshqaruv tizimlariga ega davlatlar mintaqasi hisoblanadi. Hindiston demokratiya yo‘lini tanlagan bo‘lsa, Pokiston aralash siyosiy tizimga eg

Доказательный фрагмент

«This article analyzes China’s geostrategic interests and political approaches in the South Asian region.»

Образец извлечения

Демо-превью

This article analyzes China’s geostrategic interests and political approaches in the South Asian region. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.

DOI не указан
Цитирований
0
Тип
Журнал
Страна
Узбекистан
Ключевые слова
China’s foreign policy, South Asian countries, geostrategic interests, Belt and Road, AQSh, Bangladesh-Xitoy-Hindiston-Myanma iqtisodiy koridori, geoiqtisodiy yondashuv, Xitoy-Pokiston Iqtisodiy Koridori, bir yo‘l” tashabbusi, Janubiy Osiyo mintaqasi davlatlari, energiya xavfsizligi, Hind-Tinch okeani strategiyasi, Xitoy tashqi siyosati, To‘rt tomonlama xavfsizlik muloqoti (Quad), Hind-Tinch okeani Iqtisodiy Platformasi, mintaqaviy xavfsizlik, “Bir kamar, infratuzilma diplomatiyasi, strategik sheriklik., “Marvaridlar zanjiri” strategiyasi, geostrategik manfaatlar
Спросить CiteX об этой работе

Смежные источники