К содержанию
РецензированоRU2025

Понятие, содержание и особенности получения статуса судьи

Temur KARIMOV

Общество и инновации · 6 · 462-468 · 2025

Аннотация

Калит сўзлар: Мазкур мақолада Ўзбекистон Республикасида судья судья мақомига эга бўлиш, мақомига эга бўлиш тушунчаси, мазмуни ва унинг ўзига судья, хос хусусиятлари, судья мақомига эга бўлишнинг таркибий мақом, принциплари, умумий мақом тушунчасининг луғавий судья мақомига эга бўлиш тушунчасининг таркиби, маъноси, судья мақомига эга бўлишнинг бошқа ҳуқуқни судьяларнинг қўлловчи ташкилотларда мавжуд бўлган ҳуқуқий мустақиллиги. мақомлардан фарқи ва устунлиги, Ўзбекистон Республикаси қонунчилигида Судья мақомига берилган таърифлар ёритилган. Муаллиф томонидан Ўзбекистон ва хорижий олимларнинг судья мақомига эга бўлиш тушунчасига оид фикр-мулоҳазалари таҳлил қилиниб, 1 Deputy Director of the Department for Judicial Affairs, Department for Problem Loan Debt Collection and Legal Coordination, “National Bank for Foreign Economic Activity of the Republic of Uzbekistan” JSC. E-mail: temur_karimov_1994@mail.ru Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Issue – 6 № 3 (2025) / ISSN 2181-1415 илмий мунозарага киришилган. Жумладан, Ўзбекистон Республикасида судья мақомига эга бўлишдаги айрим муаммолар атрофлича таҳлил қилиниб, илмий-назарий хулосаларга келинган. Понятие, содержание и особенности получения статуса судьи АННОТАЦИЯ Ключевые слова: В данной статье рассматриваются понятие, содержание обладание статусом судьи, и особенности статуса судьи в Республике Узбекистан, судья, структурные принципы приобретения статуса судьи, статус, лексическое значение понятия общего статуса, отличия и содержание понятия обладания статусом судьи, преимущества статуса судьи по сравнению с правовыми независимость судей. статусами, существующими в других правоприменительных организациях, а также определения статуса судьи, представленные в законодательстве Республики Узбекистан. Автор проанализировал мнения узбекских и зарубежных ученых о понятии приобретения статуса судьи и вступил в научную дискуссию. В частности, всесторонне проанализированы некоторые проблемы, связанные с приобретением статуса судьи в Республике Узбекистан, и сделаны научно-теоретические выводы. Ўзбекистон Республикасида амалга оширилаётган суд-ҳуқуқ ислоҳотлари доирасида одил судловни таъминлаш, суд ҳокимияти ва судьялик мақомига эга бўлишга доир қонунчилик нормаларини такомиллаштиришнинг ўрни беқиёс ҳисобланади. Ҳозирги кунда мамлакатимизда тадбиркорликнинг умуман жамиятнинг ривожланиши жисмоний ва юридик шахслар ўртасида мулкий ва номулкий низоларнинг кўпайишига олиб келаётганлиги судьялик мақомига бўлган талабларни замон талабларига мос равишда ривожлантириб боришни талаб этмоқда. 2025 йилнинг март ойи ҳолатига кўра, Ўзбекистон Республикасида жами судлар сони 402 тани ташкил этган, мазкур судларда 1631 судья штат бирлиги мавжуд бўлиб, шулардан 108 та штат бирлиги вакант ҳисобланади[1]. 2025 йил ҳолатига Ўзбекистон Республикаси жами аҳоли сони 37,7 млн. кишини ташкил этганлигини ҳисобга оладиган бўлсак, ўртача 24,7 минг киши бошига битта судья тўғри келмоқда. Албатта, бу кўрсаткич одил судловни сифатли таъминлаш, низоларни ўз вақтида ва тўғри ҳал этиш учун судьялар сони етарли эмаслигидан далолат беради. Судлар одил судловни амалга оширар экан, қарорлар қабул қилишда у ёки бу даражада ҳар қандай соҳадаги фуқаролар ва юридик шахсларнинг фаолиятига, қайсидир маънода тақдирига тўғридан-тўғри таъсир кўрсатувчи мақомга эга бўлган шахс ҳисобланади. Бунда эса судья томонидан қабул қилинадиган қарор қонуний, адолатли ва асослантирилган бўлиши талаб этилади. Ўз навбатида судья ўз вазифаларини лозим даражада бажариши учун ўз малакаси ва касбий билимларини мунтазам ошириб, амалий кўникмаларини ва шахсий фазилатларини такомиллаштириб бориши шарт. Шу мақсадларда судья мустақил 463 Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Issue – 6 № 3 (2025) / ISSN 2181-1415 таълим олиш имкониятларидан фойдаланиши ҳамда мунтазам равишда давлат малака ошириш тизимида қайта тайёргарликдан ўтиши керак. Ўзбекистон Республикаси Конститутциясининг 106-моддасига кўра, Ўзбекистон Республикасида суд ҳокимияти қонун чиқарувчи ва ижро этувчи ҳокимиятлардан, сиёсий партиялардан, бошқа жамоат бирлашмаларидан мустақил ҳолда иш юритади. Мазкур норма мазмунидан ҳам суд ҳокимиятининг мустақиллигига алоҳида эътибор қаратилган. Умуман олганда, судья мақомига эришиш ва судья бўлиш бу жуда шарафли касб ҳисобланади ва ўз ўрнида судья мақомига эришган шахс зиммасига катта жавобгарлик, масъулият ва жуда оғир ақлий меҳнат қилиш вазифасини юклайди. Сўнги йилларда мамлакатимизда олиб борилган суд-ҳуқуқ ислоҳотлари давомида судлар тузилмасини ҳамда судьялик лавозимларига номзодларни танлаш ва тайинлаш тизимини янада такомиллаштириш мақсадида ҳеч қайси ҳокимият бўғинига бўйсунмайдиган орган – Судьялар олий кенгаши ташкил этилди ва бу билан судьяларни танлаш ва лавозимларга тайинлашда ноқонуний аралашувларнинг олди олинди, очиқ, ошкора ва муқобил танлов тизими яратилди. Эндиликда судьялик лавозимларига номзодларни танлаш, малакали ҳамда масъулиятли мутахассислар

Доказательный фрагмент

«Калит сўзлар: Мазкур мақолада Ўзбекистон Республикасида судья судья мақомига эга бўлиш, мақомига эга бўлиш тушунчаси, мазмуни ва унинг ўзига судья, хос хусусиятлари, судья мақомига эга бўлишнинг таркибий мақом, принци…»

Образец извлечения

Демо-превью

Калит сўзлар: Мазкур мақолада Ўзбекистон Республикасида судья судья мақомига эга бўлиш, мақомига эга бўлиш тушунчаси, мазмуни ва унинг ўзига судья, хос хусусиятлари, судья мақомига эга бўлишнинг таркибий мақом, принци… Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.

Цитирований
0
Просмотров
0
Тип
Журнал
Страна
Узбекистан
Ключевые слова
judicial status, and engages in scholarly discourse regarding the perspectives, статус, независимость судей, судьяларнинг мустақиллиги, судья мақомига эга бўлиш тушунчасининг таркиби, status, judge, судья мақомига эга бўлиш, мақом, components of the concept of judicial status, judicial independence, обладание статусом судьи, судья, содержание понятия обладания статусом судьи
Открыть DOI
Спросить CiteX об этой работе

Смежные источники