Научные статьиM.H.Sayidova, S.U.Pulatova2025
Судебно-правовые реформы, связанные с прекращением дел по частному обвинению в связи с примирением
Shukhrat KAYUMOV
Общество и инновации · 6 · 550-553 · 2025
Аннотация
Калит сўзлар: Ушбу мақолада хусусий айблов ишларини ярашув хусусий таъқиб, туфайли тугатишнинг ўзига хослиги таҳлил қилинган. хусусий айблов, Суд-ҳуқуқ тизимини либераллаштириш бўйича воз кечиш, ислоҳотларни оғишмай давом эттираётган Ўзбекистон тугатиш, жабрланувчи, Республикаси амалга оширилаётган ислоҳотлар ярашув, самарадорлигига урғу берилган. Шунингдек, ярашганлик келмаслик, туфайли жиноят ишини тугатиш масалалар муҳокама суд-ҳуқуқ ислоҳотлар, қилинган. инсон ҳуқуқ ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш, хорижий тажриба, такомиллаштириш. 1 Independent Researcher, Supreme School Judges with the Supreme Judicial Council of the Republic of Uzbekistan. Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 05 (2025) / ISSN 2181-1415 Судебно-правовые реформы, связанные с прекращением дел по частному обвинению в связи с примирением АННОТАЦИЯ Ключевые слова: В данной статье анализируются особенности частное преследование, прекращения дел частного обвинения в связи с частное обвинение, примирением сторон. Подчеркивается эффективность отказ, проводимых реформ в Республике Узбекистан, которая прекращение, потерпевший, неуклонно продолжает реформы по либерализации примирение, судебно-правовой системы. Также рассматриваются неявка, вопросы прекращения уголовного дела в связи с судебно-правовые примирением сторон. реформы, защита прав и законных интересов человека, зарубежный опыт, совершенствование. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2018 йил 14 майдаги ПҚ–3723-сон “Жиноят ва жиноят-процессуал қонунчилиги тизимини тубдан такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги Қарорида терговга қадар текширув ва суд босқичларида ишларни кўриб чиқишда ярашув институтини қўллаш доирасини янада кенгайтириш масаласи кўтарилган. Ушбу Қарорда давлат раҳбари ўринли масалаларни кўтарган. Чунончи, ярашув институтини қўллаш доирасини терговга қадар текширув босқичида қўллаш масаласи илгари сурилган. Дарҳақиқат, амалиётга назар ташлайдиган бўлсак, жиноят ҳақидаги аризалар дастлаб терговга қадар текширув органига келиб тушади, яъни профилактика инспекторлари томонидан ҳал қилинади. Бундай ишлар, кўпинча оилавий, қўни-қўшнилар ўртасидаги низолар ҳисобланади. Шу мақсадда, бундай масалалар қонунчиликда ўз аксини топса мақсадга мувофиқ саналади, деб ўйлаймиз. Бундан ташқари, ушбу масала бошқа давлатлар қонунчилигида кўтарилган. Бинобарин, Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023 йил 16 январдаги ПФ–11-сон “Одил судловга эришиш имкониятларини янада кенгайтириш ва судлар фаолияти самарадорлигини оширишга доир қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида”ги Фармонининг 3.1. бандида ярашув институти бўйича айрим тоифадаги низоларни судгача ҳал қилиш механизмларини такомиллаштириш масалалари белгилаб олинган. Бундан ташқари, Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2022 йил 28 январдаги ПФ–60-сон “2022–2026 йилларга мўлжалланган Янги Ўзбекистоннинг тараққиёт стратегияси тўғрисида”ги Фармонининг 15-мақсадида амалиётда юзага келаётган низоларни ҳал қилишда энг мақбул усуллардан фойдаланиш бўйича зарур шарт-шароитларни яратиш, ярашув институтини қўллаш доирасини янада кенгайтириш бўйича муҳим ташкилий-ҳуқуқий масалалар белгилаб олинган. Юқоридагилар бизга шундай хулоса чиқаришга имкон беради, яъни асосли таклиф ва тавсияларни Ўзбекистон Республикасининг Жиноят-процессуал кодексида умумлаштирилган ҳолда бирлаштириш долзарб ва асосли ҳисобланади, чунки улар жиноят процесси иштирокчиларининг ҳуқуқларини таъминлашга ва 551 Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 05 (2025) / ISSN 2181-1415 амалиётда суд ва бошқа ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органларнинг вақти тежалишига, иш ҳажми қисқаришига, жамиятда муросага ва бошқа муаммоларни ислоҳ бўлишига ёрдам беради. Шундай қилиб, ЖПК 583-моддаси 1,2-қисмларини қўйидаги мазмунда тўлдириш мақсадга мувофиқ саналади: “Ярашув тўғрисидаги ариза жабрланувчи, хусусий айбловчи (фуқаровий даъвогар) ёхуд унинг қонуний вакили томонидан терговга қадар текширув, суриштирув ва дастлабки терговнинг, шунингдек, суд муҳокамасининг исталган босқичида, аммо суд маслаҳатхонага киришидан олдин берилиши мумкин. Аризада етказилган зиён бартараф этилганлиги, жабрланувчидан узр сўралганлиги, шунингдек, ярашилганлиги муносабати билан жиноят иши юритилишини тугатиш тўғрисидаги илтимос кўрсатилган бўлиши шарт.”; Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг 2002 йил 25 октябрдаги 27-сон “Ярашув тўғрисидаги ишлар бўйича суд амалиёти ҳақида”ги Қарорининг 2-бандига қуйидаги мазмунда қўшимча киритиш мақсадга мувофиқдир: “Ярашув тўғрисидаги ариза ҳар доим ёзма шаклда тақдим этилиб, унда жиноят натижасида етказилган зарар бартараф этилганлиги (ёки жабрланувчининг зарардан воз кечганлиги), жабрланувчидан узр сўраганлиги ва ярашилганлиги муносабати билан жиноят ишини тугатиш ҳақидаги илтимос кўрсатилган бўлиши лозим.”; 3. Тушунтирилсинки, қонунда ярашув тўғрисидаги ариза терговга қадар текширув, суриштирув ва дастлабки терговнинг исталган босқичида, яъни шахс гумон қилинувчи ёки а
Доказательный фрагмент
«Калит сўзлар: Ушбу мақолада хусусий айблов ишларини ярашув хусусий таъқиб, туфайли тугатишнинг ўзига хослиги таҳлил қилинган.»
Образец извлечения
Демо-превьюКалит сўзлар: Ушбу мақолада хусусий айблов ишларини ярашув хусусий таъқиб, туфайли тугатишнинг ўзига хослиги таҳлил қилинган. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.
- Цитирований
- 0
- Тип
- Журнал
- Страна
- Узбекистан
- Ключевые слова
- DOI: https://doi.org/10.47689/2181-1415-vol6-iss5/S-pp550-553, тугатиш, withdrawal, жабрланувчи, ярашув, воз кечиш, инсон ҳуқуқ ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш, foreign experience, защита прав и законных интересов человека, такомиллаштириш, termination, improvement, зарубежный опыт, неявка, victim, келмаслик, judicial and legal reforms, совершенствование, non-appearance, примирение, хорижий тажриба, потерпевший, отказ, суд-ҳуқуқ ислоҳотлар, reconciliation, частное обвинение, protection of human rights and legitimate interests, прекращение, private accusation, private prosecution, судебно-правовые реформы, хусусий таъқиб, хусусий айблов, частное преследование
Смежные источники
Общество и инновацииKhosiyat MAMATKULOVA2024
Диссертации и авторефератыYusupov Kuanıshbay Baltabayevich2026
МонографииK.J.Murodov2026