AGGREGATE ASOSIDA TARMOQ ELEMENTLARINI MONITORING QILISH TIZIMLARI FAOLIYATINI TAHLIL QILISH

Аннотация

Mazkur maqolada zamonaviy kompyuter tarmoqlarini tashkil etishning nazariy asoslari va ularni amaliy jihatdan monitoring qilish usullari o‘rganilgan. Ish davomida tarmoqlar turlari, ularning arxitekturalari, infratuzilmasi hamda ularni samarali boshqarish va nazorat qilish texnologiyalari tahlil qilinib, AggreGate texnologiyasi orqali tarmoq qurilmalarini avtomatik aniqlash, server klasterlarini boshqarish, hodisalarni monitoring qilish, tarmoq xavfsizligi va barqarorligini ta’minlash imkoniyatlari yoritilgan Kalit so‘zlar: AggreGate, AggreGate Agent, MoM, Network Manager, CPU/HDD, Shell skript, ARP, STP, AFT, CDP, LLDP. Tarmoqni tashkil etish va monitoring qilish sohasida zamonaviy texnologiyalar va yondashuvlar jadal rivojlanmoqda. Tarmoq infratuzilmasining samarali ishlashi va xavfsizligini ta’minlash, shuningdek, tarmoqni boshqarish va monitoring qilish jarayonlarini optimallashtirish hozirgi kunda katta ahamiyat kasb etadi. Tarmoqlarni boshqarishda yangi texnologiyalar, masalan, AggreGate platformasi va uning imkoniyatlari, samarali monitoring va tarmoq resurslarini boshqarish uchun muhim vosita sifatida qaraladi[1]. Ushbu maqola sizga tarmoq arxitekturasi haqida barcha kerakli tushunchalarni aniq va sodda tarzda tushuntirishni maqsad qilgan. AggreGate – bu turli manbalardan ma’lumotlarni yig‘ish, saqlash, tahlil qilish va vizuallashtirish hamda ularni korporativ infratuzilmaning boshqa elementlariga uzatish uchun ishlatiladigan dasturiy modullar to‘plami[3]. https://scientific-jl.com/ 20-to’plam 1-son May 2025 290 Yangi O'zbekiston taraqqiyotida tadqiqotlarni o'rni va rivojlanish omillari AggreGate Agent - bu ochiq manba dasturiy ta’minot komponenti bo‘lib, qurilmaning mikrodasturiga o‘rnatiladi va uni AggreGate bilan moslashtiradi. Katta tizimlarda AggreGate ko‘pincha markaziy boshqaruv platformasi sifatida ishlatiladi va ba’zan umbrella IT boshqaruvi o‘rta qatlam (middleware) yoki Manager of Managers (MoM) deb ataladi. AggreGate MoM sifatida ogohlantirishlarni birlashtirish, normalizatsiya qilish va ITSM tizimlariga yuborish orqali katta va murakkab tizimlar bo‘ylab IT qo‘llab-quvvatlash va hodisalar boshqaruvini samarali va aniq amalga oshirishda muhim rol o‘ynaydi[5]. AggreGate individual router/switch portlaridan real vaqtda trafik va bandwidthdan foydalanish foizlarini yig‘adi. Bu routerning/switchning holati va uning hamkorlari bilan bo‘lgan aloqalariga doir ba’zi tezkor va tarixiy ma’lumotlarni taqdim etadi. Network Manager minglab tarmoq interfeyslari uchun uzoq muddatli tendensiyalarni saqlash va tezda kirish imkoniyatini optimallashtiradi, bu esa soatlik, kunlik, haftalik, oylik va yillik trafik/bandwidthdan foydalanish uchun o‘rtacha grafiklarni yaratishga yordam beradi. 2-rasm. Trafik monitoringi interfeysi O‘xshash platformalardan farqli o‘laroq, AggreGate Network Manager arxitekturasi to‘liq sozlanadigan grafiklar va hisobotlarni taqdim etadi. Bir nechta https://scientific-jl.com/ 20-to’plam 1-son May 2025 291 Yangi O'zbekiston taraqqiyotida tadqiqotlarni o'rni va rivojlanish omillari portlardan yoki hatto qurilmalardan trafikni bitta grafikada birlashtirish, quvvat rejalashtirishni osonlashtirish uchun harakatlanuvchi o‘rtacha yoki chiziqli regressiya tendensiyalarini qo‘shish va boshqa imkoniyatlar mavjud[4]. AggreGate Network Manager barcha muhim server salomatligi metrikalari bo‘yicha ogohlantirish, grafik tahlil, hisobot, uzoq muddatli tarixni saqlash va chuqur tahlil imkoniyatlarini taqdim etadi: - Ish faoliyati (Availability) - CPU yuklanishi (CPU load) - Disk xotiradan foydalanish (Disk space usage) - Trafik va bandwidthdan foydalanish (Traffic and bandwidth usage) - Ishlayotgan jarayonlar va xizmatlar (Running processes and services) - CPU/HDD/ona plata harorati (CPU/HDD/motherboard temperature) - Ventilyator tezligi va holati (FAN speed and status) - SNMP orqali mavjud bo‘lgan har qanday moslashtirilgan metrikalar Barcha ogohlantirishlarga javoban tuzatish choralari avtomatlashtirilishi mumkin, masalan: - Shell skript ishga tushirish - Wake-on-LAN orqali serverni ishga tushirish Windows Event Log va Syslog orqali turli dasturlar tomonidan yaratilgan xabarlar ma’lumotlar bazasida saqlanadi. Ushbu xabarlar Mail Emergency, FTP Login kabi oldindan belgilangan ogohlantirishlarni ishga tushirishi mumkin[2]. https://scientific-jl.com/ 20-to’plam 1-son May 2025 292 Yangi O'zbekiston taraqqiyotida tadqiqotlarni o'rni va rivojlanish omillari 3.-rasm. AggreGate ilovalar monitoringi oynasi Tarmoq skanerlash va moslamalarni aniqlash: - Ochilgan kompyuterlarda ishlayotgan dasturlar va xizmatlarni aniqlaydi - Kuzatuv jarayonini jadval asosida avtomatik ravishda bajarish mumkin; - Markazlashgan autentifikatsiya ma’lumotlari orqali tarmoq xizmatlarining mavjudligini tekshiradi; - Foydalanuvchi belgilagan portlarda ishlayotgan nostandart dastur va xizmatlarni ham aniqlash imkoniyatiga ega; Tarmoq topologiyasini aniqlashda tizim ARP, STP, AFT, CDP, LLDP va boshqa texnologiyalar yordamida L1/L2/L