Татимма ал ятимма

Аннотация

X-XI асрларда Урта Осиё ва Хуросонда илм-фан тараққиёти юқори поғонага кўтарилди. Аниқ фанлар соҳасида Абу Али ибн Сино (980-1037), Абу Райҳон Беруний (973-1048), Абу Саҳл Масиҳий, Абу Наср ибн Ироқ, машҳур тарихчи Ибн Мискавайҳ кабилар етишиб чиқди ва булар жаҳон фан-маданияти тарихи- дан ўз ўлмас асарлари билан муҳим ўрин олди. Аниқ фанлар билан бир қаторда бу даврда бадиий адабиёт ҳам равнақ топган эди. Бу даврда яратилган бадиий асарлар асосан икки тилда форсий ва араб тилида, қисман туркий тилда ёзилди. Форс-тожик адабиёти асосчиси Абу Абдуллоҳ Рудакий (вафоти 941 ёки 952), Абу-л-Ҳасан Шаҳид Балкий, «Офариннома» муаллифи Абу Шукур Балхий (915 й. туғилган), шоира Рабиат, «Шоҳнома» муаллифи Абу Мансур Муҳаммад Даки- қий (ваф. 977 йил) кабилар ўз шеърларини форсий тилида ёздилар. Буюк шоир Абу-л-Қосим Фирдавсий (934 ёки 941-1020 ёки 1025) ўзининг ўлмас асари «Шоҳнома»ни ана шу тилда ёзган эди.