MUTAHASSISLIK FANLARNI O‘QITISHDA INNOVATSION TA’LIMNING O‘RNI

Аннотация

In this article, the role of innovative methods in meeting the requirements of today's labor market and qualifications for engineers is considered very high. The use of modern teaching methods leads to high efficiency in the teaching process. It is appropriate to choose these methods based on the didactic task of each lesson. While preserving the traditional form of the lesson, enriching it with various methods that activate the activity of learners, the methods that lead to an increase in the level of mastery of learners are analyzed and researched. Keywords: innovation, pedagogical technology, pedagogical project, didactics, interactive education, problem situation, guiding text, project, role- playing games. Globallashgan dunyo har qanday vaqtda ochiq va shaffof raqobat maydoniga https://scientific-jl.com/ 19-to’plam 2-son May 2025 242 Yangi O'zbekiston taraqqiyotida tadqiqotlarni o'rni va rivojlanish omillari taklif qiladi. Shunday ekan bilim, ko‘nikmaga ega yoshlarni raqobatga faqatgina ta’limdagi innovatsion qarashlargina raqobatbardoshlikni shakllantira olishi mumkin. Innovatsion pedagogik texnologiyani mazmun-mohiyati, muammo vayechimlarini DTS asosida o‘qitiladigan fanlarni o‘rganish jarayonigaqo‘llashga doir usul va uslublarini ishlab chiqish va joriy etish davrtalabi. Innovatsion pedagogik texnologiya pedagogik loyihasi sifatida fanasoslari bo‘yicha o‘quvchi (talaba)larning bilish faoliyatini maqsadgamuvofiq holda tashkil etish va amalga oshirishni ko‘zda tutadi. Uning metodikadan farqli jihatlari: • oldindan loyihalanadi. • yakuniy ijobiy natija kafolatlanadi. Bu natijani aniqlash mezoni esa o‘quv materialini o‘zlashtirish darajasi hisoblanib, u har bir mashg‘ulot didaktik masalalarni aniq o‘rnatish va ularni hal etish texnologiyasi asosi didaktik jarayon samarasi bilan ta’minlanadi. “Biz farzandlarimizning nafaqat jismoniy va ma’naviy sog‘lomo‘sishi, balki ularning eng zamonaviy intellektual bilimlarga ega bo‘lgan,uyg‘un rivojlangan insonlar bo‘lib, XXI asr talablariga to‘liq javob beradigan barkamol avlod bo‘lib voyaga etishi uchun zarur barchaimkoniyat va sharoitlarni yaratishni o‘z oldimizga maqsad qilib qo‘yamiz” [1,2]. Bu maqsadni amalgam oshirish uchun yangi pedagogik texnologiyalarva ularni joriy qilishning o‘rni beqiyosdir. Innovatsion pedagogika-hukmron nazariya, nazariy va amaliy muammolarni hal etishning asosi qilib olingan. Innovatorlar fikriga asosan odatiy mumtoz pedagogik nazariyalar eskirib qolgan, yangisharoitda hozirgi avlodni bu yo‘l bilan tarbiyalash mumkin emas. Hozirgi pedagogik fandagi vaziyat umumiy holda shundan iborat. Bu vaziyatda innovatsiya juda muhim. Pedagogika-bilimlar tizimidir. Obyektivlik, maqsadga muvofiqlik, mustahkamlik, bir-biriga zidbo‘lmaslik – uning asosiy xarakteristikalaridir [3]. Pedagogika tizimini harqanday ilmiy nazariya kabi tizimini tashkil etuvchi tamoyillariloyihalashtiradi, birlashtiradi va ushlab turadi ya’ni ushbu tizim asosiybilimlarga asoslanishi asosiy holdir. O‘qitishning zamonaviy metodlarini qo‘llash o‘qitish jarayonida yuqori https://scientific-jl.com/ 19-to’plam 2-son May 2025 243 Yangi O'zbekiston taraqqiyotida tadqiqotlarni o'rni va rivojlanish omillari samaradorlikka erishishga olib keladi. Bu metodlarni har bir darsning didaktik vazifasidan kelib chiqib tanlash maqsadga muvofiq [3]. An’anaviy dars shaklini saqlab qolgan holda uni ta’lim oluvchilar faoliyatini faollashtiradigan turli-tuman metodlar bilan boyitish ta’lim oluvchilarning o‘zlashtirish darajasi o‘sishiga olib keladi. Hozirgi kunda bir qator rivojlangan mamlakatlarda ta’lim-tarbiya jarayonining samaradorligini kafolatlovchi zamonaviy pedagogik texnologiyalarni qo‘llash borasida katta tajriba asoslarini tashkil etuvchi metodlar interfaol metodlar nomi bilan yuritilmoqda. Interfaol ta’lim metodlari hozirda eng ko‘p tarqalgan va barcha turdagi ta’lim muassasalarida keng qo‘llanayotgan metodlardan hisoblanadi [4]. Shu bilan birga, interfaol ta’lim metodlarining turlari ko‘p bo‘lib, ta’lim- tarbiya jarayonining deyarlik hamma vazifalarini amalga oshirish maqsadlari uchun moslari hozirda mavjud. Amaliyotda ulardan muayyan maqsadlar uchun moslarini ajratib tegishlicha qo‘llash mumkin. Bu holat hozirda interfaol ta’lim metodlarini ma’lum maqsadlarni amalga oshirish uchun to‘g‘ri tanlash muammosini keltirib chiqargan. Buning uchun dars jarayoni oqilona tashkil qilinishi, ta’lim beruvchi tomonidan ta’lim oluvchilarning qiziqishini orttirib, ularning ta’lim jarayonida faolligi muttasil rag‘batlantirib turilishi, o‘quv materialini kichik-kichik bo‘laklarga bo‘lib, ularning mazmunini ochishda aqliy hujum, kichik guruhlarda ishlash, bahs- munozara, muammoli vaziyat, yo‘naltiruvchi matn, loyiha, rolli o‘yinlar kabi metodlarni qo‘llash va ta’lim oluvchilarni amaliy mashqlarni mustaqil bajarishga undash talab etiladi . Interfaol metod biror faoliyat yoki muammoni o‘zaro muloqotda, o‘zaro bahsmunozarada fikrlash asnosida, hamjixdtlik bilan hal etishdir. Bu usulning afzalligi shundaki,