Факультативные признаки состава преступления с объективной стороны как признак отягчающей (квалифицирующей) ответственности: теоретические и практические проблемы и решения

Аннотация

мазкур мақолада жиноят объектив оғирлаштирувчи (квалификацияловчи) белгиси томони факультатив белгиларижавобгарликни сифатида кириши мумкинлигини назарда тутади. оғирлаштирувчи (квалификацияловчи) белгиси сифати ЎзР ЖКнинг Махсус қисми моддаларини таҳлил жиноят қонунчилигида назарда тутилиши, шунингдек қилиш шуни кўрсатадики, жиноят объектив томони Ўзбекистон Республикаси Жиноят кодексида факультатив белгилари қонун чиқарувчи томонидан келтирилган айрим жиноят объектив томони аксарият моддаларнинг оғирроқ қисмида қилмишни факультатив белгилари билан боғлиқ назарий ва квалификация қилишнинг жавобгарликни амалий муаммолар ёритилган бўлиб, бу борада оғирлаштирувчи (квалификацияловчи) белгиси Ўзбекистон Республикаси жиноят қонунчилиги ва сифатида тўғридан-тўғри кўрсатиб ўтилган. Улар Ўзбекистон Республикаси Олий суд Пленум қарорини қуйидагилардан иборат:1) Жиноят содир қилиш такомиллаштириш бўйича аниқ таклиф ва тавсиялар жойи:а)“ўқув юртларида ёки ўқувчилар, талабалар ишлаб чиқилган. ўқув-тарбия, спорт ёки жамоат тадбирлари Калит сўзлар: жиноят содир қилиш жойи, вақти, ўтказиладиган бошқа жойлар” – ЎзР ЖКнинг 127- усули, ҳолати, қуроли ва воситаси, уй-жой, омборхона моддаси 3-қисми “в” банди; б) “уй-жойга, омборхона ёки бошқа хона, ОИВ касаллиги / ОИТСни ёки бошқа биноларга, бошқа хонага ғайриқонуний тарқатиш,қурол сифатида фойдаланиши мумкин равишда кирган ҳолда” – ЎзР ЖКнинг 164-моддаси 3- бўлган бошқа нарсаларни ишлатиб содир этилган қисми “в” банди 166-моддаси 3-қисми “б” банди 169- босқинчилик. моддаси 2-қисми “г” бандлари; в) “озодликдан маҳрум қилиш тариқасидаги жазони ўташ жойларида” – ЎзР Аннотация: в данной статье представлены фа- ЖКнинг 273-моддаси 3-қисми “в” банди; 274-моддаси культативные признаки объективной стороны преступ- 2-қисми “б” банди; г) “гиёвандлик воситалари ёки ления, указанные в уголовном законодательстве как психотроп моддаларни лабораторияларда қонунга отягчающие признаки при квалификации деяния, в том хилоф равишда тайёрлаш ёки қайта ишлаш” – ЎзР числе теоретические и практические проблемы неко- ЖКнинг 273-моддаси 4-қисми; торых факультативных признаков объективной сторо- 2) Жиноят содир қилиш вақти: а) “оммавий ны преступления, которые указаны в Уголовном кодек- тартибсизликлар жараёни” – ЎзР ЖКнинг 97-моддаси се Республики Узбекистан. Кроме того, разработаны 2-қисми “е”; 104-моддаси 2-қисми “г”; 105-моддаси 2- предложения и рекомендации по дальнейшему со- қисми “д”; 277- моддаси 3- қисми “в” бандлари; б) вершенствованию уголовного законодательства и по- “маъмурий назорат озодликдан маҳрум қилиш становлений Пленума Верховного суда Республики жойларидан озод қилиш вақтида шахсга нисбатан Узбекистан. ўрнатилган бўлиб, у ўзи танлаган яшаш жойига узрли Ключевые слова: место, время, способ, обстанов- сабабларсиз муайян муддатда етиб келмаслиги ка, средства и орудия совершения преступления, жи- туфайли маъмурий назорат қоидаларини бузган бўлса” лище, хранилище или иное помещение, распростране- – ЎзР ЖКнинг 226- моддаси 2- қисми “б” банди. в) ние ВИЧ-инфекции/СПИД, разбой с применением других “ўртача катталикдаги экин майдонида” ва “катта экин предметов, использованных в качестве оружия. майдонида” содир этилган бўлса – ЎзР ЖКнинг 270- моддаси 2-қисми “в”; 3-қисми “в” бандлари; Annotation: This article illustrates that the 3) Жиноят содир қилиш усули: а) “бошқа facultativesigns of the objective sideof the crimeare speci- шахсларнинг ҳаёти учун хавфли бўлган усулда” – ЎзР fied in the Criminal Codeas aggravating (qualifying) signs ЖКнинг 97-моддаси 2-қисми “е” банди” 156-моддаси 2- at the qualification of criminal offense, including the theo- қисми “а” банди. б) “ўлдириш билан қўрқитиб содир retical and practical problems of facultativesigns of the этилган бўлса” – ЎзР ЖКнинг 118-моддаси 2-қисми “г”; objective side ofthe criminal offence, which are specified in 119-моддаси 2-қисми “г” бандлари. в) “зўрлик ишлатиб the Criminal Code of the Republic of Uzbekistan. In addi- ёки қўрқитиб содир этилган бўлса” – ЎзР ЖКнинг 129- tion, proposals and recommendations for further improve- моддаси 2-қисми; 141-моддаси 2 қисми. г) “ўғирлаш, ment of the criminal legislation and the decision of the зўрлик ишлатиш ёки зўрлик ишлатиш билан қўрқитиш Plenum of the Supreme Court of the Republic of Uzbeki- ёхуд мажбурлашнинг бошқа шаклларини қўллаш stan. орқали” – ЎзР ЖКнинг 135-моддаси 2-қисми “а” банди. Keywords: facultative signs of the objective side of the д) “жисмоний азоб бериб” – ЎзР ЖКнинг 138-моддаси crime; the place, the time, the manner, the means and 2-қисми “а” банди; conditions of commission of a criminal offence, dwelling, 4) Жиноят содир қилиш ҳолати:а) “жанговар depositary or other premise, transmitting AIDS, banditry вазиятда содир этилган бўлса” – ЎзР ЖКнинг 295- with other objects used as a weapon. моддаси 3- қисм; 296- моддаси 3- қисм; 302- модда 2- қисм. Бизга маълумки, ҳозирги замон жиноят ҳуқуқи 5) Жиноят содир қилиш қуроли: а) “қурол ёки қурол назарияси ва қонунчилигида ҳамда алоҳида