ПРОФИЛАКТИКА ИНСПЕКТОРЛАРИНИНГ ХУДУДИЙ ЁШЛАР ИШЛАР АГЕНТЛИКЛАРИ БИЛАН ХАМКОРЛИГИДАГИ МУАММО ВА КАМЧИЛИКЛАР

Аннотация

This study analyzes the legal, organizational, and practical foundations of cooperation between prevention inspectors and regional youth agencies. The interaction between these two structures plays an important role in crime prevention, offense prevention, and effective preventive work with young people. However, in practice, there is a decrease in the effectiveness of preventive work due to the fact that this cooperation is not always properly established. There are certain bureaucratic barriers, problems with information exchange, organizational inconsistencies, and unclear distribution of responsibilities. The study identified the main problems in the cooperation process: duplication of tasks, insufficient qualification of personnel, and the prevalence of approaches based not on the real situation, but on formal reporting. It was also noted that the lack of integration with civil society institutions in preventive work and exerting social influence impedes the achievement of positive results. The paper offers specific proposals and recommendations for addressing these issues, including ideas for information exchange through a unified electronic information platform, creating a separate structure to coordinate preventive measures, and strengthening public oversight. Keywords: prevention inspector, Youth Affairs Agency, crime prevention, offense, cooperation system, civil society, distribution of responsibilities, information https://scientific-jl.org/obr 1 9 Выпуск журнала №-69 Часть–2_ Мая –2025 ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ 2181-3187 exchange, interagency cooperation, legal system, personnel qualifications, bureaucratic barriers, prevention policy. “Ёшлар билан ишлаш — бу келажак билан ишлаш демакдир. Агар ёшларни йўлга сола олмасак, келажакни ҳам йўқотамиз.” (Манба: Президентнинг ёшларга бағишланган йиғилишдаги нутқи, 2020 йил) Ўзбекистонда ёшлар масаласи давлат сиёсатининг устувор йўналишларидан бири ҳисобланади. Ёшларнинг ҳуқуқий онги ва маданиятини ошириш, ҳуқуқбузарликларнинг олдини олиш мақсадида турли тузилмалар фаолият юритмоқда. Шулардан бири — Ички ишлар органларидаги профилактика инспекторлари, иккинчиси — Ёшлар ишлари агентлигининг ҳудудий бўлинмаларидир. Ушбу тузилмаларнинг мақсадлари ўзаро боғлиқ ва бир- бирини тўлдирувчи ҳисобланади. Шу боис уларнинг самарали ҳамкорлиги — ёшлар ўртасида ҳуқуқбузарликни камайтиришнинг муҳим шарти ҳисобланади. Жамиятда ҳуқуқбузарлик ва жиноятчиликнинг олдини олиш — бу нафақат ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органларнинг, балки барча давлат ва жамоат ташкилотларининг устувор вазифаси саналади. Айниқса, ёшлар ўртасида ҳуқуқбузарликни барвақт аниқлаш ва унинг олдини олиш масаласи бугунги кунда давлат сиёсати даражасида кўриб чиқилмоқда. Ўзбекистон Республикаси Президенти Ш.М.Мирзиёев таъкидлаганидек: “Ёшлар билан ишлаш — бу келажак билан ишлаш демакдир.” Шу нуқтаи назардан, профилактика инспекторларининг фаолияти нафақат жиноят содир этилгандан сўнгги ишларни қамраб олади, балки жиноятларнинг олдини олишда, айниқса ёшлар ўртасида, профилактик ҳаракатларни ташкил этиш билан бевосита боғлиқ. https://scientific-jl.org/obr 2 0 Выпуск журнала №-69 Часть–2_ Мая –2025 ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ 2181-3187 Ҳудудий ёшлар ишлари агентликлари эса ёшларни маънавий-ахлоқий тарбиялаш, ижтимоий қўллаб-қувватлаш ва уларни жамиятда фаол иштирок этувчи фуқаролар сифатида шакллантириш борасида муҳим ўрин тутади. Мазкур агентликлар ва профилактика инспекторлари ўртасидаги самарали ҳамкорлик орқали қатор муаммоларни ечиш, ёшлар ўртасида ҳуқуқбузарликнинг олдини олиш, уларни ижтимоий ҳаётга мослаштириш, шу билан бирга давлатнинг барқарор ривожланишини таъминлаш мумкин бўлади. Бугунги кунда ушбу икки тузилма ўртасидаги ҳамкорлик тизимли ва қонунчилик асосида ташкил этилмоқда. Аммо амалиётда бу соҳада турли камчиликлар, ташкилий ва ҳуқуқий муаммолар мавжуд бўлиб, уларни таҳлил қилиш ва бартараф этиш масаласи долзарб аҳамият касб этади. Ушбу мақолада профилактика инспекторлари ва ҳудудий Ёшлар ишлари агентликлари ўртасидаги ўзаро ҳамкорликнинг ҳуқуқий асослари, амалиётда учраётган муаммолар, уларни бартараф этиш йўллари ҳамда ҳамкорликни янада самарали ташкил этиш бўйича таклиф ва тавсиялар баён этилади. Ёшлар — жамиятнинг энг фаол, ижтимоий барқарорликни таъминловчи ва келажакни шакллантирувчи қатлами сифатида давлат сиёсатида муҳим ўрин тутади. Хусусан, Ўзбекистонда ёшлар сиёсати устувор йўналишлардан бири сифатида белгиланиб, бу йўналишда қатор давлат органлари ва институтлар фаолият юритмоқда. Улар орасида профилактика инспекторлари ва ҳудудий Ёшлар ишлари агентликлари муҳим ўрин тутади. Ҳамкорликнинг ҳуқуқий асослари сифатида, Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 64-моддасида давлат органлари ва жамоат бирлашмалари ёшлар тарбияси учун жавобгар экани белгилаб қўйилган. Бундан ташқари, “Ёшлар сиёсати тўғрисида”ги Қонун, “Жиноятларнинг олдини олиш тўғрисида”ги Қонун ҳамда ИИВ ва Ёшлар ишлари агентлиги ўртасидаги меморандум ва қўшма қарорлар ушбу ҳамко