К содержанию
РецензированоUZ2026

O‘ZBEKISTONDA AKSIYALAR BOZORINI RIVOJLANTIRISH ISTIQBOLLARI

Abduvaytov Mirzomurod Erkin o‘g‘li · O‘zbekiston Respublikasi Bank-moliya akademiyasi magistranti.

Современная наука и исследования · 2 · 55–63 · 2026

Аннотация

This scientific article provides an in-depth analysis of the formation, current state of development and promising directions of the stock market in the Republic of Uzbekistan. The stock market is considered an important financial component of the country's economy, through which the issues of strengthening the investment activity of enterprises and mechanisms for attracting capital are highlighted. The study analyzes the legal and institutional framework of stock market institutions in Uzbekistan, the number of market participants, IPO processes, the infrastructure of stock exchanges and directions for their modernization. Also, the factors hindering the development of the stock market (low financial literacy, liquidity problems, weak technological infrastructure) are studied based on statistical and empirical data. The article develops appropriate proposals for Uzbekistan based on an analysis of international experience - advanced practices in the stock markets of the USA, South Korea, China and Russia. In particular, measures such as offering shares of state-owned enterprises to the public through IPO, introducing electronic platforms, and strengthening corporate governance standards are put forward. The conclusion recommends strategic directions necessary for a deep reform of the capital market in the country, attracting investors and ensuring economic stability. The article may be useful for experts, economists, politicians and practicing financiers who want to improve the investment climate. 381 ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 7 Keywords: stock market, stock exchange, securities, investors, IPO, capital market, financial resources, corporate governance, economic development, investment climate, primary and secondary markets, stock market liquidity, financial literacy, digital transformation, trust infrastructure. Kirish. Bozor iqtisodiyotining barqaror faoliyat yuritishi va moliyaviy tizimning chuqur integratsiyalashuvi uchun kapital bozorlari, xususan aksiyalar bozori muhim o‘rin tutadi. Bugungi globallashuv davrida moliyaviy resurslar oqimini samarali boshqarish, ichki va tashqi investitsiyalarni jalb qilish, xususiy sektor faoliyatini rag‘batlantirish kabi ustuvor yo‘nalishlarda fond bozorining, ayniqsa aksiyalar segmentining roli ortib bormoqda. Aksiyalar bozori — bu korxonalar va investorlar o‘rtasida moliyaviy vositalar orqali kapital aylanishini ta’minlaydigan strategik platformadir. O‘zbekiston Respublikasi tomonidan 2017-yildan boshlab olib borilayotgan iqtisodiy islohotlar doirasida fond bozorini rivojlantirish masalasi ustuvor yo‘nalishlardan biri sifatida belgilanib, qator normativ-huquqiy hujjatlar qabul qilindi, birlamchi IPO jarayonlari yo‘lga qo‘yildi, yangi investorlar sinfi shakllana boshladi. Ammo aksiyalar bozorining hozirgi holati hali ham global standartlarga mos darajada emas. Aholi va tadbirkorlar orasida aksiyalar savdosiga nisbatan ishonchning pastligi, moliyaviy savodxonlik yetishmasligi, institutsional infratuzilmaning zaifligi ushbu bozorning to‘laqonli faoliyat yuritishiga to‘sqinlik qilmoqda. Mavzuga oid adabiyotlar sharhi. Aksiyalar bozorining iqtisodiy o‘sishga ta’siri, uning institutsional shakllanishi va barqarorligi bo‘yicha so‘nggi yillarda qator olimlar tomonidan chuqur tadqiqotlar olib borilgan. Jumladan, Ravshanov I. (2022) o‘zining “Fond bozorining ichki investitsiyaviy faollikka ta’siri” nomli ilmiy ishida O‘zbekistonda aksiyalar bozorining makroiqtisodiy o‘sishga ta’sirini empirik modellashtirish asosida tahlil qilgan. Uning tadqiqotlari shuni ko‘rsatadiki, fond bozori orqali korxonalarning kapitalga bo‘lgan kirish imkoniyati oshadi, bu esa ularning ishlab chiqarish salohiyatini kengaytirish va moliyaviy barqarorlikka erishish imkonini hosil qiladi. Begmatova D. (2021) tomonidan olib borilgan izlanishlar esa O‘zbekistonda birlamchi ommaviy taklif (IPO) amaliyoti bilan bevosita bog‘liq. Muallif davlat korxonalarining aksiyadorlik jamiyatlariga aylantirilishidagi mavjud muammolarni ko‘rsatib, IPO jarayonlarini yengillashtirish va ochiqlikni ta’minlovchi qonunchilik normalarini takomillashtirish zarurligini ta’kidlaydi. Uning fikricha, IPO faolligining oshishi nafaqat aksiyalar bozori likvidligini kuchaytiradi, balki investorlar ishonchini ham oshiradi. Toshpulatova N. (2019) esa xususiylashtirish va aksiyalar muomalasi o‘rtasidagi bog‘liqlikni o‘rganib, fond bozori rivojlanishini huquqiy asoslar bilan bevosita bog‘laydi. U o‘z tadqiqotida xususiylashtirilgan korxonalarning aksiyalarini fond birjalari orqali sotish tartibining mukammal emasligi ularning ikkilamchi bozorda faol muomalada bo‘lishiga to‘sqinlik qilayotganini ta’kidlaydi. Bu esa bozorning hajmiy o‘sishiga salbiy ta’sir qilmoqda. Volkov A.A. (Rossiya, 2020) SNG davlatlari, jumladan, O‘zbekiston aksiyalar bozorining barqarorligini tahlil qilib, regulyatorlar faoliyatining turlicha samaradorlik darajasi bozor ishtirokchilari faoliyatiga qanday ta’sir qilishini solishtirma yondas

Доказательный фрагмент

«This scientific article provides an in-depth analysis of the formation, current state of development and promising directions of the stock market in the Republic of Uzbekistan.»

Образец извлечения

Демо-превью

This scientific article provides an in-depth analysis of the formation, current state of development and promising directions of the stock market in the Republic of Uzbekistan. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.

Цитирований
0
Тип
Журнал
Страна
Узбекистан
Ключевые слова
stock market, stock exchange, securities, investors, IPO, capital market, ishonch infratuzilmasi., moliyaviy savodxonlik, qimmatli qog‘ozlar, fond bozori likvidligi, raqamli transformatsiya, moliyaviy resurslar, iqtisodiy rivojlanish, investitsiya muhiti, aksiyalar bozori, investorlar, fond birjasi, korporativ boshqaruv, kapital bozor, birlamchi va ikkilamchi bozorlar
Открыть DOI
Спросить CiteX об этой работе

Смежные источники