“CHLORELLA VULGARIS” ASOSIDA TAYYORLANGAN BIOLOGIK FAOL OZUQA QO‘SHIMCHALARI: TARKIBI, XUSUSIYATLARI VA INSON SALOMATLIGIGA TA’SIRI

Аннотация

The article examines the chemical composition, biological properties and impact on human health of biologically active food supplements (BAA - biologically active food supplements) based on Chlorella vulgaris. Chlorella vulgaris is a microgreen algae that is known as a source of biologically active substances due to its high content of protein, vitamins (especially group B), minerals, chlorophyll and antioxidants. The article analyzes the immunostimulatory, detoxifying (removing toxins) and digestive functions, as well as the anti- inflammatory properties of these supplements, based on scientific sources. At the same time, the health effects of Chlorella vulgaris-based supplements and precautions for their use were also examined. The results of the study demonstrate the preventive and therapeutic potential of Chlorella vulgaris supplements and open the possibility of their use as a means of supporting a healthy lifestyle. Key words: Chlorella vulgaris, dietary supplements, food additives, microalgae, antioxidant properties, detoxification, immune system, human health, food biotechnology, vitamins and minerals, protein source, healthy nutrition, natural supplements, micronutrients. Kirish. So‘nggi yillarda biologik faol ozuqa qo‘shimchalari (BFOQ) nafaqat parhezni to‘ldiruvchi vosita sifatida, balki sog‘liqni saqlashda qo‘llab-quvvatlovchi muhim omil sifatida e’tirof etilmoqda. Ayniqsa, tabiiy kelib chiqishga ega mikroorganizmlar, xususan mikroalgalar asosida tayyorlangan qo‘shimchalar, ekologik tozaligi va yuqori bioaktivlik darajasi bilan ajralib turadi. Mikroalgalar asosan suv ekotizimlarida mavjud bo'lib, dengiz suvida ham, chuchuk suvda ham yashaydi va o'simliklarga o'xshash xloroplastlar va yadrolarni o'z ichiga olgan fotosintetik eukariotik organizmlardir. Mikroalgalar quyosh nuri va CO dan foydalanish 2 bo'yicha yuqori ko'rsatkichlari tufayli quruqlikdagi o'simliklarga qaraganda biomassani yaxshiroq beradi, bu ularning juda yuqori su’ratda o’sishiga olib keladi [1]. Xlorella bu bir hujayrali yashil chuchuk suv oʻtlaridir, bo‘lib 30 dan ortiq turli xil turlari mavjud va eng ko'p ishlatiladigan turlaridan ikkitasi Chlorella vulgaris va Chlorella pyrenoidosa hisoblanadi. Xlorella odam tomonidan to'g'ridan-to'g'ri hazm bo'lmaydigan qattiq hujayra devoriga ega bo'lganligi sababli, u ko'pincha kapsulalar, planshetlar, kukunlar va boshqalar shaklida qo'shimcha sifatida paydo bo'ladi. Keyingi yilarda eng ko‘p o‘rganilgan va amaliyotda keng qo‘llanilayotgan turlaridan biri - Chlorella vulgaris hisoblanadi. Xlorella — bir hujayrali yashil suv o‘ti bo‘lib, u yuqori biologik qiymatga ega bo‘lgan oqsillar, to‘yinmagan yog‘ kislotalari, polisaxaridlar, vitaminlar, minerallar va antioksidant pigmentlarga nihoyatda boy. Tadqiqotlar shuni ko‘rsatmoqdaki, xlorella asosidagi qo‘shimchalar inson organizmidagi turli tizimlarga (immun, yurak-qon tomir, hazm, endokrin va boshqalar) ijobiy ta’sir ko‘rsatadi. Shu bilan birga, u toksinlardan tozalash, yallig‘lanishni kamaytirish va hujayralarni erkin radikallardan himoya qilishda katta salohiyatga ega. Mazkur maqolada chlorellaning tarkibi, biokimyoviy xususiyatlari, farmakologik ta’siri va inson salomatligiga bo‘lgan foydali tomonlari tahlil qilinadi. Bu orqali biologik faol qo‘shimcha sifatida xlorellaning zamonaviy sog‘liqni saqlash tizimidagi o‘rni yoritildi. Tadqiqotlar shuni ko'rsatdiki, Chlorella vulgaris hujayralarida inson salomatligini mustahkamlovchi va ayrim kasalliklarning oldini oluvchi turli xil ozuqa moddalari va bioaktiv birikmalar mavjud [2,3], bu Xlorelladan olingan tabiiy birikmalar sintetik birikmalar yoki 14 dorilar o'rnini bosishini ko'rsatadi. Chlorella vulgaris tarkibidagi tabiiy birikmalarning tarkibi, o’sish sharoitlari va Chlorellalar turlari o'rtasida katta farq qiladi [4,5] Chlorella vulgaris mahsulotlarida juda ko'p miqdorda arginin (taxminan 3200 mg/100 g quruq vazn) mavjud bo'lib, u har bir sutemizuvchilar tizimiga ta'sir qiluvchi kuchli hujayra ichidagi signalizatsiya molekulasi bo'lgan NO ishlab chiqarish uchun substrat bo'lib xizmat qiladi [6]. Arginin shuningdek, immun funktsiyalarining kuchli modulyatori bo'lib xizmat qiladi [7]. Xlorellaning odam salomatligi uchun foydali xususiyarlari quyidagilar hisoblanadi. 1. Juda to'yimli bo‘lib, xlorella ozuqa moddalariga boy bo'lgani uchun uni "super oziq- ovqat" deb atashadi. asosan quyidagilar kiradi: oqsil, vitamin B12, temir va vitamin C, antioksidantlar, omega-3s, tola, boshqa vitaminlar va minerallar. 2. Detoksifikatsiyaga yordam berish uchun og'ir metallar bilan birlashtirish lozim. Xlorella organizmni "detoksifikatsiya qilish" qobiliyati uchun keng maqtovga sazovor. Tadqiqotlar shuni ko'rsatadiki, suv o'tlari, shu jumladan xlorella, jigar, miya va buyraklardagi og'ir metallarning toksikligini kamaytirishi mumkin. 3. Immunitet tizimini mustahkamlaydi. Tadqiqotlar shuni ko'rsatadiki, Chlorella immunitetni kuchaytiradi. 1 rasm Chlorella vulgaris ni laboratoriya sharoitida ko‘paytirish 4. Xole