Научные статьиM.H.Sayidova, S.U.Pulatova2025
MAKTAB OʻQUVCHILARIDA OʻZIGA BOʻLGAN ISHONCHINI ORTTIRISH
Sherimova Sayora · Qoraqalpogʻiston Respublikasi Kegeyli · Часть–_ Мая –
Образование наука и инновационные идеи в мире · 2025
Аннотация
Maktab oʻquvchilarida oʻziga boʻlgan ishonchni oshirish bugungi taʼlim tizimining eng dolzarb vazifalaridan biri hisoblanadi. Yosh avlodning shaxs sifatida toʻlaqonli rivojlanishi, kelajakdagi muvaffaqiyatlari koʻp jihatdan oʻziga boʻlgan ishonchiga bogʻliqdir. Ishtiyoq, qatʼiyat va ijobiy munosabat yoshlarning oʻz qobiliyatlariga ishonch bilan qarashlarini taʼminlaydi, bu esa ularni taʼlim jarayonida faollikka undaydi va hayotda muvaffaqiyatga yetaklaydi. Shu sababli, maktab muhitida oʻquvchilarning oʻziga boʻlgan ishonchini oshirish uchun tizimli va samarali ishlar olib borilishi zarur. Kalit so‘zlar: munosabat, yoshlar, psixologlar, o'qituvchilar, qobiliyatlar, ijtimoiy munosabatlar, ta’lim. Oʻziga boʻlgan ishonchni shakllantirish jarayoni murakkab va koʻp qirralidir. Bu jarayonda oʻquvchilar oʻzlarining kuchli va zaif tomonlarini anglab yetishlari, muvaffaqiyatlarini qadrlashlari, xatolaridan saboq olishlari va yangi maqsadlarga intilishlari muhim ahamiyatga ega. Maktabda ijobiy, qoʻllab-quvvatlovchi muhit yaratish orqali oʻquvchilar oʻzlarini erkin his qilishlari va oʻz qobiliyatlarini sinab koʻrishlari uchun imkoniyatlar yaratish lozim. Oʻqituvchilar va ota-onalar oʻquvchilarning yutuqlarini doimiy ravishda eʼtirof etib, ularni ragʻbatlantirish orqali oʻziga boʻlgan ishonchni mustahkamlashlari mumkin. Maktabda oʻquvchilarning har bir kichik yutugʻini qadrlash va ularni tan olish muhimdir. Bu yoshlarni oʻzlarini qadrli his qilishlariga yordam beradi va yanada faol boʻlishga undaydi. Shuningdek, tanqidni https://scientific-jl.org/obr 9 9 Выпуск журнала №-69 Часть–5_ Мая –2025 ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ 2181-3187 konstruktiv tarzda, yaʼni oʻquvchining xatolarini koʻrsatib, ularni tuzatishga yordam beruvchi shaklda berish zarur. Tanqid qilayotganda, oʻquvchining shaxsiyatini hurmat qilish va uning imkoniyatlariga ishonch bildirish muhim ahamiyatga ega. Mustaqil fikrlash va qaror qabul qilish imkoniyatlarini berish oʻquvchilarning oʻziga boʻlgan ishonchini oshirishda muhim omildir. Maktabda loyihalar, guruh ishlari va ijodiy mashgʻulotlar tashkil etish orqali yoshlar oʻz qobiliyatlarini sinab koʻrishlari mumkin. Mustaqil ishlar ular uchun masʼuliyatni oshiradi va oʻzlarini yanada mustaqil his qilishlariga yordam beradi. Bu esa oʻz navbatida oʻziga boʻlgan ishonchni kuchaytiradi.[1] Ijtimoiy muhitda oʻquvchilarning oʻz oʻrnini topishi ham oʻziga ishonchni oshirishda katta rol oʻynaydi. Doʻstlar bilan iliq munosabatlar oʻquvchilarning oʻzini qulay va qadrli his qilishlariga yordam beradi. Maktabda turli toʻgaraklar, sport musobaqalari va madaniy tadbirlar yoshlarning oʻzlarini namoyon etishlari va yangi doʻstlar orttirishlariga imkon yaratadi. Bu faoliyatlar orqali ular oʻz qobiliyatlarini namoyish qilib, oʻziga boʻlgan ishonchni oshiradilar. Ota-onalarning roli ham oʻziga ishonchni shakllantirishda muhimdir. Uy sharoitida ota-onalar farzandlarini doim qoʻllab-quvvatlab, ularning ijobiy tomonlarini taʼkidlab borishlari zarur. Farzandlarining muvaffaqiyatlarini qadrlash, ularni ragʻbatlantirish va xatolaridan saboq olishga yordam berish ota-onalar tomonidan koʻrsatiladigan eʼtiborni oshiradi. Ota-onalar oʻzlari ham oʻziga ishonchni namuna qilib koʻrsatishlari kerak, chunki bolalar kattalarning xatti-harakatlarini kuzatib oʻrganadilar. Psixologik yordam va treninglar tashkil etish ham oʻziga boʻlgan ishonchni oshirishda samarali vositalardan biridir. Psixologlar va pedagoglar tomonidan oʻtkaziladigan maxsus mashgʻulotlar yoshlarning oʻzini anglash va oʻziga ishonchni oshirishga yordam beradi. Bu mashgʻulotlarda oʻquvchilar oʻz his-tuygʻularini ifoda etish, stress va qoʻrquvlarni yengish, ijobiy fikrlash usullarini oʻrganish imkoniyatiga ega boʻladilar. Muvaffaqiyatli shaxslarning hayoti va faoliyati haqida hikoyalar, motivatsion materiallar ham yoshlarning oʻziga boʻlgan ishonchini oshirishga yordam beradi. Ular oʻzlariga oʻxshash insonlarning qiyinchiliklarni yengib, muvaffaqiyatga erishganlarini https://scientific-jl.org/obr 1 0 0 Выпуск журнала №-69 Часть–5_ Мая –2025 ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ 2181-3187 koʻrib, ruhlanadilar. Maktabda shunday materiallarni taqdim etish, mahorat darslari oʻtkazish orqali oʻquvchilarning ruhiy holatini yaxshilash mumkin.[2] Muvaffaqiyatsizliklarni qanday qabul qilish va undan qanday chiqish haqida oʻrgatish ham juda muhimdir. Har bir inson hayotida qiyinchiliklar boʻladi, lekin ularni yengib oʻtish va yangi marralarga intilish oʻziga ishonchni mustahkamlashga yordam beradi. Oʻquvchilarga xatolarini tan olish va ulardan saboq olishni oʻrgatish, ularni qoʻllab-quvvatlash oʻziga ishonchni oshiradi. Individual yondashuv har bir oʻquvchining kuchli va zaif tomonlarini hisobga olib, moslashtirilgan yordam koʻrsatishni taqozo etadi. Bu nafaqat taʼlim sifatini oshiradi, balki oʻquvchilarning oʻziga ishonchlarini ham mustahkamlaydi. Shuningdek, jismoniy faollik va sogʻlom turmush tarzini targʻib qilish ham oʻziga ishonchni oshirishda muhim omil hi
Доказательный фрагмент
«Maktab oʻquvchilarida oʻziga boʻlgan ishonchni oshirish bugungi taʼlim tizimining eng dolzarb vazifalaridan biri hisoblanadi.»
Образец извлечения
Демо-превьюMaktab oʻquvchilarida oʻziga boʻlgan ishonchni oshirish bugungi taʼlim tizimining eng dolzarb vazifalaridan biri hisoblanadi. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.
- Цитирований
- 0
- Просмотров
- 0
- Тип
- Журнал
- Страна
- Узбекистан
- Ключевые слова
- qobiliyatlar, munosabat, yoshlar, o'qituvchilar, ijtimoiy munosabatlar, psixologlar, ta’lim.
Смежные источники
Общество и инновацииKhosiyat MAMATKULOVA2024
Академические исследования в современной наукеKhudaiberdiyeva Arafat Israilovna, Ph.D Professor hudayberdiyevaarofat@gmail.com +12026
Научные статьиI.B.Yangiboyev, E.X.Berdanov +22025