RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR DAVRIDA KASBIY KO’NIKMALAR.

Аннотация

В последние годы цифровые технологии глубоко проникают во все сферы нашей жизни. Особенно образование не остается в стороне от этих изменений. Подготовка учащихся в соответствии с требованиями цифровой эпохи, адаптация методов обучения и модернизация профессиональной подготовки — одни из актуальных задач сегодняшнего дня. Узбекистан также реализует важные реформы в этом направлении. В рамках программы «Цифровой Узбекистан – 2030» модернизация системы образования, внедрение инновационных технологий и подготовка конкурентоспособных кадров на международном уровне стали приоритетным направлением. Metodika.Ushbu ilmiy ishda raqamli texnologiyalarning ta’lim jarayoni va kasbiy ko‘nikmalar shakllanishiga ta’sirini chuqur tahlil qilish maqsad qilingan. Shu asosda tadqiqotning metodologik yondashuvlari, usullari, ma’lumot yig‘ish manbalari va ularni tahlil qilish yo‘llari aniqlashtirildi. 1. Tadqiqotning metodologik asosi. Konstruktivizm nazariyasi – bilim o‘quvchining faol ishtiroki orqali shakllanishi, Kompetensiyaga asoslangan ta’lim yondashuvi – bilim emas, balki amaliy ko‘nikmalar asosiy maqsad bo‘lishi, Raqamli pedagogika nazariyasi – ta’lim jarayonini texnologik vositalar orqali optimallashtirish, ga tayangan holda yondashildi. 2. Tadqiqot metodlari va ularning qo‘llanilishi a) Tahliliy (analitik) usul Raqamli texnologiyalar bo‘yicha xalqaro va milliy manbalar o‘rganildi. https://scientific-jl.com/ 19-to’plam 3-son May 2025 156 Yangi O'zbekiston taraqqiyotida tadqiqotlarni o'rni va rivojlanish omillari O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining qarorlari, strategik dasturlar (masalan, “Raqamli O‘zbekiston – 2030”) tahlil qilindi. UNESCO, OECD, World Bank kabi xalqaro tashkilotlarning ta’limdagi raqamli transformatsiya haqidagi hisobotlari o‘rganildi. b) Taqqoslash (komparativ) usuli O‘zbekiston ta’lim tizimida raqamli texnologiyalardan foydalanish darajasi Koreya Respublikasi, Singapur, Estoniya kabi ilg‘or mamlakatlar bilan solishtirildi. Masalan, raqamli texnologiyalarni joriy etish sur’ati, o‘quvchilarning IKT bo‘yicha savodxonligi, o‘qituvchilarning tayyorgarligi ko‘rsatkichlari keltirildi. d) Tajriba (empirik) usuli Bir nechta o‘quv guruhlarida raqamli texnologiyalar (Zoom, Mentimeter, Quizizz, Canva, Padlet) yordamida dars o‘tildi. Shu darslardan keyin talabalar bilim darajasi va faol ishtirok darajasi kuzatildi. Raqamli usullarni qo‘llagan guruhda o‘quvchilarning motivatsiyasi va mustaqil ishlash darajasi sezilarli oshgani qayd etildi. Albatta! Quyida sizning maqolangiz uchun "Raqamli texnologiyalar davrida ta’lim va kasbiy ko‘nikmalar" mavzusiga mos TAHLIL VA MUHOKAMA qismini ilmiy, asosli, dolzarb muammolar va yechimlar bilan boyitib yozib berdim. Bu qism maqolangizda asosiy bahs yuritiladigan va fikr- mulohazalar bildiriladigan bo‘lim hisoblanadi. Tahlil va Muhokama. Raqamli texnologiyalarning ta’lim va kasbiy ko‘nikmalarga ta’siri hozirgi kunda global miqyosda muhokama qilinayotgan eng dolzarb mavzulardan biridir. Ushbu tadqiqot davomida bir nechta muhim jihatlar tahlil qilindi. 1. Raqamli texnologiyalar ta’lim tizimida yangi imkoniyatlar yaratmoqda Masofaviy va onlayn ta’limning rivojlanishi – talabalar istalgan joydan turib o‘qish imkoniyatiga ega bo‘lmoqda. Platformalar (Moodle, Coursera, EdX, https://scientific-jl.com/ 19-to’plam 3-son May 2025 157 Yangi O'zbekiston taraqqiyotida tadqiqotlarni o'rni va rivojlanish omillari Google Classroom, Zoom) orqali o‘qituvchilar interaktiv, qiziqarli darslar tashkil etmoqda. O‘z-o‘zini o‘rgatish va mustaqil izlanish imkoniyatlari oshdi. Bu kasbiy ko‘nikmalar – muammo yechish, tanqidiy fikrlash, innovatsion yondashuv kabi sifatlarni rivojlantirishga xizmat qiladi. 2. O‘zbekistonda joriy etilgan loyihalar ijobiy natija bermoqda “One Million Uzbek Coders”, ZiyoNET, IT Park, “Raqamli texnologiyalar maktabi” kabi tashabbuslar raqamli savodxonlikni oshirishga xizmat qilmoqda. 2023-yil yakunlariga ko‘ra, 250 mingdan ortiq o‘quvchi dasturlash asoslarini o‘rgandi, bu esa kelajakda mehnat bozorida raqobatbardosh kadrlarga aylanishi mumkinligini ko‘rsatmoqda. 3. Kasbiy ko‘nikmalarni shakllantirishda amaliyotning roli Raqamli texnologiyalar yordamida simulyatsiyalar, virtual laboratoriyalar, interaktiv mashqlar orqali kasbiy bilimlar mustahkamlanmoqda. Masalan, tibbiyotda virtual operatsiyalar, muhandislikda 3D model orqali mashq qilish, iqtisodda real vaqtli ma’lumotlar asosida tahlil qilish imkoniyatlari paydo bo‘ldi. 6. Muhokama va takliflar O‘qituvchilar uchun raqamli kompetensiyalarni oshirish kurslarini kengaytirish kerak. Bu kurslar nazariy emas, balki amaliy mashg‘ulotlar asosida bo‘lishi lozim. Har bir hududda raqamli texnologiyalar markazlari tashkil etilishi kerak – talabalar uchun bepul internet, zamonaviy kompyuterlar va ustozlar bo‘lgan makon. Kasbiy ta’lim muassasalarida raqamli texnologiyalarni o‘qitishga oid alohida modullar joriy etilishi zarur (sun’iy intellekt asoslari, bulutli texnologiyalar, IT xavfsizlik va h.k.). XULOSA Raqamli texnologiyalar ta’l