MAKTAB O‘QUVCHILARINI JISMONIY SIFATLARINI RIVOJLANTIRISHDA INDIVIDUAL YONDASHUVINING O‘ZIGA XOS PSIXOLOGIK XUSUSIYATLARI

Аннотация

This article provides a comprehensive analysis of the psychological foundations of an individual approach to developing schoolchildren’s physical qualities. Since children’s bodies are in a phase of active growth and development, their psychophysiological condition and level of psychological preparedness directly affect the effectiveness of physical education. Therefore, it is necessary to go beyond standard methodologies and adopt individualized strategies based on each student's personal characteristics. During the research, key factors such as students’ age, gender, temperament type, interests, level of motivation, and self-esteem were examined. Based on these parameters, personalized training methods were developed and applied using an individual approach. This method not only increased students’ physical activity levels but also helped shape a more positive attitude toward training and fostered the https://scientific-jl.org/obr 3 9 Выпуск журнала №-69 Часть–7_ Мая –2025 ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ 2181-3187 development of qualities such as persistence, willpower, motivation, and concentration. Kalit so‘zlar. Psixologik tayyorgarlik, sport psixologiyasi, iroda, mental tayyorgarlik, sportchilar, motivatsiya, diqqatni jamlash, relaksatsiya, vizualizatsiya, psixologik treninglar, qat’iyat, stressga chidamlilik. Ключевые слова. Психологическая подготовка, спортивная психология, воля, ментальная подготовка, спортсмены, мотивация, концентрация внимания, релаксация, визуализация, психологические тренировки, решительность, устойчивость к стрессу. Keywords. Psychological preparation, sports psychology, willpower, mental training, athletes, motivation, concentration, relaxation, visualization, psychological exercises, determination, stress resistance. Hozirgi davrda yosh avlodning jismoniy va ruhiy salomatligini mustahkamlash dolzarb masalalardan biri hisoblanadi. Ayniqsa, maktab o‘quvchilari orasida jismoniy tarbiyani individual yondashuv asosida tashkil etish orqali nafaqat ularning jismoniy fazilatlarini, balki ruhiy barqarorligini ham ta’minlash mumkin. Shu nuqtai nazardan, sport psixologiyasining imkoniyatlaridan foydalanish muhim ahamiyat kasb etadi. Asosiy qism 1. Individual yondashuvning nazariy asoslari Individual yondashuv — bu har bir o‘quvchining shaxsiy xususiyatlarini (psixologik holati, fiziologik rivojlanishi, ijtimoiy muhit bilan munosabati) inobatga olgan holda ta’lim va tarbiya jarayonini tashkil etishdir. Psixologik nuqtai nazardan, bu yondashuv shaxsga xos bo‘lgan ehtiyoj va motivatsiyalarni hisobga olishni talab etadi. https://scientific-jl.org/obr 4 0 Выпуск журнала №-69 Часть–7_ Мая –2025 ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ 2181-3187 2. Tajriba tavsifi Tajriba Toshkent shahridagi 23-sonli umumta’lim maktabining 6-7-sinf o‘quvchilari ishtirokida olib borildi. Guruh 2 ta — nazorat va tajriba guruhlariga bo‘lindi. Tajriba guruhida har bir o‘quvchining shaxsiy xususiyatlariga mos sport mashg‘ulotlari rejalashtirildi (maktab psixologi bilan hamkorlikda). 3 oy davomida har haftada 2 marotaba maxsus mashg‘ulotlar o‘tkazildi. 3. Natijalar Mashg‘ulotlardan oldin va keyin o‘tkazilgan testlar (masalan, chidamlilik, chaqqonlik, kuch) asosida quyidagi natijalar olindi: - Tajriba guruhida chidamlilik 28% ga oshdi. - Nazorat guruhida esa faqat 12% o‘sish kuzatildi. - Shuningdek, tajriba guruhidagi o‘quvchilarning motivatsiyasi va ishtirok faolligi yuqori bo‘ldi. Xulosa va takliflar Tadqiqot shuni ko‘rsatadiki, maktab o‘quvchilarining jismoniy sifatlarini rivojlantirishda individual yondashuv nafaqat jismoniy rivojlanishga, balki psixologik barqarorlik va motivatsiyaga ham ijobiy ta’sir ko‘rsatadi. Shuning uchun jismoniy tarbiya mashg‘ulotlarini shaxsiy yondashuv asosida tashkil etish, maktab psixologlari bilan hamkorlikda olib borilishi tavsiya etiladi. Foydalanilgan adabiyotlar 1. Azizxo‘jayev A.A. Pedagogika va psixologiya asoslari. – Toshkent: O‘zbekiston, 2022. 2. Sharipova N. Yosh sportchilarning psixologik rivojlanishi. – Samarqand, 2021. 3. Umarova D. Maktab psixologiyasi asoslari. – Toshkent, 2020. 4. Xodjayev O. Jismoniy tarbiya metodikasi. – Toshkent: Fan, 2019. https://scientific-jl.org/obr 4 1 Выпуск журнала №-69 Часть–7_ Мая –2025