К содержанию
РецензированоUZ2026

IMOM ISMOIL AL-BUXORIYNING HADISLARIDA MA’NAVIY AXLOQIY TARBIYA TALQINI VA UNI O'QUVCHILARDA SHAKLLANTIRISH

Muhammad Yusuf Ominaxon Muhammad Sodiq

Образование наука и инновационные идеи в мире · 2026

Аннотация

Qur'oni Karimdan keyin Islom ta'limotining asoslarini yoritgan asosiy manba hadisdir. Hadislarni to'plash va ularga ma'lum bir tartib berish, asosan, 8-asrning ikkinchi yarmidan boshlab, eng bilimdon, katta hayotiy tajribaga ega bo'lgan (muhaddis)tomonidan turli fanlarning asoslarini mukammal o'rgangan. 8-11-asrlarda hadis ilmiga to'rt yuzdan ortiq muhaddis jalb qilingan. Bu bilimlarni o'rganishning o'ziga xos sohasi bo'lib, "hadis ilmi"nomi bilan olib borilgan. Keyingi yillarda Muhammad salomning hayoti, ijodi va uning diniy - axloqiy ko'rsatmalari, Imom Ismoil Al-Buxoriyning "Al-jome' as-sahih" ("ishonarli to'plam"), "Al-adab al-mufrad" ("Adab durdonalari"), Imom Iso Muhammad ibn Iso at-Termiziyning" Ash-Shamoil an - nabaviya " asari nashr etildi. Bir ma'noni anglatuvchi" hadis "yoki" Sunnat" so'zlari Rasulullohning hayoti va faoliyati va uning diniy va axloqiy ko'rsatmalari haqidagi rivoyatlardan iborat.Qur'oni Karimdan keyin Islom ta'limotining asoslarini yoritgan asosiy manba hadisdir. Kalit so'zlar: hadislar,bilimlar, Al-jome ' as-sahih,Islom, diniy ta'limot Buxoriy, Imom al-Buxoriy (haqiqiy ismi Abu Abdulloh Muhammad ibn Ismoil ibn Ibrohim al Buxoriy) (810.21.7, Buxoro — 870.31.8, Samarqand yaqinidagi Xartang qishlog'i) Islom olamining yirik mutafakkiri bo'lgan. Muhaddislarning imomi hadis ilmining sultoni deb ham ataladi.Uning otasi Ismoil o'z davrining etuk muhaddisi, shogirdi va ishonchli kishisi edi molik ibn Alasva tijorat ishlari bilan shug'ullangan. Onasi taqvodor, taqvodor, dono ayol edi. Otasi vafot etganida, uning tarbiyasi ota- onasiga tushdi. 5-6 yoshidan boshlab u Islom ilmlarini, Muhammad hadislarini o'rganishni va yodlashni boshlaydi. Taniqli muhaddislar Doxiliy, Muhammad Ibn Salom Poykandiy, Muhammad Ibn Yusuf Poykandiy, Abdulloh ibn Muhammad https://scientific-jl.org/obr 4 1 0 Выпуск журнала №-69 Часть–6_ Мая –2025 ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ 2181-3187 Masnadiy va boshqalardan saboq olishgan. Uzoq vaqt davomida muhaddislar sayohatga chiqishdan oldin o'z vatanlarida roviylardan bitta hadis qoldirmasdan yozib olishlari mumkin edi va shundan keyingina boshqa shahar yoki mamlakatga sayohatga chiqishdi. Buxoriy 16 yoshigacha o'z Vatanining mashayxlaridan hadis eshitgan va yozib olgan va xalifalikning turli viloyatlari tomon yo'l olgan. 825 yilda Buxoriy onasi va akasi Ahmad bilan Makkaga Haj ibodatini o'qish uchun kelgan. Onasi va ukasini Buxoroga qaytarib, o'zi Makkada qoladi. Bu erda ishlaydigan olimlarning ilmiy yig'ilishida qatnashadi. 827 Madinaga boradi. Madinadagi mashhur ulamolardan Ibrohim Ibn Munzir, Mutrif ibn Abdulloh, Ibrohim ibn Hamza va boshqalar bilan muloqotda bo'lib, ulardan hadis bo'yicha saboq olgan. Bu vaqtda Rasulullohning hamrohlari va sahobalarning izdoshlari turli mamlakatlarga tarqalib ketishdi. Bunday sharoitda Muhammadning hadislarini to'plash turli shahar va mamlakatlarga borishni talab qiladi.Bir necha tarixchilarga ko'ra, Imom Buxoriyning Hijoz, Makka, Madina, Toif, Jiddaga qilgan safarlari 6 yil davom etgan. Keyin u sayohat qiladi Basra, Kufa va Bag'dod. Shom va Misrga o'tadi. Bundan tashqari, u Xuroson, Marv, Balx, Hirot, Nishopur, Ray, Jibol kabi shaharlarda bo'lib, bu shaharlardagi olimlardan o'rgangan va hadislarni to'plagan.Imom Buxoriy asarlarining eng mashhuri "Al-Jome' As-Sahih " dir. Undan tashqari, u hadis ilmi asoslaridan tarixiy voqealar va shaxslarni chuqur tahlil qilishni ta'minlaydigan bir qator fanlarga oid juda muhim kitoblarni yozgan. Imom Buxoriy" Al-Jome 'as-sahih"," Al-adab al - mufrad"," at-tarix al-kabir"," at-tarix AS - sagir"," at-tarix al-Avsat"," At-Tarix al-Avsat " kabi bir qancha ilmiy ahamiyatga ega asarlarni tasniflagan.- tafsir al-kabir"" Birrul ota"," Asmo as-sahoba", "Kunyas" va boshqalar. Ular orasida" Al-Jome 'as-sahih" asari Islom olamida Qur'ondan keyingi eng muhim manba sifatida hurmatga sazovor manbadir."Al - Jome ' as-sahih" asari Imom Buxoriyning hadislar to'plami haqidagi shartlari boshqa muhaddislarnikiga qaraganda aniqroq bo'lganligi tufayli "eng ishonchli hadis yig'uvchi" unvoniga sazovor bo'ldi. Muhaddislar hadis ravvinlari bilan o'zaro uchrashish ehtimoli bo'lsa, qoniqishgan, ammo Imom Buxoriy ham eshitgan hadis ravvinlari uchrashganligini alohida ko'rgan guvohning iqror bo'lishini ta'minlagan. Bunday holat boshqa https://scientific-jl.org/obr 4 1 1 Выпуск журнала №-69 Часть–6_ Мая –2025 ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ 2181-3187 muhaddislarda uchramaydi. Hofiz Ibn Hajar Asqaloniy hisobiga ko'ra, "Al-Jome ' as- sahih"dagi hadislar soni 7397 tani tashkil etadi. Bular orasida takrorlashlar soni 2602 tani tashkil qiladi. Eslatmalar, Roviya ixtilofi va qo'shimchalar kitobda keltirilgan 9082 hadisni qo'shadi. Alloma "Al-Adab al-mufrad" asarida ham inson axloqi odobi, ma'naviy kamolotiga doir hadislarni turli mavzular bo'yicha tasnif qilgan va izohlar bergan. Asarning ilk boblarida ota - ona oldida farzandlik burchlari, ota - onani rozi qilish, ularning haqini ado qilish, ota - ona amr

Доказательный фрагмент

«Qur'oni Karimdan keyin Islom ta'limotining asoslarini yoritgan asosiy manba hadisdir.»

Образец извлечения

Демо-превью

Qur'oni Karimdan keyin Islom ta'limotining asoslarini yoritgan asosiy manba hadisdir. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.

DOI не указан
Цитирований
0
Тип
Журнал
Страна
Узбекистан
Ключевые слова
hadislar, bilimlar, Al-jome ' as-sahih, Islom, diniy ta'limot
Спросить CiteX об этой работе

Смежные источники