Как вид договора поставки продукции

Аннотация

мақолада тадбиркорлик фаолиятида ҳудудида, шу билан бирга унинг ташқарисида товар кенг тарқалган шартнолардан бири – етказиб бериш муомаласининг аксарият қисми ушбу шартнома орқали шартномасидан фойдаланиш билан боғлиқ масалалар амалга оширилаётганлиги ҳеч кимга сир эмас. Шу кўриб чиқилган. Хусусан, етказиб бериш билан бирга, бозор муносабатларининг жадал шартномасини бошқа тадбиркорлик фаолиятида суръатлар билан ривожланиб бориши, ўз навбатида, қўлланиладиган шартномалардан фарқи батафсил миллий цивилистика фани олдида ушбу шартнома таҳлил этилган. Шунингдек олди-сотдининг тури турини такомиллаштириш бўйича янги ишланмалар сифатида етказиб бериш шартномасини тузиш ва ишлаб чиқиш заруриятини келтириб чиқариши табиий. амалга ошириш тартибини белгиловчи амалдаги Зеро, маҳсулот етказиб бериш шартномаси мустақил қонунчиликни такомиллаштириш масалалари кўриб иқтисодий-ҳуқуқий ҳужжат сифатида товар алмашуви чиқилган. соҳасида бозор муносабатларини ташкил этишнинг Калит сўзлар: етказиб бериш, олди-сотди, асосий воситаси, шартномавий тартибга солиш эса – қонунчилик, шартнома, тадбиркорлик. маҳсулот етказиб бериш бўйича ўзаро алоқаларни ташкил этишнинг мустақил институтидир [14, 5- с]. Аннотация: в статье рассматриваются вопросы, Ҳ.Раҳмонқулов тўғри таъкидлаганидек, у малакали связанные с использованием в предпринимательской сотувчилар ва сотиб олувчилар ўртасида улгуржи деятельности одного из распространенных договоров товарлар олди-сотдиси бўйича муносабатларни – договора поставки. В частности, подробно бевосита ифодалайди [11, 67-б]. анализируются особенности договора поставки, А.Гаврилованинг фикрича, маҳсулот етказиб бериш позволяющие отличить его от других, используемых в шартномаси ва олди-сотди шартномаси ягона предпринимательской деятельности договоров. иқтисодий мазмун ва мулкка нисбатан эгалик ҳуқуқи Поднимаются вопросы совершенствования (бошқа ашёвий ҳуқуқлари)нинг ўтишини таъминлаш; существующего законодательства, мулк эгаси алмашувининг узил-кесиллиги; ҳақ эвазига регламентирующего порядок заключения и тузилиши; жавоб тариқасида пул кўринишида нархнинг выполнения договора поставки, как одной из тақдим этилиши каби ягона намунавий (турга хос) разновидностей договора купли-продажи. ҳуқуқий белгиларни бирлаштиради [8, 11-б]. Бу ўринда, Ключевые слова: поставка, купля-продажа, зако- фикримизча, ушбу белгилар қаторига ҳар иккала нодательство, договор, предпринимательство. шартномада ҳам муайян товарни фойдаланиш учун топшириш мажбурияти ҳам намоён бўлишини эътироф Annotation: the article deals with problems relating to этиш зарур. Чунки олди-сотди шартномасида ҳам, the use in the business activity of one of the diffused con- маҳсулот етказиб бериш шартномасида ҳам сотувчи tracts – contracts of delivery. Particularly the author mi- ёки маҳсулот етказиб берувчи-сотувчи ҳам товарни nutely analyzes the peculiarities of the contract of delivery мулк қилиб топшириши талаб этилади. that makes it possible to distinguish it from the other con- Олди-сотди шартномасидан фарқли ўлароқ, tracts used in the sphere of business activity. The ques- маҳсулот етказиб бериш шартномаси тадбиркорлик tions of improvement of existing legislature, regulating the фаолиятида фойдаланиш учун ёки шахсий, оилавий order of concluding and execution of contracts of delivery, мақсадларда, рўзғорда ва шунга ўхшаш бошқа are brought up as one of the varieties of contracts of pur- мақсадларда фойдаланиш билан боғлиқ бўлмаган chase and sale. бошқа мақсадларда фойдаланиш учун товарларни Keywords: delivery, purchase and sale, legislation, етказиб бериш мақсадида тадбиркорлик фаолияти contract, entrepreneurship. субъектлари ўртасида тузилади. Дарҳақиқат, манбаларда таъкидланганидек, маҳсулот етказиб Мамлакатимизда бугунги кунда маҳсулот етказиб бериш шартномаси, биринчи галда, бошқа бериш шартномасига алоҳида эътибор қаратилмоқда. шартномалардан уни тузиш мақсади билан фарқ Иқтисодиётни ривожлантириш, уни қилади [13, 28-б]. либераллаштиришга катта урғу берилиб, шу ўринда Маҳсулот етказиб бериш шартномасининг ўзига хос маҳсулот етказиб берувчи субъектларнинг орасида муҳим хусусиятлари ҳақида сўз юритганда тадбиркорларга бир қатор имконият, преференция ва қуйидагиларга эътиборни қаратиш муҳимдир: имтиёзлар яратилмоқда. Зеро, Ўзбекистон Биринчидан, ушбу шартнома учун Ўзбекистон Республикаси Президенти Ш.М.Мирзиёев ўзининг Республикаси Фуқаролик кодексининг 437-моддасида парламентга мурожаатида ҳам мазкур масалага махсус субъектлар таркибининг назарда тутилганлиги. алоҳида тўхталиб ўтди: “Бозор шароитида маҳсулот Жумладан, маҳсулот етказиб берувчи сифатида ҳар етказиб берувчи ҳам, истеъмолчи ҳам ўз шартнома доим тадбиркорлик фаолиятининг субъекти (яъни мажбуриятларини тўлиқ бажариши керак” [1]. Демак, тижоратчи юридик шахслар ёки ўз устав мақсадларига маҳсулот етказиб берувчи ўз меҳнатини ҳаққини тўлиқ эришиш учун тадбиркорлик фаолияти билан олсагина, унинг кейинги фаолияти ривожланишига шуғулланаётган тижоратчи бўлмаган юридик шахслар имкон яратилади.