AJINIYOZ NOMIDAGI NUKUS DAVLAT PEDAGOGIKA INSTITUTI

Аннотация

; Ushbu maqolada kimyo fanini oʻqitishda konstruktivizm yondashuvi tahlil qilinadi. Konstruktivizm o'quvchilarning o'z bilimlarini qurish jarayonini ta'kidlash bilan birga, ta'lim jarayonida faol ishtirok etishlarini rag'batlantiradi. Maqola, shuningdek, konstruktivizmning asosiy tamoyillari, metodlari va kimyo ta'limidagi o'rni haqida batafsil ma'lumot beradi. Ushbu yondashuvni qo'llash orqali o'quvchilar qanday qilib yanada samarali va qiziqarli ta'lim olishlari mumkinligi ko'rib chiqiladi. Kalit so'zlar; konstruktivizm, kimyo ta'limi, o'quv jarayoni, faol o'qitish, pedagogik metodlar, o'z-o'zini anglash Kimyo ta'limi o'quvchilarga nafaqat kimyoviy bilimlarni, balki analitik va tanqidiy fikrlash ko'nikmalarini rivojlantirishda muhim rol o'ynaydi. Konstruktivizm yondashuvi o'quvchilarning bilim olish jarayonida faol ishtirok etishini rag'batlantiradi va ularni o'z tajribalariga asoslangan holda bilimlarni shakllantirishga undaydi. Ushbu maqolada kimyo fanini o'qitishda konstruktivizm yondashuvining ahamiyati, asosiy tamoyillari va amaliy qo'llanilishiga e'tibor qaratiladi. Konstruktivizm ta'lim jarayonini o'quvchilar o'z bilimlarini va tushunchalarini faol ravishda shakllantirishga asoslangan yondashuvdir. Ushbu yondashuv o'quvchilarning o'z tajribalariga tayanishlarini ta'minlaydi. Konstruktivizmning asosiy tamoyillari quyidagilar: O'quvchilar o'z bilimlarini anglashlari va o'z tajribalarini qo'llashlari kerak. Bu jarayon o'quvchilarga o'z bilimlarini shakllantirishda yordam beradi. Masalan, kimyo darsida o'quvchilar o'z tajribalaridan kelib chiqib, kimyoviy reaktsiyalarni tushunishlari mumkin. https://scientific-jl.org/obr Выпуск журнала №-70 36 Часть–5_ июня–2025 ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ 2181- 3187 O'quvchilar o'z o'qish jarayonida faol ishtirok etishlari kerak. Konstruktivizm faol o'qitishni rag'batlantiradi, bu esa o'quvchilarning diqqatini jalb etadi va ularning qiziqishini oshiradi. Kimyo darslarida amaliy mashg'ulotlar va tajribalar orqali o'quvchilar faol ishtirok etishlari muhimdir.[1] O'quvchilar o'z tajribalariga tayanishlari kerak. Konstruktivizm o'quvchilarning o'z bilimlarini amalda qo'llashlarini ta'minlaydi. Kimyo fani tajribalar orqali o'z bilimlarini sinovdan o'tkazish imkoniyatini beradi. O'quvchilar bu jarayonda kimyoviy reaktsiyalar, elementlar va birikmalarni o'rganadilar. Konstruktivizm o'quvchilar o'rtasida o'zaro fikr almashishni rag'batlantiradi. O'quvchilar bir-birlariga yordam berish orqali o'z tushunchalarini yanada aniqlashtirishlari mumkin. Bu jarayon o'quvchilarning jamoaviy ishlash qobiliyatlarini rivojlantiradi, bu esa kimyo fanida muhim ahamiyatga ega.[2] Konstruktivizm va kimyo ta'limi Kimyo fanini o'qitishda konstruktivizm yondashuvi o'quvchilarga o'z bilimlarini shakllantirishda yordam beradi. Ushbu yondashuvni qo'llash orqali o'quvchilar kimyo fanidagi asosiy tushunchalarni yanada yaxshi anglashlari mumkin. Konstruktivizm orqali o'qituvchilar o'quvchilarning motivatsiyasini oshirishlari va ularning o'z-o'zini rivojlantirishlariga yordam berishlari mumkin. Konstruktivizmni qo'llash metodlari 1. Amaliy mashg'ulotlar: O'quvchilar kimyoviy tajribalarni o'tkazishlari va nazariy bilimlarini amalda qo'llashlari kerak. Amaliy mashg'ulotlar o'quvchilarga kimyo fanidagi asosiy tushunchalarni yanada yaxshi anglash imkonini beradi. Masalan, kimyoviy reaktsiyalarni ko'rsatadigan tajribalar o'quvchilarning qiziqishini oshiradi. 2. Guruh ishlari: O'quvchilar guruhlarda ishlashlari va bir-birlaridan o'rganishlari kerak. Guruh ishlari o'quvchilar o'rtasida o'zaro fikr almashishni rag'batlantiradi. Bu jarayon o'quvchilarning hamkorlik qobiliyatlarini rivojlantirishga yordam beradi. Kimyo fanida guruh ishlari orqali o'quvchilar yangi bilimlarni birgalikda kashf etadilar. 3. Muammoli vazifalar: O'quvchilarga muammoli vazifalar berish orqali ularning tanqidiy fikrlash qobiliyatlarini rivojlantirish mumkin. Muammoli vazifalar https://scientific-jl.org/obr Выпуск журнала №-70 37 Часть–5_ июня–2025 ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ 2181- 3187 o'quvchilarga o'z bilimlarini amalda qo'llash va yangi yechimlarni topishga undaydi. Bu jarayon o'quvchilarni yanada faol ishtirok etishga undaydi. 4. Interaktiv taqdimotlar: O'qituvchilar o'quvchilarga interaktiv taqdimotlar o'tkazishlari orqali ularning diqqatini jalb etishlari va qisqa vaqt ichida ko'proq ma'lumot berishlari mumkin. Interaktiv taqdimotlar o'quvchilarning qiziqishini oshiradi va o'z-o'zini anglash jarayonini kuchaytiradi. O'qituvchilar kimyo fanidagi muhim tushunchalarni interaktiv taqdimotlar orqali qiziqarli tarzda taqdim etishlari muhimdir.[3] Konstruktivizm yondashuvining kimyo ta'limida bir nechta afzalliklari mavjud: 1. Yuqori motivatsiya: Konstruktivizm o'quvchilarning motivatsiyasini oshiradi. O'quvchilar o'z bilimlarini amalda qo'llash imkoniyatiga ega bo'lgach, darslarga qiziqish bilan yondoshadilar. Bu motivatsiya o'quvchilarning o'z-o'zini rivojlantirishlariga yordam beradi. 2. Yana bir bo