TEJAMKOR SUV TEXNOLOGIYALARIDAN FOYDALANISH.

Аннотация

Water is the source of life. Its value is becoming more evident in the process of world globalization. After all, water has been exerting an incomparable influence on the evolution of life, environment, and climate changes for millions of years. Therefore, humanity must protect it like the apple of an eye. By the decision of the UN General Assembly on February 22, 1993, March 22 was declared as World Water Resources Day. In fact, drastic climate changes are seriously worrying humanity today. In this sense, it is more important than ever to communicate the current environmental situation in the world to the general public. The article contains the necessary resources on this topic. https://scientific-jl.com/ 19-to’plam 4-son May 2025 193 Yangi O'zbekiston taraqqiyotida tadqiqotlarni o'rni va rivojlanish omillari Key words: World Water Day, globalization process, climate change. environmental condition, water shortage, innovative technologies, drip irrigation, water-saving technologies, sewerage, concreting of ditches. Аннотация: Вода – источник жизни. Ее ценность становится все более очевидной в процессе мировой глобализации. Ведь вода на протяжении миллионов лет оказывает ни с чем не сравнимое влияние на эволюцию жизни, окружающую среду и изменение климата. Поэтому человечество должно беречь его как зеницу ока. Решением Генеральной Ассамблеи ООН от 22 февраля 1993 года 22 марта было объявлено Всемирным днем водных ресурсов. На самом деле, резкие изменения климата сегодня серьезно беспокоят человечество. В этом смысле как никогда важно доводить до сведения широкой общественности текущую экологическую ситуацию в мире. Статья содержит необходимые ресурсы по этой теме. Ключевые слова: Всемирный день воды, процесс глобализации, изменение климата. состояние окружающей среды, дефицит воды, инновационные технологии, капельное орошение, водосберегающие технологии, канализация, бетонирование канав. Markaziy Osiyoda suv azaldan aziz ne’mat va hayot manbai, mintaqada istiqomat qiluvchi barcha xalqlar uchun rivojlanish va farovonlik asosi bo‘lib kelgan. Shu bois asosiy suv manbalarimiz hisoblangan Amudaryo va Sirdaryo suv resurslarini boshqarish tizimini takomillashtirish, yurtimiz aholisining toza ichimlik suv ta’minoti bilan bog‘liq masalaga oqilona yondoshuvi hozirgi davrning asosiy talablaridan bo‘lib turibdi. Bugun foydalanilayotgan suvlar umumiy miqdori o‘tgan asrning 80-yillariga nisbatan yiliga 64 milliard metr kubdan o‘rtacha 51 milliard metr kubgacha kamaydi. Suv manbalaridan bir gektar sug‘oriladigan maydonga 90-yillarda 18 ming metr kub ishlatilgan bo‘lsa, hozirda bu ko‘rsatgich 10,5 ming metr kubni tashkil qilmoqda. Tan olish joizki, hozir jahon mamlakatlarini birdek o‘ylantirayotgan, ta’bir joiz bo‘lsa, jiddiy tashvishga solayotgan global muammolardan biri suv tanqisligi masalasi bo‘lib turibdi. https://scientific-jl.com/ 19-to’plam 4-son May 2025 194 Yangi O'zbekiston taraqqiyotida tadqiqotlarni o'rni va rivojlanish omillari To‘g‘ri, mazkur muammo o‘tgan asrlarda ham insoniyatni o‘ylantirgan, ammo bizning davrimizga kelib, masala yanada keskinlashdi. Bunday olib qaraganda, bir tomonda iqlim o‘zgarishlarining oqibatlari va global isish xavfi ham insoniyatni chuqur tashvishga solayotgani sir emas. Ochig‘ini aytganda, mavjud suv zaxiralari kamayib, borgan sayin taqchillik ortib bormoqda. Bu holat esa o‘z vaqtida barchaning oldiga jiddiy choralar ko‘rish vazifasini qo‘ymoqda. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoev Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh Assasbleyasining 78-sessiyasida so‘zlagan nutqida jumladan shunday deydi: “Keyingi 30 yilda mintaqamizda havo harorati bir yarim gradusga ko‘tarildi. Bu - dunyodagi o‘rtacha isishdan ikki kara ko‘pdir. Oqibatda muzliklar umumiy maydonining qariyb uchdan bir qismi yo‘qolib ketdi. Ushbu tendensiya saqlanib qolsa, yaqin yigirma yilda mintaqamizdagi ikkita yirik daryo Amudaryo va Sirdaryo oqimi 15 foizga qisqarishi mumkin. Jon boshiga suv bilan ta’minlash darajasi 25 foizga, qishloq xo‘jaligi ekinlari hosildorligi esa 40 foizga kamayishi kutilmoqda. Agar o‘z vaqtida ta’sirchan choralarni ko‘rmasak, ushbu muammolar oqibatlari mintaqamizdagi ijtimoiy-iqtisodiy barqarorlikka jiddiy putur yetkazadi. Bu vaziyatdan kelib chiqqan holda, biz Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh kotibining Suv resurslari bo‘yicha maxsus vakili lavozimi ta’sis etilishini qo‘llab- quvvatlaymiz. Markaziy Osiyo suvni tejaydigan texnologiyalar platformasini yaratish jarayonida “Birlashgan Millatlar Tashkiloti - suv resurslari” mexanizmini ishga solib, eng ilg‘or texnologiyalarni jalb etish va tatbiq qilish tarafdorimiz”. Iqtisodi asosan qishloq xo‘jaligiga moslashgan Markaziy Osiyo mamlakatlarida suv tanqisligi allaqachon sezila boshlagan. Buning oqibatida cho‘llanish, sho‘rlanish va tuz shamollari kabi hodisalar ko‘paymoqda. Kelajakda iqlimning tobora isib borishi va cho‘l hududlarining kengayishi oziq-ovqat mahsulotlari yetishtirishga salbiy ta’sir ko‘rsatishi borasida xulosalar h