ФАРҒОНА АДИР ҲУДУДИ АЙРИМ МАДАНИЙ ЭКИНЛАРИ НЕМАТОДАЛАРИ ФАУНАСИ, ТАРҚАЛИШИ, ЎСИМЛИКЛАР БИЛАН ТРОФИК БОҒЛИҚЛИГИ

Аннотация

Бугунги кунда дунёда маданий ўсимликларни турли зараркунанда ва касалликлардан ҳимоя қилиш, уларга зарар келтирадиган организмларни аниқлаш ва қарши кураш чора-тадбирларини ишлаб чиқиш энг долзарб масалалардан бири ҳисобланади. Бу борада ўсимлик паразит нематодалари таъсири натижасида қишлоқ хўжалиги соҳасида маданий ўсимликларнинг ҳосилдорлиги сезиларли даражада пасайиши кузатилмоқда. Бугунги кунда ўсимлик паразит нематодаларининг 4100 тури идентификация қилинган, уларнинг айрим турлари иқтисодий аҳамиятга эга бўлиб, қишлоқ хўжалик экинларига сезиларли даражада зарар келтиради. Жаҳон иқтисодиётига ўсимлик паразит нематодаларининг ҳар йили келтирадиган зарари 77 млрд. долларни ташкил этиши аниқланган [15]. Ўзбекистонда энг муҳим обикор деҳқончилик ҳудудларидан бири Фарғона водийси ҳисобланади, бу ҳудуддаги тупроқлар қадим замонлардан бери ишлаб келинганидан маданий воҳа тупроғига айланган. Шунинг билан бирга қишлоқ хўжалик экинлари интенсив даражада етиштирилиши натижасида водий шароитида маданий ўсимликларда нематодалар зарари катта.