К содержанию
РецензированоRU2025

SHAXSNING IJTIMOIYLASHUV JARAYONI VA UNING PSIXOLOGIK JIHATLARI

PSIXOLOGIK JIHATLARI · Malohat Azimovna Shahrisabz (instituti oʻqituvchisi Jabborova) · Botirova Dildora Fahriddin qizi (davlat pidagogika instituti talabasi)

Образование наука и инновационные идеи в мире · 2025

Аннотация

Социализация личности — это поэтапный процесс, охватывающий всю жизнь человека. В данной статье подробно анализируются социально-психологические характеристики, формирующиеся на основе взаимодействия личности с обществом. В исследовании рассматриваются такие теории, как концепция «Социального Я» Джорджа Г. Мида, стадии психосоциального развития Эрика Эриксона, а также культурно-историческая теория развития Л.С. Выготского и ряд других научных подходов. https://scientific-jl.org/obr Выпуск журнала №-71 320 Часть–5_ июня–2025 ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ 2181- 3187 Ключевые слова: личность, социализация, социальное развитие, психологическое развитие, формирование личности, социально- психологические особенности, социальная среда, социальный опыт, культурные ценности, самосознание, социальная роль, коммуникативные навыки, концепция «Социального Я», психосоциальное развитие, личностная идентификация, Джордж Г. Мид, Эрик Эриксон, Л.С. Выготский, культурно-историческая теория, нравственное развитие, социальное сознание, этапы социализации, семейное воспитание, школьная среда, влияние общества, мотивация личности, эмпатия, факторы формирования личности. Annotation: The socialization of personality is a gradual, lifelong process. This article provides an in-depth analysis of the socio-psychological characteristics that are formed through the interaction between the individual and society. The study discusses several theoretical frameworks, including George H. Mead’s concept of the “Social Self,” Erik Erikson’s stages of psychosocial development, and L.S. Vygotsky’s cultural-historical theory of development, among others. Keywords: personality, socialization, social development, psychological development, personality formation, socio-psychological characteristics, social environment, social experience, cultural values, self-awareness, social role, communication skills, “Social Self” concept, psychosocial development, personal identification, George H. Mead, Erik Erikson, L.S. Vygotsky, cultural-historical theory, moral development, social consciousness, stages of socialization, family upbringing, school environment, societal influence, personality motivation, empathy, personality development factors. Kirish: Shaxs — bu ijtimoiy hayot jarayonida shakllanadigan, ongli, o‘zini anglaydigan, ijtimoiy munosabatlarda faol ishtirok etadigan, maqsadga yo‘naltirilgan harakatlarni amalga oshira oladigan insondir.Shaxs — insonning faqat biologik mavjudot sifatidagi emas, balki uning jamiyatdagi roli, ma’naviy-axloqiy qadriyatlari, bilim va tajribalari, dunyoqarashi, ichki olami bilan birgalikdagi mukammal ifodasidir. https://scientific-jl.org/obr Выпуск журнала №-71 321 Часть–5_ июня–2025 ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ 2181- 3187 Tarixiy-psixologik yondashuvda:Shaxs — bu jamiyat bilan munosabatda bo‘lgan, o‘zini anglay oladigan, ijtimoiy me’yor va qadriyatlarni o‘zlashtirgan, o‘zining ichki imkoniyatlarini rivojlantirgan ijtimoiy mavjudotdir. Falsafiy yondashuvda:Shaxs — bu o‘z “men”iga ega bo‘lgan, erkin tanlov qila oladigan, axloqiy mas’uliyatni his qiladigan va o‘z hayotiga ongli ravishda yo‘naltiruvchi mavjudotdir.Shaxs jamiyatdagi hodisalarga befarq bo‘lmaydi — u faol fikr bildiradi, tashabbus ko‘rsatadi, o‘z fikrini himoya qiladi va atrofdagi muhitni o‘zgartirishga harakat qiladi. Shu sababli, shaxs jamiyat taraqqiyotining asosiy harakatlantiruvchi kuchi hisoblanadi. Har bir inson o‘z ma’naviy dunyosini boyitishi, bilimini oshirishi va axloqiy tamoyillarga amal qilishi orqali jamiyatga foydali a’zo bo‘la oladi.Ilmiy adabiyotlarda shaxs quyidagicha ta’riflanadi: A.N. Leontyev (psixolog): “Shaxs – bu insonning ijtimoiy munosabatlar va faoliyatda tutgan o‘rnini belgilovchi sifatlar tizimidir.”deb tariflaydi.Leontyev shaxsni faqat ichki xususiyatlar bilan emas, balki uning jamiyatdagi faol ishtirokchiligi, vazifasi va rollari orqali tushuntiradi. S.L. Rubinshteyn (psixolog): “Shaxs – bu dunyoni anglay oladigan va uni ongli ravishda o‘zgartira oladigan mavjudotdir." Shaxs nafaqat moslashadi, balki tashqi dunyoni idrok qiladi va unga ta’sir ko‘rsatadi deb tariflaydi. Karl Marks (faylasuf): “Inson mohiyati – bu barcha ijtimoiy munosabatlar yig‘indisidir.”Marks shaxsni faqat o‘ziga qarab emas, balki u yashayotgan jamiyatga munosabati, faoliyati va ijtimoiy vazifalari asosida baholaydi. B. G‘ofurov va M. Jo‘rayev (O‘zbekistonlik olimlar): “Shaxs – bu o‘z ongiga ega bo‘lgan, atrofidagi haqiqatni anglay oladigan va uni o‘z faoliyati orqali o‘zgartirishga qodir insondir.”deb tariflagan. Har bir inson nafaqat o‘z hayotini tartibga soluvchi, balki jamiyat rivojiga hissa qo‘shuvchi muhim ijtimoiy mavjudotdir. Insonning shaxs sifatida shakllanishi uning ijtimoiy faolligi, ma’naviy dunyosi va jamiyatdagi o‘z o‘rnini anglash darajasi bilan belgilanadi. Shaxs jamiyatda yashabgina qolmaydi, balki uni o‘zgartiradi, boyitadi va rivojlantiradi. Shu sababli, shaxsni tarbiyalash va uni jamiyat uchun foydali inson h

Доказательный фрагмент

«Социализация личности — это поэтапный процесс, охватывающий всю жизнь человека.»

Образец извлечения

Демо-превью

Социализация личности — это поэтапный процесс, охватывающий всю жизнь человека. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.

DOI не указан
Цитирований
0
Просмотров
0
Тип
Журнал
Страна
Узбекистан
Ключевые слова
personality, socialization, social development, psychological, psixososial rivojlanish, o‘zini anglash, madaniy qadriyatlar, kommunikativ ko‘nikmalar, psixologik rivojlanish, ijtimoiy tajriba, ijtimoiylashuv, Jorj G. Mid, Erik Erikson, L.S., ijtimoiy-psixologik xususiyatlar, shaxs, ijtimoiy muhit, “Ijtimoiy Men” konsepsiyasi, shaxsiy identifikatsiya, ijtimoiy rol, ijtimoiy rivojlanish, shaxsning shakllanishi
Спросить CiteX об этой работе

Смежные источники