AJINIYOZ NOMIDAGI NUKUS DAVLAT PEDAGOGIKA INSTITUTI

Аннотация

; Ushbu maqolada kimyo oʻqituvchilarining oʻzini baholash strategiyalari tahlil qilinadi. Oʻzini baholash o'qituvchining professional rivojlanishi va ta'lim jarayonidagi samaradorligini oshirishda muhim ahamiyatga ega. Maqola, shuningdek, oʻzini baholash jarayonining afzalliklari, metodlari va ta'siri haqida batafsil ma'lumot beradi. Oʻqituvchilar uchun oʻzini baholashning samarali usullarini aniqlash va ularni qoʻllash zarurligi ko‘rib chiqiladi. Kalit so'zlar; oʻzini baholash, kimyo ta'limi, oʻqituvchining professional rivojlanishi, oʻqitish strategiyalari, pedagogik texnologiyalar, ta'lim samaradorligi Kimyo ta'limi o'quvchilarning nafaqat kimyoviy bilimlarni, balki analitik va tanqidiy fikrlash ko'nikmalarini rivojlantirishga ham qaratilgan. O'qituvchilar uchun o'zini baholash jarayoni ta'lim sifatini oshirishda muhim o'rin tutadi. O'zini baholash o'qituvchiga o'z ishlari haqida chuqurroq tushuncha berishi, shuningdek, o'z bilimlarini va pedagogik ko'nikmalarini baholash imkonini beradi. Oʻzini baholash (self-assessment) oʻqituvchining o'z ishini, bilimlarini va ko'nikmalarini baholash jarayonidir. Bu jarayon oʻqituvchiga o'z muvaffaqiyatlarini aniqlash va takomillashtirish uchun zarur bo'lgan xususiyatlarni belgilash imkonini beradi. Oʻzini baholash jarayoni oʻqituvchining professional rivojlanishi va ta'lim jarayonidagi samaradorligini oshirishda muhim ahamiyatga ega. Oʻzini baholashning afzalliklari 1. O'z-o'zini anglash: O'qituvchi o'z kuchli va zaif tomonlarini aniqlay oladi, bu esa o'zini rivojlantirish imkoniyatlarini ochadi. Bu jarayon o'qituvchiga o'z imkoniyatlarini yanada yaxshilashga yordam beradi. https://scientific-jl.org/obr Выпуск журнала №-70 42 Часть–5_ июня–2025 ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ 2181- 3187 2. Motivatsiya: O'zini baholash jarayoni o'qituvchining motivatsiyasini oshiradi, chunki u o'z rivojlanishiga qiziqish bildiradi. O'qituvchi o'zining muvaffaqiyatlarini ko'rib, o'z maqsadlariga erishish uchun yanada ko'proq harakat qiladi. 3. Samaradorlikni oshirish: O'qituvchi o'z ishini baholash orqali ta'lim jarayonini yaxshilash imkoniyatlarini aniqlaydi. O'zini baholash jarayoni o'qituvchiga darslarni yanada qiziqarli va samarali o'tkazishga yordam beradi.[1] Oʻzini baholash strategiyalari 1. O'z-o'zini tahlil qilish; O'qituvchilar o'z darslarini tahlil qilib, ularning samaradorligini aniqlashlari mumkin. Bu jarayon o'qituvchiga o'z darslarini qayta ko'rib chiqish va yaxshilash imkoniyatini beradi. O'z-o'zini tahlil qilish jarayonida darsning maqsadlari, metodlari va natijalari muhokama qilinadi. O'qituvchi tahlil qilishda o'z darslari davomida yuzaga kelgan muammolarni va ularni hal etish yo'llarini ko'rib chiqishi kerak. 2. Murojaat va fikr almashish; O'qituvchilar o'z hamkasblaridan, o'quvchilardan yoki nazorat organlaridan fikr olishlari mumkin. Bu jarayon o'qituvchiga boshqa nuqtai nazarlarni ko'rish va o'z ishini baholashda yangi fikrlar olish imkonini beradi. Murojaat va fikr almashish pedagogik tajribalarni oshirishda yordam beradi. Masalan, o'qituvchi darsdan so'ng o'quvchilardan o'z darslari haqida fikr so'rashi mumkin. 3. O'z-o'zini baholash anketalari; O'qituvchilar o'zlarini baholash uchun maxsus anketalardan foydalanishlari mumkin. Ushbu anketalar o'qituvchining bilim darajasi, pedagogik ko'nikmalari va dars samaradorligini baholash uchun mo'ljallangan savollardan iborat bo'lishi mumkin. Anketalar o'qituvchiga o'z ishini baholashda aniq ko'rsatkichlar beradi. Misol uchun, anketalarda o'qituvchilarning o'z darslarida qanday metodlardan foydalanganligi haqida savollar bo'lishi mumkin. 4. O'qituvchi tomonidan yozilgan jurnal; O'qituvchilar darslari haqida yozilgan jurnalni yuritish orqali o'z ishlari haqida ma'lumot to'plashlari mumkin. Bunday jurnal o'qituvchiga darslar davomida yuzaga kelgan muammolarni va ularni hal etish yo'llarini qayd etishga imkon beradi. O'qituvchi o'z jurnalini tahlil qilib, o'z ishining https://scientific-jl.org/obr Выпуск журнала №-70 43 Часть–5_ июня–2025 ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ 2181- 3187 samaradorligini oshirish uchun zarur bo'lgan o'zgarishlarni belgilay oladi. Jurnalda o'qituvchilar har bir darsdan keyin o'z fikrlarini yozib borishlari mumkin. 5. O'z-o'zini baholash uchun video yozuvlar; O'qituvchi o'z darslarini videoga yozib, keyin ularni tahlil qilishi mumkin. Bu jarayon o'qituvchiga o'z darslaridagi xatolarni ko'rish va ularni tuzatish imkoniyatini beradi. Video yozuvlar orqali o'qituvchi o'z pedagogik uslublarini ko'rib chiqishi va takomillashtirishi mumkin. O'z darslarini videoga olish o'qituvchilarga o'z uslublarini baholash va o'z ishlarini yaxshilashga yordam beradi.[2] Oʻzini baholash jarayonida duch kelinadigan qiyinchiliklar Oʻzini baholash jarayoni ba'zi qiyinchiliklarga duch kelishi mumkin. Misol uchun, ba'zi o'qituvchilar o'z ishlarini obyektiv baholashda qiyinchiliklarga duch kelishlari mumkin. Shuningdek, o'z-o'zini baholash jarayonida o'qituvchilar o'zlarini tanqid qilishdan qo'rqish