Ўзбекистонда сурункали обструктив ўпка касаллигининг ривожланиши ҳамда авж олиши предикторлари ва маркерлари

Аннотация

Сурункали обструктив ўпка касаллиги (СОЎК) замонавий жамиятда касалланиш ва ўлим ҳолатининг етакчи сабабларидан бири бўлиб, тузалишга мойил бўлмаган муҳим И1СГИСОДИЙ ва ижтимоий муаммодир. Жаҳон соглиқни сақлаш ташкилоти (ЖССТ) маълумотларига кўра, «ҳозирги кунда дунёда 210 миллион нафар инсон СОЎК билан касалланган. 2020 йилга келиб СОЎК нафақат энг кенг тарқалган инсон касапликларидан бири бўлиб қолади (5-ўринни эгаплайди), бапки ўлим ҳолатларининг етакчи сабабига айланади ва 68 миллион ўлим ҳолатининг 11,9 миллионини (17,5%) нафас аъзолари касалликлари ташкил этади (4,7 млн - СОЎК, 2,5 млн - зотилжам, 2,4 млн -туберкулез, 2,3 млн - ўпка саратони). Охирги ўн йилликда барча касалликлардан ўлим ҳолати 22%, юрак қон-томир касалликларидан 23% га камайган бир вақтда, СОЎКдан ўлим ҳолати 28% га ошиши кузатилди. СОЎК ўлим сабабларининг асосийси касалликнинг авж олиши ҳисобланади».