Научные статьиM.H.Sayidova, S.U.Pulatova2025
XOR FANLARINI O’QITISH METODIKASI VA TARKIBIY TUZILMASI
Zaylobiddinova M.A · Artikulyatsiya · Intonatsiya · Rezonatr · xormeysterlar · Часть–_ Мая –
Образование наука и инновационные идеи в мире · 2020
Аннотация
Ushbu Maqolada xor fanlari tendensiyalarini fan sifatida o’qitilishi uslubiy qarashlar amaliyotga tadbiq etish ko’zda tutilgan; Kalit so’zlar: Yangi O’zbekiston; interaktiv elementlar; vokal tehnikasi; Artikulyatsiya; Intonatsiya; Rezonatr; xormeysterlar; Bir necha asrlar davomida o’qish va o’qitish silsilasi takomil bosqichlarga yetib keldi. Dunyo miqyosida ilm fan va madaniyat sohalarida yangi dasturlar ishlab chiqila boshladi. Bu borada “Yangi o’zbekiston”atamasi kirib kelgandan buyon mamlakatimizda maktab ta’limiga doir qator islohotlar olib borilgani, musiqa va san’atning ravnaq topishi so’zimizning yaqqol dalilidir.Jumladan, quyi va o’rta ta’lim tizimida musiqiy salohiyatni shakllanishi o’quvchilarda estetik did, ma’naviy yetuklikka erishtirish, muhim omillardan bo’lib hisoblanadi. Bugungi kun dolzarb muammolaridan biri yoshlarda zamonaviylik ortida milliy an’analarning yo’qolib borayotgani jamoa bilan ishlash jamiyatda uyg’unlashuv tobora oqsoqlashib bormoqda. Bu esa biz pedagoglarni o’ylantiradi va albatta mulohazaga chorlaydi. Bu borada hamdo’stlik bag’rikenglik g’oyalarini tarannum etuvchi xor san’ati va uning pedagogik rolini o’rganib chiqishga kirishdik. Global yondashuvlar shuni ko’rsatadiki, 2020- yildan buyon butunjahon inson omili yoshlarni ma’nan, ruhan kamol toptirish Ularda hayotsevarlikni kuchaytirish https://scientific-jl.org/obr 1 5 2 Выпуск журнала №-69 Часть–6_ Мая –2025 ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ 2181-3187 insoniylik vazifamiz bo’lib qolmoqda. Musiqa insonni ichki olamini boyitib hayotga ulug’vorlik ko’zlari bilan qarashga undaydi. Xor ijrochiligi esa hozirgi kunda keng tarqalgan asl xalq sana’ti turlaridan biridir. Jamoa bo’lib ajro etish, odamlarga chuqur, go’zal (estetik) zavq uygotibgina qolmay, balki, ularni jipslashtiradi.Jamoa bo’lib birlashishga olib keladi hamda ma’naviy saviyasini, badiiy didini oshirishga yordam beradi. Bu so’z va musiqadagi g’oya bir odam orqali emas, balki, bir gurux jamoa tomonidan ifoda etilishidir. Xor sana’ti insonning eng yaxshi xis-tuygularini uyg’otib, hayajonlashtirish, qiziqtirish xususiyatiga ega. Shu sababdan xor ishtirokchilari bilan bir qatorda tinglovchilarning ham badiiy-g’oyaviy tarbiyalanishidagi o’rni juda katta va muhimdir. Musiqa ta'limida zamonaviy xor ijodiyoti va uning pedagogik roli juda muhim ahamiyatga ega. Keling, bu mavzuni kengroq ko'rib chiqaylik: Zamonaviy xor ijodiyotining mohiyati Janrlar xilma-xilligi: Zamonaviy xor ijodiyoti turli janrlarni o'z ichiga oladi: klassik, pop, rok, jazz, xalq musiqasi va boshqalar. Bu xor jamoalariga o'z repertuarini kengaytirish va turli auditoriyalarni jalb qilish imkonini beradi. Yangi texnikalar va uslublar: Zamonaviy kompozitorlar xor musiqasida yangi texnikalar, ovoz effektlari va aranjirovkalarni qo'llaydilar. Bu xor ijrosiga o'ziga xoslik va zamonaviylik baxsh etadi. Tematik yo'nalish: Zamonaviy xor asarlari turli ijtimoiy, madaniy va shaxsiy mavzularni qamrab oladi. Ular tinchlik, muhabbat, ekologiya, inson huquqlari va boshqa dolzarb masalalarga bag'ishlangan bo'lishi mumkin. Interaktivlik va hamkorlik: Zamonaviy xor ijodiyoti ko'pincha interaktiv elementlarni o'z ichiga oladi, masalan, tomoshabinlar bilan aloqa, raqs elementlari va boshqa san'at turlari bilan hamkorlik. Zamonaviy xor ijodiyotining pedagogik roli https://scientific-jl.org/obr 1 5 3 Выпуск журнала №-69 Часть–6_ Мая –2025 ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ 2181-3187 Qiziqishni uyg'otish: Zamonaviy repertuar talabalarning musiqa darslariga qiziqishini oshiradi. Ular o'zlariga yaqin bo'lgan musiqani ijro etishdan zavq olishadi. Ijodiy fikrlashni rivojlantirish: Zamonaviy xor asarlari ko'pincha talabalardan ijodiy fikrlashni, improvizatsiya qilishni va o'z g'oyalarini ifoda etishni talab qiladi. Musiqiy ko'nikmalarni takomillashtirish: Zamonaviy xor repertuari talabalarga turli xil musiqiy ko'nikmalarni (vokal texnikasi, ritm, eshitish qobiliyati, ansambl tuyg'usi) rivojlantirishga yordam beradi. Madaniy dunyoqarashni kengaytirish: Zamonaviy xor musiqasi turli madaniyatlarni aks ettirishi mumkin. Bu talabalarga boshqa xalqlar va jamiyatlar haqida ko'proq bilish imkoniyatini beradi. Ijtimoiy ko'nikmalarni rivojlantirish: Xor jamoasida ishlash talabalarga hamkorlik qilish, tinglash, o'zaro yordam berish va umumiy maqsadga erishish kabi ijtimoiy ko'nikmalarni rivojlantirishga yordam beradi. Shaxsiy rivojlanishga ko'maklashish: Xorda ishtirok etish talabalarning o'ziga bo'lgan ishonchini oshiradi, o'z fikrlarini ifoda etish qobiliyatini rivojlantiradi va shaxsiy o'sishga yordam beradi. O'qituvchining roli Repertuarni tanlash: O'qituvchi talabalarning yoshiga, qiziqishlariga va musiqiy tayyorgarligiga mos keladigan zamonaviy xor asarlarini tanlashi kerak. Ijro texnikasini o'rgatish: O'qituvchi talabalarga zamonaviy xor musiqasini ijro etishning o'ziga xos texnikalarini o'rgatishi kerak. Ijodiy muhit yaratish: O'qituvchi talabalarni ijodiy fikrlashga, o'z g'oyalarini ifoda etishga va improvizats
Доказательный фрагмент
«Ushbu Maqolada xor fanlari tendensiyalarini fan sifatida o’qitilishi uslubiy qarashlar amaliyotga tadbiq etish ko’zda tutilgan; Kalit so’zlar: Yangi O’zbekiston; interaktiv elementlar; vokal tehnikasi; Artikulyatsiya;…»
Образец извлечения
Демо-превьюUshbu Maqolada xor fanlari tendensiyalarini fan sifatida o’qitilishi uslubiy qarashlar amaliyotga tadbiq etish ko’zda tutilgan; Kalit so’zlar: Yangi O’zbekiston; interaktiv elementlar; vokal tehnikasi; Artikulyatsiya;… Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.
- Цитирований
- 0
- Тип
- Журнал
- Страна
- Узбекистан
- Ключевые слова
- Rezonatr, Yangi O’zbekiston, Intonatsiya, interaktiv elementlar, vokal tehnikasi, Artikulyatsiya, xormeysterlar
Смежные источники
Общество и инновацииKhosiyat MAMATKULOVA2024
Академические исследования в современной наукеKhudaiberdiyeva Arafat Israilovna, Ph.D Professor hudayberdiyevaarofat@gmail.com +12026
Научные статьиI.B.Yangiboyev, E.X.Berdanov +22025