Исполнение судебных документов по гражданским делам является завершающей стадией гражданского судопроизводства.

Аннотация

мазкур мақолада суд ҳужжатлари бет]. ижроси фуқаролик процессининг охирги босқичи Ҳуқуқшунос олимлар В.Ярков, Д.Я.Малешинлар ҳам эканлиги тўғрисида фикр-мулоҳазалар, суд суд қарорларини ижро этиш фуқаролик процессинин г қарорларини ижро этишда юзага келаётган муаммолар сўнгги босқичи эканлигини таъкидлаб ўтадилар [3, 607-626 ва уларни бартараф этиш бўйича таклиф ва тавсиялар бетлар]. илгари сурилган. Ҳуқуқшунос олима У.Тухташева томонидан ҳам Калит сўзлар: ижро ҳужжати, ижро муддатлари, барча фуқаролик ишлари бўйича чиқарилган суд мажбурий ижро, суд ҳужжати қарорларининг ижро этилиши зарурий ва якуний босқич сифатида эътироф этилади [4, 227-бет]. Аннотация: в статье рассмотрены вопросы об ис- Юқоридаги ҳуқуқшунос олимларнинг фикрларига полнении судебный актов как заключительной стадии қўшилган ҳолда айтиш мумкинки, суд ҳужжатларини ижро гражданского процесса, о проблемах, возникающих этиш фуқаролик процессинин г якунловчи босқичи при исполнении судебных решений, а также даны ре- эканлигини қуйидагиларда кўришимиз мумкин: комендации и предложения по их устранению. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик процессуал Ключевые слова: исполнительные документы, кодексида алоҳида “Суд ҳужжатларининг ижроси” деб сроки исполнения, обязательное исполнение, судеб- номланган 5-бўлимнинг мавжудлиги, ушбу бўлимда ный документ. суд ҳужжатларини ижрога қаратиш, ижро варақаси бериш тартиби ва муддати, ҳал қилув қарорининг Annotation: the article deals with the issues of the ex- ижросини кечиктириш ёки унинг бўлиб-бўлиб ижро ecution of judicial acts as the final stage of the civil pro- этилиши, уни ижро этиш усули ва тартибини cess, the problems arising during the execution of court ўзгартириш, ижро ишини юритишни тўхтатиб туриш ва decisions are also given recommendations and sugges- тугатиш, суд ҳужжатининг қайтарма ижроси tions for their elimination. тўғрисидаги масаланинг биринчи инстанция суди Key words: executive documents, deadlines, compul- томонидан ҳал қилиниши, алоҳида тоифадаги ишлар sory execution, judicial document. бўйича қайтарма ижронинг ўзига хос жиҳатлари каби нормаларнинг белгиланганлиги; Мамлакатимизда суд-ҳуқуқ соҳасида амалга қонуний кучга кирган суд ҳужжатлари Ўзбекистон оширилаётган кенг кўламдаги ислоҳотлар натижасида Республикасининг Фуқаролик процессуал кодекси, суд қарорларини ижро этиш соҳаси ривожланди ва Ўзбекистон Республикасининг “Суд ҳужжатлари ва янада такомиллашиб бораётганлигини алоҳида бошқа органлар ҳужжатларини ижро этиш тўғрисида”ги таъкидлаб ўтиш жоиз. Хусусан, 2001 йилнинг 29 Қонуни ва бошқа қонунларда белгиланган тартибда августида Ўзбекистон Республикасининг “Суд ижро этилиши; ҳужжатлари ва бошқа органлар ҳужжатларини ижро суд ҳужжатларини ижро этишда тарафлар келишув этиш тўғрисида”ги Қонунининг қабул қилиниши битими тузганда, ижродан воз кечганида уларни суд мамлакатимизда суд тизимини янада ислоҳ қилиш, суд тасдиқлаши, ижро ҳаракатларини тўхтатиш, тугатиш қарорларининг ўз вақтида ва сифатли ижро этилишини борасида ҳам суднинг ваколатлари борлиги суд таъминлашда муҳим қадам бўлди. Шунингдек, ҳужжатларини ижро этиш фуқаролик процессининг Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2017 йил 30 якунловчи босқичи эканлигидан далолат беради. майдаги “Ўзбекистон Республикаси Бош прокуратураси Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2019 ҳузуридаги Мажбурий ижро бюроси фаолиятини йил 12 мартдаги “Суд ҳужжатлари ва бошқа органлар ташкил этиш тўғрисида”ги ПҚ–3016-сон қарори ва 2018 ҳужжатларини ижро этиш самарадорлигини янада йил ошириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги ПҚ–4236-сон 22 январда янги Ўзбекистон Республикасининг қарорини қабул қилиниши ҳам ижро тартиб- Фуқаролик процессуал кодексининг қабул қилиниши таомилларини янада соддалаштириш, суд ҳужжатлари суд ҳужжатларини ижро этишнинг процессуал ва бошқа органлар ҳужжатларини сўзсиз ва ўз вақтида механизмларини такомиллаштиришни сифат жиҳатдан ижро этишни таъминлаш, жисмоний ва юридик янги босқичга кўтарди. шахсларнинг ҳуқуқларини самарали ҳимоя қилиш Фуқаролик ишлари бўйича суд ҳужжатларининг ҳамда ижро иши юритувида сансалорликка чек ижроси фуқаролик процессининг якуний босқичи қўйишда муҳим аҳамият касб этди. Эндиликда, суд ҳисобланиши тўғрисида юридик адабиётларда бир ҳужжатлари ва бошқа органлар ҳужжатларини қатор фикрлар мавжуд. мажбурий ижро этиш жараёнида медиация тартиб- Масалан, ҳуқуқшунос олим Ш.Шорахметов таомилини амалга ошириш ундирувчининг аризаси фикрича, одил судловликни амалга ошириш бўйича ўн беш кундан кўп бўлмаган муддатга ижро мақсадида фуқаролар ва ташкилотларнинг иши юритишни тўхтатиб туриш учун асос ҳисобланади. ҳуқуқларини қўриқлаш мақсадида чиқарилган Медиация тартиб-таомилини амалга ошириш қарорларни ижро этиш фуқаролик процессининг жараёнига давлат ижрочиси ва давлатнинг бошқа якунловчи босқичидир [1, 903-бет]. органлари вакилларининг аралашуви тақиқланади. Ҳуқуқшунос олима З.Эсанова фикрича, фуқаролик Мазкур қарорга асосан, 2019 йил 1 июндан бошлаб процессуал қонунчилик нафақат фуқаролик ишларини ижро иши юритишни қўзға