К содержанию
РецензированоEN1905

FORECASTING ENERGY CONSUMPTION IN UZBEKISTAN

FORECASTING ENERGY CONSUMPTIONINUZBEKISTAN · SarvarMamasoliyev Fayzullougli · Sindorov Davlatbek Abdumajid ugli (Tashkent StateUniversityof Economics, Department of Econometrics) · MurodovSardor Nuraliugli (Tashkent StateUniversityof Economics, Department of Econometrics) · TokhirovShodiyor Zafar son (AssistantLecturer, Department of Econometrics)

Журнал мультидисциплинарных наук и инноваций · 4 · 371–413 · 1905

Аннотация

One of the most important factors of economic development is, undoubtedly, energy. Efficient use of energy sources is among the essential tasks we must implement in all areas of life. Using econometric models to assess the role of energy sources in economy of a country helps evaluate their significance in energy distribution, household consumption, and the technological development of enterprises. For this purpose, in our article, we constructed an ARDL model to investigate the impact of energy consumption on economic growth in Uzbekistan. Both long-term and short-term effects were calculated, and forecast values were obtained. According to the AIC and BIC criteria, the model that best fits the collected data was identified, and the ARDL(2, 2, 0, 0) model was selected as the optimal model. The results of the bounds test indicated the existence of a long-term cointegration relationship. The consumption of petroleum products has a negative and statistically significant effect on economic growth (p < 0.01), while electricity generation has a positive effect (p < 0.05). Although the natural gas consumption variable shows a negative effect in the long run, it is not statistically significant in the short-run dynamics. The conclusion drawn from the results is that promoting electricity generation and reducing dependence on petroleum products in energy policy will contribute to stabilizingeconomic growth. ПРОГНОЗИРОВАНИЕ ПОТРЕБЛЕНИЯЭНЕРГИИ ВУЗБЕКИСТАНЕ Аннотация: Одним из важнейших факторов экономического прогресса, безусловно, является энергия. Эффективное использование источников энергии-одна из задач, которую мы должны применять во всех сферах нашей жизни. Использование эконометрических моделей для оценки места энергоресурсов в экономике страны помогает оценить их значимость для распределения энергии в стране, потребления населением, технического прогресса предприятий. С этой целью в данной статье при https://ijmri.de/index.php/jmsi volume 4,issue5,2025 644 исследовании влияния потребления энергии в Узбекистане на экономический рост была построена модель ARDL, рассчитаны долгосрочные и краткосрочные эффекты и получены прогнозные значения. По критерию AIC, Bic были определены журналы моделей, которые лучше всего соответствовали собранным данным, и в качестве оптимальной модели была выбрана модель ARDL(2, 2, 0, 0). Bounds test результаты показали, что эта модель имеет долгосрочную коинтеграцию. Потребление нефтепродуктов оказывает отрицательное и статистически значимое влияние на экономический рост (P < 0,01), в то время как производство электроэнергии оказывает положительное влияние (p < 0,05). Хотя переменная потребления природного газа отрицательно влияет на долгосрочные отношения, она не имеет статистической значимости в краткосрочной динамике. Из результатов был сделан вывод, что стимулирование производства электроэнергии в энергетической политике и снижение зависимостиот нефтепродуктовслужат длястабилизацииэкономического роста. O’ZBEKISTONDA ENERGIYARESURSLARI SARFINING IQTISODIYO’SISHGA TASIRINI ARDL MODELI ORQALI EKONOMETRIKTADQIQ QILISH Annotatsiya: Iqtisodiy taraqqiyotning eng muhim omillaridan biri bu albatta energiya hisoblanadi. Energiya manbalaridan samarali foydalanish hayotimizning barcha sohalarida qo’llashimiz kerak bo’lgan vazifalarimizdan biridir. Energiya manbalarining mamlakat iqtisodiyotida o’rnini baholash uchun ekonometrik modellardan foydalanish mamlakatda energitik taqsimot, aholi iste’moli, korxonalarning texnik taraqqiyoti uchun qanday ahamiyatli ekanligini baholashga yordam beradi. Shu maqsadda ushbu maqolamizda O’zbekistonda energiya iste’molining iqtisodiy o’sishga tasirini tadqiq qilishda ARDL modeli tuzilib, uzoq va qisqa muddatli tasirlar hisoblab chiqildi hamda prognoz qiymatlari olindi. AIC, BIC kreteriyasiga ko’ra to’plangan ma’lumotlarga eng mos tushgan model loglari aniqlandi va ARDL(2, 2, 0, 0) modeli optimal model sifatida tanlab olindi. Bounds test natijalar ushbu model uzoq muddatli kointegratsiya mavjudligini ko’rsatdi. Neft mahsulotlari iste’moli iqtisodiy o‘sishga salbiy va statistik jihatdan ahamiyatli ta’sir ko‘rsatmoqda (p < 0.01), Elektr ishlab chiqarish esa ijobiy ta’sirga ega (p < 0.05). Tabiiy gaz iste’moli o‘zgaruvchisi uzoq muddatli munosabatlarda salbiy ta’sir ko‘rsatsa-da, qisqa muddatli dinamikada statistik ahamiyatga ega emas. Natijalardan xulosa shu bo’ldiki, energetika siyosatida elektr ishlab chiqarishni rag‘batlantirish va neft mahsulotlariga bog‘liqlikni kamaytirish iqtisodiy o‘sishni barqarorlashtirishgaxizmat qilishiniko‘rsatadi.

Доказательный фрагмент

«One of the most important factors of economic development is, undoubtedly, energy.»

Образец извлечения

Демо-превью

One of the most important factors of economic development is, undoubtedly, energy. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.

Цитирований
0
Тип
Журнал
Страна
Узбекистан
Ключевые слова
aic bic, bounds test, ardl modeli, iste moli, energy sources, ardl model, economic growth
Открыть DOI
Спросить CiteX об этой работе

Смежные источники