НЕВРОЗСИМОН БУЗИЛИШЛАРНИНГ ЎЗИГА ХОС ХУСУСИЯТЛАРИ ВА ДАВОЛАШ ТАКТИКАСИ КОРОНАВИРУСДА

Аннотация

В исследование были включены 62 пациента, которые были направлены к психиатру по поводу психических расстройств после коронавирусной инфекции (COVID-19). Изучен уровень психопатологических расстройств, частота встречаемости, специфические особенности и предложены методы их лечения. После заражения коронавирусной инфекцией (COVID-19) также параллельно с соматическими изменениями у пациентов наблюдались изменения в психических сферах и было изучено влияние психических расстройств на качество жизни. В результате принятых мер улучшилась соматический статус, качества жизни и социальная адаптация больных. Ключевые слова: коронавирусная инфекция, психические расстройства, лечение https://scientific-jl.org/obr 2 8 Выпуск журнала №-71 Часть–1_ июня –2025 ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ 2181-3187 Resume Restart the study involved 62 patients referred to a psychiatrist for psychiatric illness after coronavirus infection (COVID-19). The degree of psychopathological disorders, the frequency of occurrence, features were studied, and methods of their treatment were proposed. In patients with coronavirus infection (COVID-19), changes in mental processes occurred in parallel with somatic changes. We studied the influence of mental disorders on the quality of life of patients. As a result of complex treatment measures, the somatic condition of patients has improved and their social adaptation to life has been strengthened. Key words: coronavirus infection, mental disorders, treatment Долзарблиги. Коронавирус инфекцияси (COVID-19) ижтимоий ҳаётнинг барча соҳаларига психологик ва иқтисодий таъсир кўрсатаётганлиги билан ҳали ҳам бутун дунё аҳолисининг диққат марказида қолмоқда [1,5,9]. Касаллик ижтимоий ва иқтисодий соҳаларга таъсир этувчи психологик стресс ҳисобланиб, COVID-19 пандемияси туфайли аҳолининг руҳий саломатлигига ҳам салбий таъсирлар, хавф ҳисси, ноаниқлик, ўз ҳаётларини назорат қила олмаслик каби ҳолатлар келиб чиқди. Коронавирус инфекцияси (COVID-19) билан касалланган инсонларда ва уларнинг оила аъзоларида кескинлик, ташвиш ва тушкун кайфиятнинг ошганлигини ҳақида таъкидланган [3,6,7]. Коронавирус инфекциясидан даволанаётган беморларда ташвиш, депрессия, депрессив хатти- ҳаракатлар, ўз жонига қасд қилиш ҳақидаги фикрлар ва баёнотлар, қадрсизланиб қолиш ҳисси ғоялари, ваҳима ҳуружлари, оғриқ ҳисси, таҳдид ҳис этиш, обсессив хатти-ҳаракатлар қайд этилган [9,10]. Мосолов С.Н. (2020) маълумотларига кўра COVID-19 билан оғриган беморларнинг 50% депрессия, 55% хавотирланиш ва 70% психосоматик симптоматика кузатилган [2,4,5]. Пандемия даврида ёшлар ўртасида спиртли ичимликлар ва гиёҳванд моддалар билан боғлиқ муаммоларнинг ўсиши қайд этилган [8]. Шу сабабли ҳозирги кунда ҳам бу касаллик руҳий ҳолатга қай даражада таъсир қилиши, уни даволаш қайси дори воситалар билан амалга оширилиши долзарб муаммо ҳисобланади. https://scientific-jl.org/obr 2 9 Выпуск журнала №-71 Часть–1_ июня –2025 ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ 2181-3187 Текширувнинг мақсади ва вазифалар. Коронавирус билан касалланган беморларда руҳий бузилишларнинг учраши ва частотасини аниқлаш ҳамда психиатрик ёрдам кўрсатиш тамойилларини белгилаш. Материаллар ва усуллар. Текширувимизга коронавирус инфекцияси (COVID-19) ўтказгандан кейин руҳий ҳолатида ўзгариш бўлиб диспансерга мурожаат қилган ва амбулатор шароитда даволанган 32 нафар эркак ва 30 нафар аёл бемор ўрганилди. Беморларнинг ўртача ёши 52,6±16,4 йилни ташкил етди. Беморларни ташҳислашда клинико-психопатологик усуллар билан ўрганилди ва касалликларни халқаро таснифи (КХТ-10) қўлланилди. Янги коронавирус инфекциясига (COVID-19) ташхисини қўйиш ва даволаш Соғлиқни сақлаш вазирлиги Вақтинчалик методик ишланмаси бўйича амалга оширилди. Беморлардаги хавотирланиш даражаси Дж.Тейлор сўровномаси, депрессив ҳолат Гамильтон тести, яшаш сифатини кўрсаткичлари SF-36 тести орқали баҳоланди. Даволашда ноотроплар, антидепрессив воситалар ва анксиолитиклар тавсия қилиниб, кўрсаткичлар статистик ишлов берилди. Олинган натижалар ва уларнинг таҳлили. Коронавирус инфекцияси билан касалланган беморларга малакали психиатрик ёрдами кўрсатиш мақсадида диспансернинг тажрибали врач-психиатрлари ва Бухоро давлат тиббиёт институти Психиатрия, наркология ва тиббий психология кафедраси профессор-ўқитувчилари беморларга маслаҳат бердилар. Мурожаат қилган беморларнинг тахминан 35% да чегарадош руҳий бузилишлар кузатилаётганлиги аниқланди. Улар сезги бузилиши яъни ҳид ва таъм сезмаслик, хавотирланиш, қўрқув ҳисси, уйқусизлик, тушкунлик, соғлигидан кўп қайғуриш, жаҳлдорлик, ҳаётдан совиб қолиш, шижоат пасайиши, ўзини оғир ҳис қилиш, тормозланганлик, қизиқиш доирасининг торайиши каби неврозсимон поғонадаги бузилишлардан шикоят қилди. Беморларда енгил даражадаги неврозсимон бузилишлар 25 нафар 45,1%, ўрта оғирлик даражадаги руҳий бузилишлар 19 нафар 32,0% ва оғир даражадаги руҳий бузилишлар 18 нафар 22,9% беморларда кузатилди. https://scientific-jl.org/obr 3 0 Выпуск журнала №-71 Часть–1_ июня –2025 ОБРАЗОВАНИЕ НА