К содержанию
РецензированоRU2024

ZAHARLI HAYVONLAR VA ULARNING TIBBIYOTDAGI AHAMIYATI

ТЕОРИЯ И ПРАКТИКА · Shomuratova Rohatlon O'ktamovna

Медицина, педагогика и технологии: теория и практика · 3 · 2024

Аннотация

В данной статье рассматриваются виды ядовитых животных, их биологические особенности, состав ядовитых веществ и, что наиболее важно, их применение в медицине. Также представлены аналитические данные и исследовательская методология, основанные на научной литературе. В статье проанализировано применение ядов змей, пауков, скорпионов, морских обитателей и лягушек при создании лекарственных средств, терапии рака, обезболивающих препаратов и диагностических методов. Ядовитые животные играют не только важную экологическую роль, но и являются ценным источником фармакологических возможностей для здоровья человека. Их яд состоит из мощных токсичных веществ и имеет большое значение в разработке современных медицинских препаратов. Также в статье приведены анализы, основанные на статистических графиках. 187 https://universalpublishings.com МЕДИЦИНА, ПЕДАГОГИКА И ТЕХНОЛОГИЯ: ТЕОРИЯ И ПРАКТИКА Researchbib Impact factor: 13.14/2024 SJIF 2024 = 5.444 Том 3, Выпуск 06, Июнь Ключевые слова: ядовитые животные, змеиный яд, скорпион, диагностика, медицина, нейротоксин, анализ, терапия, фармакология, лекарственные средства, биомолекулы, клинические исследования. Annotation. This article explores the types of venomous animals, their biological characteristics, the composition of their toxic substances, and most importantly, their applications in medicine. It also presents analyses and research methodology based on scientific literature. The article examines drugs developed from the venoms of snakes, spiders, scorpions, marine creatures, and frogs, as well as their roles in cancer therapy, pain relief, and diagnostic methods. Venomous animals not only play an important ecological role, but also serve as a valuable source of pharmacological potential for human health. Their venom contains powerful toxic compounds and holds significant value in the development of modern medical treatments. Additionally, the article includes analyses supported by statistical graphics. Keywords: venomous animals, snake venom, scorpion, diagnostics, medicine, neurotoxin, analysis, therapy, pharmacology, pharmaceuticals, biomolecules, clinical research. Kirish. Zaharli hayvonlar — o‘zining himoya yoki ov qilish strategiyasi sifatida toksik modda ishlab chiqaradigan biologik organizmlar hisoblanadi. Ular asosan tropik va subtropik mintaqalarda uchraydi. Tabiatda 150 000 dan ortiq zaharli hayvonlar turi mavjud bo‘lib, ular orasida ilonlar, o‘rgimchaklar, skorpionlar, ayrim baliq turlari, qurbaqalar va dengiz mollyuskalarining o‘rni alohida ahamiyatga ega[3]. Hayvon zaxarlari (zootoksinlar) — bu hayvonlar tomonidan himoya yoki hujum qilish maqsadida ishlab chiqariladigan va biologik faol bo‘lgan zaharli moddalar hisoblanadi. Ular asosan umurtqasiz hayvonlar va sudralib yuruvchilar tomonidan ishlab chiqariladi hamda yuqori darajadagi biologik faollikka ega bo‘lib, turli hayotiy tizimlarga ta’sir ko‘rsatadi. Kimyoviy tuzilishiga ko‘ra, zootoksinlar ikki asosiy guruhga bo‘linadi. Oqsil tabiatli zaxarlar – bu fermentlar, peptidlar yoki neyrotoksik va gemotoksik ta’sirga ega bo‘lgan murakkab oqsilli birikmalardir. Ular hujayra membranasi, ion kanallari yoki moddalar almashinuvi jarayonlariga ta’sir qilishi mumkin [2]. Nooqsil tabiatli zaxarlar – bular alkaloidlar, glikozidlar va biogen aminlar kabi nisbatan oddiy kimyoviy tuzilishga ega moddalardir. 188 https://universalpublishings.com МЕДИЦИНА, ПЕДАГОГИКА И ТЕХНОЛОГИЯ: ТЕОРИЯ И ПРАКТИКА Researchbib Impact factor: 13.14/2024 SJIF 2024 = 5.444 Том 3, Выпуск 06, Июнь Ilgari faqat xavfli deb hisoblangan bu hayvonlarning zahari zamonaviy tibbiyotda dorilar, diagnostik vositalar va terapiya usullarini yaratishda muhim rol o‘ynamoqda [6]. Shu bilan birga, bu zaharlar murakkab oqsillar, fermentlar va boshqa biologik faol molekulalardan iborat bo‘lib, tibbiyotda og‘riqni kamaytiruvchi, qon bosimini pasaytiruvchi, saraton hujayralariga qarshi va yurak faoliyatini tartibga soluvchi preparatlar tayyorlashda foydalaniladi [4]. Oqsil tabiatli toksinlar: oqsil asosidagi zaxarlar o‘z tarkibida faollik ko‘rsatuvchi asosiy oqsil moddalardan tashqari, bir qancha ikkilamchi oqsillar hamda organik va noorganik birikmalarni ham saqlaydi. Ushbu barcha komponentlar birgalikda zaharning fiziologik ta’sirini va uning toksik xususiyatini shakllantiradi. Shu sababli, oqsil tabiatli zaharlar ko‘pincha ular ishlab chiqariladigan hayvon turlari asosida tasniflanadi. Har bir zaharning umumiy tuzilmasi bilan bir qatorda, uning eng muhim biologik faol qismlari ham alohida o‘rganiladi [5]. Ilon zaxarlari - ilon zaxarlari turli xil faol moddalardan tashkil topgan murakkab aralashma bo‘lib, ularning tarkibida 4 asosiy komponentlar mavjud: Fermentlar – barcha ilon zaxarlarida quyidagi fermentlar aniqlangan: gialuronidaza, fosfolipaza A, nukleotidaza, fosfodiesteraza, dezoksiribonukleaza, ribonukleaza, adenozintrifosfataza, nukleotidpirofosfataza, L-aminokislotalar oksidazasi va ekzopetidaza. Polipeptidlar – asosan neyrotoksinlar va gemotoksinlarga

Доказательный фрагмент

«В данной статье рассматриваются виды ядовитых животных, их биологические особенности, состав ядовитых веществ и, что наиболее важно, их применение в медицине.»

Образец извлечения

Демо-превью

В данной статье рассматриваются виды ядовитых животных, их биологические особенности, состав ядовитых веществ и, что наиболее важно, их применение в медицине. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.

DOI не указан
Цитирований
0
Тип
Журнал
Страна
Узбекистан
Ключевые слова
venomous animals, snake venom, scorpion, diagnostics, medicine, zaharli hayvonlar, diagnostika, klinik tadqiqotlar., biomolekula, skorpion, ilon zahari, dori vositalari, neyrotoksin, tibbiyot, tahlil, terapiya.farmakologiya
Спросить CiteX об этой работе

Смежные источники

[4]МедицинаRUРецензированоОткрытый доступ
Лечебные свойства меда

Научные работы одарённой молодёжи и медицина XXI векаМ Болтаева, М Хамрокулова2023

4