ЗИЁРАТГОҲ ВА ҚАДАМЖОЛАР БИЛАН БОҒЛИҚ ҚАРАШЛАРНИНГ ЛОКАЛ ЭТНОҲУДУДИЙ ХУСУСИЯТЛАРИ (ҚАШҚАДАРЁ ВОҲАСИ МИСОЛИДА)

Аннотация

Қашқадарё аҳолиси ўзининг кўп асрлик тарихида муқаддас зиёратгоҳлар би­лан боғлиқ ранг-баранг маросимлар тизимини яратибгина қолмай, унинг ижрочиси ва амалиётчисига айланди. Гарчи, муқаддас мозорлардаги жонлиқ сўйиш, азиз авлиёлар ва аждодлар руҳига атаб ис чиқариш, пахта пиликлари билан ўралган таёқчаларни ёқиш, чалпак пишириш, икки ракат ният намозини ўқиш, эхсон бериш, мозор ичига пул ташлаш ёки қимматбаҳо буюм, жонлиқ сифатида ҳайвон эҳсон қилиш, мозор остонасига бошини қўйиб илтижо қилиш, мозордаги муқад­дас дарахт шоҳларига латта боғлаш, дарахтни қучоқлаш ниятини айтиш, мукад­дас тошларга бош, қўл ва белини текизиш, муқаддас булоқ сувларида ювиниш, сувга танга ташлаш, булоқдан ният билан буюм топиш, мозор остонаси ва атро­фини ният айтиб супуриш маросимларининг баъзи бирлари ҳаётдаги улкан ижтимоий-иқтисодий, сиёсий ва мафкуравий ўзгаришлар, айниқса, илмий-техника инқилоби таъсирида аста-секин йўқолиб, айримлари ўзгаришларга учраган бўлсада, бироқ уларнинг барчаси қандай ғоявий йўналишда бўлганлигидан қатъий назар халқнинг амалий фаолиятида, ўтмишда ва ҳозирги кунда қўлланилиб келаётганлиги билан катта тарихий ва илмий аҳамиятга эга­.