Государственная охрана материнства-одиночки в Республике Узбекистан: примеры национальной правовой системы и практика развитых стран

Аннотация

ушбу мақолада аёлларнинг ҳуқуқлари ва Keywords: single mother, child, legal marriage, preg- уларга белгиланган имтиёзлар атрофлича ёритиб nancy, privilege, Family Code of the Republic of Uzbeki- ўтилган. Ўзбекистон Республикасининг миллий ҳуқуқ stan. тизими ва норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар таҳлили билан бир қаторда ривожланган мамлакатлар амалиёти ҳам Миллий ҳуқуқи тизимининг устувор жиҳатларидан ўрганилди ва таҳлил этилди. Ёлғиз онадан туғилган бири ҳуқуқ назарияси ва амалиётини изчилликда бир хил болаларнинг расмийлаштирилиши ва оналарга тадбиқ этилиши билан белгиланади. Бу эса норматив- бериладиган имтиёзлар баён этилди. ҳуқуқий ҳужжатлар нормаларини амалиётда аниқ Муаллиф томонидан тахлилллар асосида таклифлар қўлланилишига олиб келади. Хусусан, фуқаролик, оила, баён этилди. Хусусан, ёлғиз она жумласига ҳуқуқий меҳнат, тадбиркорлик, божхона ҳуқуқи йўналишларида таърифни яратиш ва Ўзбекистон Республикаси Оила устувор вазифалар ҳамда мақсадлар белгиланган. кодексида акс эттириш мақсадга мувофиқдир. Бугунги кунда оилавий муносабат субъектларининг Иккинчидан, ёлғиз она сифатида қаралиши учун ҳуқуқларини ҳимояланиши жамиятда қонунларга қатъий фақатгина қонуний никоҳда бўлмаганлик ҳолатигина ва оғишмай амал қилишларини ҳамда умуммиллий эмас балким, қонуний никоҳда бўлган аёл турмуш ўртоғи вазифаларни ҳал қилишга оид мажбуриятларини лозим билан қонуний ажрашмаган ҳолатда, субъектив даражада ва самарали бажаришларини таъминлашга сабабларга кўра боласини ёлғиз ўзи парвариш қилиши; хизмат қилади. қонуний никоҳи мавжуд бироқ турмуш ўртоғининг эрта Мамлакатимизда давлат сиёсатининг барча вафот этиши каби ҳолатлари ҳам инобатга олиниши йўналишларида кенг қамровли дастурий тадбирлар лозим. Учинчидан, миллий ҳуқуқ тизимида ёлғиз изчил амалга оширилмоқда. Жумладан, 2017–2021 оналарни ҳуқуқий жиҳатдан ҳимоя қилувчи норматив йилларда Ўзбекистон Республикасини ҳуқуқий ҳужжатларни унификация қилиш мақсадга ривожлантиришнинг бешта устувор йўналиши бўйича мувофиқдир. Ҳаракатлар стратегиясида “хотин-қизларнинг ижтимоий- Калит сўзлар: ёлғиз она, бола, қонуний никоҳ, сиёсий фаоллигини ошириш, уларни давлат ва жамият ҳомиладорлик, имтиёз, Оила кодекси. бошқарувидаги ўрнини кучайтириш, хотин-қизлар, касб- ҳунар коллежи битирувчи қизларининг бандлигини Аннотация. в этой статье подробно описываются таъминлаш, уларни тадбиркорлик фаолиятига кенг жалб права и привилегии женщин. Наряду с анализом наци- этиш, оила асосларини янада мустаҳкамлаш” каби муҳим ональной правовой системы и нормативных актов был вазифалар белгиланган[1]. изучен и проанализирован опыт развитых стран. Опи- Шунингдек, Муҳтарам президентимизнинг Олий саны регистрация детей, рожденных от матерей- Мажлисга Мурожаатномасида ҳам “Биринчи навбатда одиночек, и пособия матерям. Автор сделал предло- аҳоли фаровонлигини ошириш ва унинг ижтимоий жения на основе анализа. В частности, желательно ҳимоясини кучайтириш – биз учун бош вазифалардан создать юридическое определение приговора для бири бўлиб қолади. Ҳудудларда, айниқса, қишлоқларда одинокой матери и отразить его в Семейном кодексе аҳолининг аксарият қисми етарли даромад манбаига эга Республики Узбекистан. Во-вторых, чтобы считаться эмаслиги сир эмас. Ҳар қандай мамлакатда бўлгани каби матерью-одиночкой, она не только не вступает в за- бизда ҳам кам таъминланган аҳоли қатламлари мавжуд. конный брак, но и женщина, состоящая в законном Турли ҳисоб-китобларга кўра, улар тахминан 12-15 браке, может предоставить своего ребенка в одиночку фоизни ташкил этади. Бу ўринда гап кичкина рақамлар по субъективным причинам, если только она не разве- эмас, балки аҳолимизнинг 4-5 миллионлик вакиллари лась по закону; Существует законный брак, но такие ҳақида бормоқда”[2], дея таъкидлаб ўтилди. Зеро, “Оила обстоятельства, как ранняя смерть супруга, также кичик ватан, оила тинч бўлса, бахтли бўлса, ватан тинч должны быть приняты во внимание. В-третьих, жела- бўлади” . [3] тельно унифицировать нормативно-правовые акты, Бу эса, мамлакатимизда оилавий муносабатларни защищающие правовую защиту матерей-одиночек в тартибга солувчи норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни янада национальной правовой системе. такомиллаштириш зарурлигидан далолат беради. Ключевые слова: мать-одиночка, ребенок, закон- Аёллар хусусан, оналар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш ный брак, беременность, льгота, Семейный кодекс борасида таълим, меҳнат, тадбиркорлик, соғлиқни Республики Узбекистан. сақлаш ва ҳуқуқни муҳофаза қилиш соҳалари бўйича норматив-ҳуқуқий ҳужжатларда имтиёзлар белгиланган Annotation: this article describes in detail the rights бўлиб улар қуйидагилар: and privileges of women. Along with the analysis of na- 1. Ҳомиладорлиги ёки боласи борлиги сабабли tional legal system and regulations, the experience of de- аёлларни ишга қабул қилишни рад этиш ва уларнинг иш veloped countries was studied and analyzed. There were ҳақини камайтириш тақиқланади. Ҳомиладор аёлни ёки described the registration of children born to single moth- уч ёшга тўлмаган боласи бор аёлни ишга қабул қилиш er