Qoraqalpoq kino tarixida dublyaj san’atining aks etishi

Аннотация

The well-known writer Chingiz Aitmatov cinema art from the types of the most synthesis is cinema Karakalpak cinema art from our art the youngest art is Karakalpak cinema In Karakalpakstan did not appear very much-not much time to mean the history of cinema also appeared not long ago. In the nineteenth century, the founder of Uzbek cinema, the famous cameraman Khudoibergan Devonova, shot footage of the poet of Karakalpakstan, Abbaz Dabylov, 1935-1940. at that time, he himself shot https://scientific-jl.org/obr 1 6 9 Выпуск журнала №-69 Часть–5_ Мая –2025 ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ 2181-3187 his first camerawork.In Uzbekistan, cinema art was continued by the famous master of cinema cameraman Malik Kayumova was a student of Nagmet Daukaraev, he was the sole founder of Karakalpak cinema.Nagmet Daukaraev cameraman director screenwriter what profession was related to cinema with everyone managed in the Karakalpak Republic the national economy literature and art at an accelerated pace of development considered the life of the Karakalpaks to be the most important issue of that time.from the Cabinet of Ministers of the Republic of Uzbekistan for. Keywords: film studio, script film operator camera director dubbing synchronous process actor art scene professional student. Dunyoda kasbning turi ko‘p bo‘lganidek kino sohasining o‘zida ham mashaqqatli va qiziqarli kasb turlari bor. Kinossenarist, kinorejissyor, kinooperator, montaj ustasi, grimchi, rassom, ovoz rejissyori, yoritgich, kompyuter grafikasi ustasi va yana boshqa o‘ziga xos kasb egalarini uchratish mumkin. 28-dekabr 1895-yil kinoning tug‘ilgan kuni deb hisoblanadigan bo‘lsa bunda aka-uka Lui va Ogyust Lyumerlar Parijda birinchi marta poyezdning harakatlanib kelgan lentasini dunyoda birinchi marta ko‘rsatgan bo‘lsa va keyingi yili 1896-yili 2-daqiqalik lentasi bilan dunyo bo‘ylab Tokio, Sankt-Peterburg, Qohira, Dehli Shanxay Rio-de- Janeyro va yana boshqa shaharlarda bo‘lib o‘zlarining kino olamida kashf etgan yangiligi bilan butun dunyoni hayratga soldi. (R.P.Sobolev. "Kak kino stalo iskusstvo," "mestestvo," "Kiev Sverdlov," 1975, str. 19. g) Kino paydo bo‘lganiga 125-yildan ko‘proq vaqt o‘tgan bo‘lsa-da, kino sohasi kundan- kunga rivojlanib xalqimizga ma’naviy oziq berib kelmoqda O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Sh.M.Mirziyoyevning 2021-yil 7-apreldagi PK- 6202-sonli "Kino san’ati va san’atini yangi bosqichga olib chiquvchi sohani davlat tomonidan qo‘llab-quvvatlash tizimini yanada takomillashtirish to‘g‘risida"gi qaroriga (Pravda vostoka, O‘zbekiston prezidentining farmoni No164 (14934) 8-APREL 2021 G) asosan Qoraqalpoq kino sohasida boshqa respublikalar qatori teng qadam tashlab kino san’atiga bo‘lgan e’tiborni yanada kuchaytirishga mustahkam hissa qo‘shmoqda. Qoraqalpoqfilm https://scientific-jl.org/obr 1 7 0 Выпуск журнала №-69 Часть–5_ Мая –2025 ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ 2181-3187 kinostudiyasi o‘zining ko‘p yillik tajribasiga tayanib dastlab "Uzkinoxronika Qoraqalpog‘iston filiali" davridan boshlab filmlarni qoraqalpoq tiliga tarjima qilish 1973-yildan boshlab Uxkinoxronika Qoraqalpog‘iston filialiga Talasboy Abdireimov rejissyor sifatida qabul qilingan bo‘lsa 30 yildan ko‘proq vaqt ushbu kinoxronikada dublyaj san’atini rivojlantirdi. Teatrda rejissyorlar aktyorlar ansamblini to‘plab, har bir rolni har bir aktyorda sinab ko‘rib rolni berishi shubhasiz. M.Gorkiy nomidagi Moskva Badiiy Akademik Teatri rejissyori O.Efremov, Moskva Lenin Komsomoli nomidagi teatrda M.Zaxarov, Mayakovskiy nomidagi Moskva Akademik Drama teatrida esa A.Goncharov, Shota Rustaveli nomidagi Gruziya Akademik Drama Teatrida esa Robert Sturua, M.Avezov nomidagi Qozog‘iston Akademik Teatrida esa A.Mambetovlar (Teshebay Bayandiyev, "Quvvatbay Abdireimov," Qoraqalpog‘iston nashriyoti, 9-bet, Nukus-1987) qanday qilib aktyorlarni tanlagan bo‘lsa, Talasbay Abdireimovda dublyaj san’atiga aktyorlar ansamblini to‘plab Qoraqalpoq dublyaj san’atini yuqori darajaga yetkazdi.T.Abdireimov 1947-yili Taxtako‘pir tumanida tug‘ildi. 1973-yili Ostrovskiy nomidagi Toshkent Davlat Teatr va Rassomchilik Institutini tamomlagandan so‘ng "O‘zbekkinoxronika Qoraqalpog‘iston filialiga" ishga qabul qilinib rejissyor bo‘lib ish boshladi.O‘ttiz yildan ortiqroq shu kinostudiyada samarali mehnat qildi. 300 ga yaqin badiiy filmni qoraqalpoq tiliga tarjima qilishda rejissyorlik qildi. 1990-yildan boshlab badiiy filmlarni dublyaj qilish bilan bir qatorda hujjatli filmlar ustida ishlab kelmoqda. Uning dastlabki qo‘lga olgan hujjatli filmi "Qirq birinchi bahor" deb ataladi. Ssenariy muallifi va rejissyori T. Abdireymov, operatori B. Bazarbayev. "Daryo dardi" (Rechnaya pechal) nomli ikki qismdan Vertolyotni Qoraqum kanalining boshiga qo‘ndirib filmni suratga olib Orol ekologiyasi bo‘yicha Qozog‘iston Respublikasining Aralsk shahrida o‘tkazilgan Xalqaro simpoziumga o‘zi suratga olgan hujjatli filmi bilan qatnashdi.Bu filmning operatori Kalbay Isakovning mehnati alohida bo‘ldi. Ta