Научные статьиM.H.Sayidova, S.U.Pulatova2025
ДРОНЛАРГА ҚАРШИ КУРАШНИНГ АМАЛИЙ ЕЧИМЛАРИ: СЕНСОРЛАР, РАДАРЛАР ВА АВТОМАТЛАШТИРИЛГАН ТИЗИМЛАР ТАҲЛИЛИ
Муслимов Хусан Нишонбоевич
Образование наука и инновационные идеи в мире · 2025
Аннотация
This article highlights the devastating impact of modern threats targeting protected critical state facilities during terrorist acts. It explores the capabilities of modern engineering and technical security systems that ensure the safety of such facilities, as well as the existing challenges in implementing these security measures. Special attention is given to methods for improving the effectiveness of detection and neutralization systems within engineering and technical security complexes, specifically designed to counter one of the most significant threats — small unmanned aerial vehicles (UAVs). Keywords: protected critical state facilities, engineering and technical structures, terrorist threats, unmanned aerial vehicles. Ҳозирги дунё тамаддунидаги геосиёсий вазиятнинг издан чиқиши, терроризм турларининг кўпайиши ҳамда ички ва ташқи таҳдидиларнинг ортиши ўз навбатида муҳим давлат объектларини қўриқлаш ва мудофаа қилиш тизимини тубдан ислоҳ қилиш лозимлигини кўрсатмоқда. Замоний жангларда шунингдек стратегик объктларга учувчисиз учиш аппаратларидан фойдаланиб таҳдидлар уюштириш кескин авж олганлигини айтиб ўтишимиз зарур. Сўнги вақтларда учувчисиз учиш аппаратларининг қўриқланадиган объектларга таҳдид солишига қарши курашиш долзарб масалага айланиб улгурди. Биргина Россия Федерациясининг Ғарб мамлакатлари ва АҚШ билан мавжуд қарама-қаршилиги шунингдек қўшни Украина давлати ҳудудида қуролли можаро, миллатчилик кайфиятининг ўсиши ва ортиб бораётгани, https://scientific-jl.org/obr Выпуск журнала №-73 120 Часть–2_ июл–2025 ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ 2181- 3187 радикал гуруҳларнинг кучайиб боришини мисол қилсак бўлади. Давлат иқтисодига катта ҳисса қўшаётган рангли металлар ишлаб чиқаручи заводлар, йирик гидрография иншоатлари, курол-яроғ, электр энергия, ёқилғи маҳсулотларини ишлаб чиқарувчи корхоналар, атом электр станциялари ва бошқалар муҳим стратегик объектларга мисол бўлади. Ушбу корхоналар фаолиятини издан чиқиши экологик хавфнинг кучайишига, мисли кўрилмаган вайронагарчилик, бахтсиз ҳодисалар ҳамда жуда катта талофатларни кетлириб чиқариши табиий. Бундай ҳолатларнинг олдини олиш инсониятдан тинимсиз изланиш ва жуда катта маблағни талаб қилиши билан бир қаторда объектлар хавфсизлигини таъминлашнинг қўшимча самарали усулларини излаш кераклигини кўрсатади. Хаттоки ривожланган мамлакатларда ҳам хавфсизлик тизимининг элементларини шу жумладан муҳандислик-техник қўриқлаш воситалари комплексини қуриш, оқилона фойдаланиш ва (ТҚВ)нинг имкониятларидан келиб чиққан ҳолда жойлаштириш каби, бир қатор масалалар етарлича чуқур ишлаб чиқилмаган. Қўриқланадиган объектларнинг хавфсизлигини таъминлаш учун қўриқчилар ва назорат ўтказиш пунктларига кўп сонли хавфсизлик ходимларини жалб қилиш усули энг кам (минимал) ҳаражат билан амалга оширилиши мумкин. Лекин мазкур усулнинг ўзига хос камчиликлари ҳам мавжудлигини айтиб ўтишимиз зарур. Биринчидан: улар ўз навбатида объектнинг чекланган ҳудудини назорат қила олади холос. Иккинчидан: периметрнинг кўриниш даражаси чекланганлиги. Учинчидан: постлар жойлашувининг ҳамда қоровулхонанинг периметрдан узоқлиги ва бошқалар. Техник қўриқлаш воситалари ёрдамида объектларнинг хавфсизлигини таъминлаш қоровулхона, хавфсизлик кучлари элементларини жойлаштириш, уларнинг йўналишлар жойлашуви ва турли маблағларни тежаш бўйича мавжуд қарашлар ҳозирги замонавий таҳдидларга ҳамда объект хавфсизлигига тўлиқ https://scientific-jl.org/obr Выпуск журнала №-73 121 Часть–2_ июл–2025 ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ 2181- 3187 жавоб бермайди. Объектларни муҳофаза қилишнинг ишончлилигини белгиловчи асосий омиллардан бири, тегишли комплексларни қуриш, янги, юқори самарали техник ва муҳандислик қўриқлаш воситаларидан фойдаланиш, уларни муҳофаза қилинадиган объектга мақсадга мувофиқ ва оқилона жойлаштиришдир. Ушбу омилни ҳисобга олиш зарурати дунё миқиёсида содир бўлаётган воқеалар яъни, учувчисиз учиш аппаратларидан (УУА) оммавий фойдаланиб, террористик ҳужумлар ҳамда объект хавфсизлигига таҳдид солиш каби жирканч ишларни амалга оширишга имкон яратмоқда. Айни пайтда ривожланган давлатлар ҳам учувчисиз учиш аппаратларига қарши курашишнинг аниқ бир механизмини ишлаб чиқа олишмаябти. Учувчисиз учадиган аппарат - учувчисиз парвозни амалга оширадиган ёки тўлиқ бошқа жойдан масофадан туриб бошқариладиган ёхуд дастурлаштирилган ва парвозда тўлиқ автоном бўлган ҳаво кемаси (ҳаво кемалари моделлари ва ўйинчоқ ҳаво кемалари моделлари бундан мустасно). Учувчисиз учадиган аппарат ўзида одатда яхлит тизим сифатида фойдаланиладиган учувчисиз ва масофадан бошқариладиган ҳаво кемаларини бирлаштиради1. Кичик ҳажмли учувчисиз учиш аппаратларига қарши курашиш муаммосини тубдан ҳал қилиш учун уларга қарши курашишнинг янги самарали усулларини ишлаб чиқиш керак, шу жумладан ҳар хил турдаги қуроллардан фойдаланишга асосланган учиш ва учишга тайёргарлик жараёнида самолётларга таъсир қилиш кучлари ва воситаларини ишлаб чиқиш керак. Учувчисиз учиш аппаратларини самарали аниқлаш учун мавжуд радар
Доказательный фрагмент
«This article highlights the devastating impact of modern threats targeting protected critical state facilities during terrorist acts.»
Образец извлечения
Демо-превьюThis article highlights the devastating impact of modern threats targeting protected critical state facilities during terrorist acts. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.
- Цитирований
- 0
- Тип
- Журнал
- Страна
- Узбекистан
- Ключевые слова
- protected critical state facilities, engineering and technical structures, террористик таҳдидлар, қўриқланадиган муҳим давлат объектлари, муҳандислик техник иншоотлар, учувчисиз учиш аппаратлари.
Смежные источники
Общество и инновацииKhosiyat MAMATKULOVA2024
Академические исследования в современной наукеKhudaiberdiyeva Arafat Israilovna, Ph.D Professor hudayberdiyevaarofat@gmail.com +12026
Научные статьиI.B.Yangiboyev, E.X.Berdanov +22025