" 2-SINFLARDA MATEMATIKADAN SINFDAN TASHQARI ISHLAR SHAKLLARINI TASHKIL ETISH"

Аннотация

В данной статье рассматривается значение и эффективные методы организации внеклассных занятий по математике во 2-х классах. Анализируются различные методы, направленные на повышение интереса учащихся к предмету, развитие их самостоятельного мышления и формирование математического мышления, включая математические игры, соревнования, кружки и практические занятия. Также раскрывается роль учителя в этом процессе и принципы эффективной организации работы. Ключевые слова. внеклассные занятия по математике, 2-й класс, учащиеся, математическое мышление, математические игры, кружки. Annotation. This article examines the importance and effective methods of organizing extracurricular mathematics activities in the 2nd grade. Various methods https://scientific-jl.org/obr Выпуск журнала №-71 289 Часть–2_ июня–2025 ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ 2181- 3187 aimed at increasing students' interest in the subject, developing their independent thinking, and shaping mathematical thinking are analyzed, including mathematical games, competitions, clubs, and practical activities. The teacher's role in this process and the principles of effective organization are also highlighted. Keywords. extracurricular mathematics activities, 2nd grade, students, mathematical thinking, mathematical games, clubs Mаtemаtikа fаni оldidа turgаn mаqsаdlаr: umumiy tа’lim, аmаliy vа tаrbiyаviy mаqsаdlаridаn ibоrаtdir. Аmаliy mаqsаdlаr: mаtemаtik bilim berishdаn kuzаtilgаn аmаliy mаqsаdlаr bоlаlаrning nаzаriyаni аmаliyоtgа bоg‘lаy оlishidаn, yа‘ni оlingаn bilimlаrni аmаliy mаsаlаlаrni hаl qilishgа, bоlаlаr tо‘plаm vа sоn hаqidа; kаttаlik (miqdоr)lаrning bir-birigа nisbаti hаqidа, eng оddiy geоmetrik figurаlаr hаqidа bоshlаng`ich tаsаvvurgа egа bо’lаdilаr, jоy vа vаqtni bilishni о’rgаnаdilаr: bоlаlаr оlgаn bilimlаrini о’zlаrining kundаlik mehnаt vа о’yin fаоliyаtidа vа mаishiy hаyоtidа uchrаydigаn mаtemаtikаgа dоir sаvоl vа mаsаlаlаrni hаl qilishgа tаtbiq etа bilish mаlаkаlаrini hоsil qilish kerаk. Matematikadan sinfdan tashqari mashg‘ulotlar deganda o‘quvchilaming matematik bilimlarini kengaytirish va chuqur!ashtirish maqsadida tashkil qilingan mashg‘ulotlatlami tushunamiz. Sinfdan tashqari ishning asosiy maqsadi o‘quvchilardagi fanga bo‘lgan qiziqishni rivojlantirish, ulami darsda olgan bilimlarini to‘ldiruvchi matematik bilim, malaka va ko‘niknialar bilan qurollantirishdan foydalanish mumkin. Quyidagi ana shunday mashg‘ulot formalari haqida to‘xtalamiz. Matematik o‘n minutlik. Boshlang‘ich sinflarda matematikadan sinfdan tashqari mashg‘ulotlar uyushtirishdagi dastlabki qadam matematik o‘n minutliklardir. O ’n minutlik dars yoki darsdan tashqari vaqtlarda butun sinf o‘quvchilari ishtirokida xaftada bir marta uyushtiriladi. O ’quvchi o‘n minutlik uchun shunday masala misol, mashq va o‘yinlar tanlashi kerakki, ular hajm jihatdan kichik bo‘lsin, lekin o‘quvchilaming aktivligini oshirsin, o‘quvchilarning kelajakda uirtumiy bilish faoliyatlarini hamda nutq madaniyatlarining kamol topishida yo‘naltiruvchi vosita bo‘lib qolsin. O ’n minutlikni faqat sinfda o ’tkazilmasdan, balki maktab hovlisida va https://scientific-jl.org/obr Выпуск журнала №-71 290 Часть–2_ июня–2025 ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ 2181- 3187 hatto rnaktabdan tashqarida o‘tkazish mumkin. Bunda o‘quvchilar bilan tevarak - atrof va tabiatdagi matematik mutanosiblikni sekin -asta mushohada qilish asosida o ’tkaziladi. Qiziqarli matematika soatlari. M ashg‘ulotlaming bu turi nisbatan ko‘proq vaqtga (taxminan 45 minut) m o‘ljallangati bo‘lib, qiziqarli o‘yin, sonli topishmoqlar, she’riy masala, hazil masala va sahnalashtirilgan masalardan tarkib topadi. Bunday mashg‘ulotlatlar 1 - sinf o‘quv yilining II yarmidan boshlab avval bir oyda bir marta, keyinchalik 2 martadan o‘tkazilishi mumkin. Unda o‘quvchilaming o‘zlari tashabbus ko‘rsatishlariga erishmoq kerak. Matematikadan sinfdan tashqari ishlami tashkiliy fcrmalari. Matematikadan sinfdan tashqari ish, aslida, sinfdagi mashg‘ulotlarda vujudga keladi. Boshlang‘ich sinf darsliklarida berilgan qiyin masalalar, aslini avtganda sinfdan tashqari mashg‘ulotlarga doir mashqlardir. Ammo bu mashqlaming bir qismi sinfda hamma o‘quvchilar oldida yechilishi mumkin va zarur (bu mashqlami har bir o‘quvchi yecha bilishi talab qilinmasa ham), Xuddi shu mashqlar yoki shularga o‘xshash mashqlar sinfdagi va sinfdan tashqari ishlaming mazmun va formalarini bir-biriga bog‘laydi. O ’quvchilar bilan o‘tkaziladigan sinfdan tashqari ishlar o‘z nomi bilan uni hamma uchun majburiy bo‘lgan darsdan tashqari vaqtda o‘tkazilishini nazarda tutadi. Sinfdan tashqari ishlaming asosiy formalari: to‘garak mashg‘ulotlari, konkurslar, masalalar yechish, kechalar va yig‘ilishlar, matematik devoriy gazetalar va hokazolardir. Boshlang‘ich sinflarda o ’tkaziladigan sinfdan tashqari ishlar kuchli ta’sir o‘tkazuvchi pedagogik vosita ekanini aytmay o‘tib bo‘lmaydi. Bu vosita foyda keltirishi mumkin, ammo ishga e’tiborsiz qaraydigan o‘qituvchining qo‘lida bu is