Роль медиации в разрешении споров и правоприменении (анализ отечественного и зарубежного опыта)

Аннотация

мақолада Ўзбекистон Республикаси йил 12 мартдаги “Суд ҳужжатлари ва бошқа органлар қонун ҳужжатларида мустаҳкамланган медиация ҳужжатларини ижро этиш самарадорлигини янада институтини аҳоли ўртасида кенг тарғиб этиш, уни ошириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги ПҚ-4236-сон амалиётга қўллаш механизмларини ишлаб чиқиш, суд қарорида [2] ҳам суд ҳужжатлари ва бошқа органлар ва ижро амалиётида медиацияни қўллаш ҳужжатларини мажбурий ижро этиш жараёнида афзалликлари ҳамда бу борадаги миллий ва хорижий медиация тартиб-таомилини амалга ошириш тажрибани қиёслаш масалалари таҳлили қилинган, ундирувчининг аризаси бўйича ўн беш кундан кўп таҳлил натижалари бўйича таклиф ва тавсиялар бўлмаган муддатга ижро иши юритишни тўхтатиб берилган. туриш учун асос ҳисобланади; Калит сўзлар: суд, Мажбурий ижро бюроси, томонлар ўртасида ижро предметига доир медиация, оилавий медиация, медиатив келишув, келишувга келмаслик, шунингдек, томонлардан медиация принциплари. бирининг медиацияни давом эттиришдан воз кечиши ёки уни амалга ошириш муддатининг тугаши ижро иши Аннотация: в статье на основе анализа широкой юритишни қайтадан тиклаш учун асос ҳисобланади. пропаганды среди населения института медиации, Бунда медиация тартиб-таомилини такроран амалга закрепленного в законодательстве Республики оширишга йўл қўйилмайди; Узбекистан, разработки механизмов их применения на томонлар ўртасида ижро ишининг ҳар қандай практике, преимуществ применения медиации в босқичида медиация тартиб-таомилини амалга судебной практике и исполнительном производстве, а ошириш натижалари бўйича ижро предметига доир тажке анализа национального и зарубежного опыта келишув расмийлаштирилган ҳолларда, давлат были разработаны соответствующие предложения и ижрочиси ижро иши юритишни тугатади; рекомендации. медиация тартиб-таомилини амалга ошириш Ключевые слова: суд, Бюро принудительного жараёнига давлат ижрочиси ва давлатнинг бошқа исполнения, медиация, семейная медиация, органлари вакилларининг аралашуви тақиқланади. медиативное соглашение, принципы медиации. Давлат ижрочиси ва давлатнинг бошқа органлари вакилларининг аралашуви тақиқланиши ҳақида Annotation: in the article based on the analysis of шундай дейилган: “Қонунда назарда тутилган wide promotion among the population of mediation ҳолларда, ваколатли давлат органи ишнинг Institute in the legislation of the Republic of Uzbekistan, муҳокамасини қолдириб, медиация тартиб-таомилини development of mechanisms for their application in амалга ошириш учун муддат тайинлаши мумкин [7]. practice, the advantages of the use of mediation in Медиация тартиб-таомилини амалга ошириш чоғида litigation and enforcement proceedings, and also analyse давлат органининг бевосита аралашуви тақиқланади”. national and foreign experience were developed proposals Ижродаги медиация давлат ижрочиси фаолиятини and recommendations алмаштирмайди, балки қўшимча имконият саналади. Key words: court, Bureau of enforcement, mediation, Аммо ижро амалиётида суд қарорларини ижро этиш family mediation, mediation agreement, principles of жараёнида тарафлар ўз муддаоларини асосан давлат mediation. ижрочисига айта олади, аммо уларнинг масала ва муаммоларини ҳал қилиш ваколати (давлат Республикамизда медиация институти ҳали ижрочисига берилган ваколатлар бундан мустасно) вужудга келганига кўп вақт бўлмаса-да, аммо ёш давлат ижрочисига берилмаган. Масалан “Алимент институт сифатида ўтган муддат давомида тан олинди, тўлаётган ота мен оиламни тиклайман, болаларим бу борада миллий қонун қабул қилинди, билан яшайман”, “Уй-жойининг маълум қисмини бузиш юриспруденция йўналишида мавжуд ихтисосликлар ҳақида суд қарори чиқарилган қарздор, қўшним билан қаторига “ҳакамлик жараёни ва медиация” йўналиши келишдик, қўшнимга бошқа тарафдан кириш-чиқиш қўшилди, медиаторларни тайёрлашнинг замонавий имконияти яратилади”, “Суд қарори билан алимент усуллари ва дастурлари ишлаб чиқилди ва ушбу тўлаётган ота, хотиним билан келишдик, катта жараён яна давом этмоқда [7]. фарзандимни ўз қарамоғимга олдим, хотинимда кичик Кейинги йилларда тарафларни келиштириш, ўғлим қолди, алимент миқдорини камайтиришим ёки мажбурий ижро жараёнига медиация институтини ҳар иккаламиз қарамоғимизда болалар борлиги учун жорий этиш, ишларни тинч процессуал воситалар алимент тўлашдан озод бўлишим керак”, мазмунидаги билан ҳал қилишнинг мақсади ҳам аслида тинчлик, оғзаки мурожаат (ёзма ариза) лар келиб тушмоқда. холислик, тезкорлик, самарадорлик ва келиштириш Шундай ҳолларда давлат ижрочиси уларга судга принципларини амалда қўллашга қаратилган. Ҳозирги мурожаат қилиши ва ёки қонун ҳужжатларида замон фуқаролик ва бошқа судлар фаолиятининг медиация тартиб-таомиллари борлигини, улардан асосий тенденцияси ҳам юқоридаги мақсадларни фойдаланиш мумкинлигини (истаса-истамаса) кўзлайди. тушунтиради2. Бу борада хориж амалиёти нима Аксарият юридик адабиётларда низоли масалалар (муаммолар) ни ҳал қилишда тарафларни муросага 22018 йил давомида МИБнинг Тошкент шаҳар Яшнобод туман келтириш (яраштирув) натижалари келишув битим