Научные статьиM.H.Sayidova, S.U.Pulatova2025
МАКТАБ ЎҚУВЧИЛАРИ ТОМОНИДАН ЖИНОЯТЛАР СОДИР ЭТИЛИШИ ВА ОЛДИНИ ОЛИШНИНГ АМАЛИЁТИ ТАҲЛИЛИ
А. Шермухамедов
Современная наука и исследования · 4 · 291-324 · 2025
Аннотация
Мақолада мактаб ўқувчилари ўртасида жиноятчилик муаммоси ва унинг олдини олиш масалалари назарий ва амалий жиҳатдан умумий тарзда ёритилган. Ёшлар орасидаги ҳуқуқбузарликларнинг келиб чиқиш сабаблари, уларнинг ижтимоий-психологик асослари ҳамда профилактиканинг умумий йўналишлари ҳақида фикр юритилган. Муаллиф жиноятчиликнинг барвақт олдини олиш, таълим-тарбия тизимини такомиллаштириш, оила ва жамият ўртасидаги ҳамкорликни кучайтиришнинг аҳамиятини таъкидлайди. Шу билан бирга, ёш авлоднинг ҳуқуқий онгини ошириш, уларнинг бўш вақтини мазмунли ташкил этиш ва ижтимоий фойдали фаолиятга йўналтириш масалаларига эътибор қаратилган. Мақолада ёшлар билан ишлашда ижтимоий, психологик ва педагогик чораларни уйғунлаштириш, давлат ва жамоатчиликнинг профилактика жараёнидаги ўрнининг муҳимлиги умумий тарзда кўрсатилган. Калит сўзлар: мактаб ўқувчилари жиноятчилиги, профилактика, ёшлар ҳуқуқбузарлиги, ижтимоий омиллар, педагогик чоралар, психологик қўллаб-қувватлаш, таълим-тарбия, оилавий муҳит, ҳуқуқий онг, жамият ҳамкорлиги, барвақт олдини олиш, ижтимоий назорат, ёшлар тарбияси, маънавий ривожланиш, ҳуқуқий маданият, ижтимоийлашув, давлат сиёсати, профилактика дастурлари, фойдали фаолият, комплекс ёндашув. АНАЛИЗ ПРАКТИКИ СОВЕРШЕНИЯ И ПРЕДОТВРАЩЕНИЯ ПРЕСТУПЛЕНИЙ ШКОЛЬНИКАМИ Аннотация. В статье в общем виде рассматривается проблема преступности среди школьников и вопросы её предупреждения. Отмечаются социальные и психологические причины правонарушений среди несовершеннолетних, а также общие направления профилактики. Подчёркивается важность раннего предупреждения, совершенствования системы образования и воспитания, укрепления сотрудничества между семьёй и обществом. Особое внимание уделяется необходимости формирования правового сознания у молодёжи, организации их досуга и вовлечения в социально полезную деятельность. В статье обобщённо рассматривается роль государства и общественных институтов, а также значение сочетания социальных, педагогических и психологических мер в профилактике подростковой преступности. Ключевые слова: преступность школьников, профилактика, правонарушения несовершеннолетних, социальные факторы, педагогические меры, психологическая поддержка, воспитание, семейная среда, правовое сознание, сотрудничество общества, раннее предупреждение, социальный контроль, воспитание молодёжи, духовное развитие, правовая культура, социализация, государственная политика, профилактические программы, полезная деятельность, комплексный подход. 4 22 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2025 VOLUME 4 / ISSUE 7 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ ANALYSIS OF THE PRACTICE OF COMMITTING AND PREVENTING CRIMES BY SCHOOLCHILDREN Annotation. The article provides a general overview of juvenile delinquency among school students and the practice of its prevention. It discusses the social and psychological causes of youth offenses and outlines general directions for prevention. The importance of early intervention, improving the education and upbringing system, and strengthening cooperation between families and society is emphasized. Special attention is given to raising legal awareness among young people, organizing meaningful leisure activities, and engaging them in socially beneficial work. The article generally highlights the role of the state and public institutions and the significance of combining social, pedagogical, and psychological measures in preventing juvenile crime. Keywords: school crime, prevention, juvenile delinquency, social factors, pedagogical measures, psychological support, upbringing, family environment, legal awareness, community cooperation, early intervention, social control, youth education, moral development, legal culture, socialization, state policy, preventive programs, beneficial activities, integrated approach. Мактаб ўқувчилари ўртасида жиноятчилик масаласи кўплаб мамлакатлар, шу жумладан Ўзбекистон учун ҳам долзарб аҳамиятга эга. Шу муносабат билан, давлат томонидан бу каби ҳуқуқбузарликларнинг олдини олиш бўйича бир қатор чора-тадбирлар амалга оширилмоқда. Бу борада жиноятчиликни барвақт олдини олиш ишлари алоҳида аҳамиятга эга. Мактаб ўқувчилари орасида жиноятчиликни барвақт аниқлаш ва олдини олишнинг асосий йўналишлари жиноий хатти-ҳаракатларни амалга оширишга мойил бўлган шахсларни ижтимоий, руҳий, ахлоқий қўллаб-қувватлаш орқали жиноятчиликка етакловчи сабабларни бартараф этишдан иборатдир. Бунда ўқувчи ва ёшлар ташкилотларининг иштироки, ўқитувчи ва психологлар ҳамкорлигида амалга ошириладиган тарбиявий ва профилактик чоралар алоҳида аҳамият касб этади. Мазкур чора-тадбирлар нафақат жиноятчиликни камайтиришга, балки ёшларнинг тўғри шаклланишини таъминлашга ҳам қаратилган бўлиши керак. Ўзбекистон Республикасида мактаб ўқувчилари томонидан жиноятлар содир этилишининг олдини олиш масалаларини тартибга солувчи асосий норматив-ҳуқуқий ҳужжат бўлган Ўзбекистон Республикасининг 2010 йил 29 сентябрдаги «Вояга етмаганлар ўртасида назоратсизлик ва ҳуқуқбузарликларн
Доказательный фрагмент
«Мақолада мактаб ўқувчилари ўртасида жиноятчилик муаммоси ва унинг олдини олиш масалалари назарий ва амалий жиҳатдан умумий тарзда ёритилган.»
Образец извлечения
Демо-превьюМақолада мактаб ўқувчилари ўртасида жиноятчилик муаммоси ва унинг олдини олиш масалалари назарий ва амалий жиҳатдан умумий тарзда ёритилган. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.
- Цитирований
- 0
- Тип
- Журнал
- Страна
- Узбекистан
- Ключевые слова
- school crime, prevention, juvenile delinquency, social factors, pedagogical, профилактика, давлат сиёсати, маънавий ривожланиш, ижтимоий назорат, профилактика дастурлари, ижтимоий омиллар, комплекс ёндашув., таълим-тарбия, барвақт олдини олиш, мактаб ўқувчилари жиноятчилиги, педагогик чоралар, ёшлар ҳуқуқбузарлиги, ҳуқуқий маданият, ҳуқуқий онг, ёшлар тарбияси, ижтимоийлашув, жамият ҳамкорлиги, психологик қўллаб-қувватлаш, оилавий муҳит, фойдали фаолият
Смежные источники
Общество и инновацииKhosiyat MAMATKULOVA2024
Академические исследования в современной наукеKhudaiberdiyeva Arafat Israilovna, Ph.D Professor hudayberdiyevaarofat@gmail.com +12026
Диссертации и авторефератыYusupov Kuanıshbay Baltabayevich2026