MUHANDISLIK GRAFIKASI FANLARINI AXBOROT-KOMMUNIKASIYA TEXNOLOGIYALARI YORDAMIDA O‘QITISHNING AMALIY AHAMIYATI

Аннотация

Maqolada axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini o„quv jarayonida qo„llash xususiyatlari ko„rib chiqiladi. Jumladan, ta‟lim jarayonida ta‟lim samaradorligini oshirish vositasi sifatida AKT imkoniyatlari tavsiflanadi. Kalit so‘zlar: axborot-kommunikatsiya texnologiyalari (AKT), kompyuter texnologiyalari, o„quv jarayoni, bilimlarni tizimlashtirish. O„zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020 yil 28-aprelda “Raqamli iqtisodiyot va elektron hukumatni keng joriy etish chora-tadbirlari to„g„risida” deb nomlangan №PQ-4699 qarori qabul qilindi. Bu xujjatda davlatimiz korxonalarida va davlat xizmatlarida raqamli texnologiyalarni keng tatbiq etish, IT-soxasida mutaxasislar tayyorlash xamda IT-tadbirkorlikni qo„llab- quvvatlashning dolzarb masalalari ko„lami belgilab berildi. Muhandislik grafikasi fanlarida axborot-ta‟lim muhitining tuzilishiga hissa qo„shgan olimlar S.S.Saydaliyev, A.K.Xamraqulov, E.I.Ro„ziyev, Sh.D.Dilshodbekov, A.B.Tajibayev, B.M.Surobov va boshqalarning tadqiqot ishlarida o„z aksini topgan. Hozirgi kunda hayotimizning har qaysi jabhalarida zamonaviy axborot texnologiyalarni ko„rishimiz mumkin. Aynan shu axborot texnologiyalari zamonaviy ta‟lim rivojiga juda katta hissa qo„shib kelmoqda. Hozirgi vaqtda axborot texnologiyalarining odamlar hayotidagi o„rni sezilarli darajada oshdi. Axborot-kommunikasiya texnologiyalari zamonaviy jamiyat hayotiga juda tez suratlarda kirib borishi bilan zamonaviy jamiyat axborotlashtirish deb ataladigan umumiy tarixiy jarayonga qo„yildi. Ushbu jarayon har qanday fuqoroning axborot manbalaridan foydalanishini, axborot texnologiyalarining ilmiy, ishlab chiqarish, jamoat sohalariga kirib borishini va yuqori darajadagi axborot xizmatini o„z ichiga oladi. Zamonaviy jamiyatni axborotlashtirish jarayonining ustuvor yo„nalishlaridan biri bu axborotni to„plash, ishlov berish, saqlash ,tarqatishva istemolchilar manfaatlariga muvofiq foydalanish maqsadlari bilan birlashtirilgan usullar, jarayonlar va dasturiy-texnik vositalar tizimidir. Axborot texnologiyalarining asosiy talimiy axamiyati shundaki, ular o„qituvchidan ham, talabadan ham cheksiz potensial imkoniyatlarga ega bo„lgan juda yorqin interfaol o„quv muhitini yaratishga imkon beradi. Ananaviy texnik o„quv vositalaridan farqli o„laroq, axborot texnologiyalari nafaqat talabani juda ko„p malumotga ega bo„lishiga imkon beradi, balki talabalarning intellektual, ijodiy qobilyatlarini, yangi bilimlarni mustaqil ravishda o„zlashtirish qobiliyatlarini va turli xil malumot manbalari bilan ishllashni rivojlantirish imkonini beradi. Ta‟lim jarayoni samaradorligini ta‟minlashda uni yangi pedagogik texnologiyalar, shu jumladan axborot texnologiyalaridan foydalanish muhum rol o„ynaydi. Axborot texnologiyalariga, agar ular o„qitishning boshqa usullari bilan taqqoslanganda, o„quv jarayonining yuqori darajasini taminlasagina murojaat qilish kerak. Kompyuter ko„rgazmali qurollarning katta qismini almashtirishga qodir. Hozirgi internet globallashuvini mevasi va о„z о„rnida uni boshqarib bо„lmaydigan jarayonga aylanishiga olib kelayotgan bir ulkan makondir. О„tgan XX asr fan va texnika sohasida, sanoat, ishlab chiqarish inqilobi davri deb nomlangan edi. XXI asr tarixga axborot asri nomi bilan kirib keldi. Bugungi kunda davr ruhiga binoan axborot hamjamiyatlari tashkil etilmoqda. Xususan, 453 www.wordlyknowledge.uz ILMIY METODIK JURNAL JOURNAL OF IQRO – ЖУРНАЛ ИҚРО – IQRO JURNALI – volume 16, issue 01, 2025 ISSN: 2181-4341, IMPACT FACTOR ( RESEARCH BIB ) – 7,245, SJIF – 5,431 “Konvergatsiya” bir-biridan mustaqil rivojlanayotgan texnologiyalarni birlashtirish, telefon, televideniye va kompyuter orasidagi yо„qotish yо„llari masalasida katta ishlar amalga oshirilmoqda. Bularga Internet, mobil telefonlari misol bо„lmoqda. Tarixning guvohlik berishicha, radio ommaviy auditoriyani jalb qilish uchun 40 yil kerak bо„lgan edi. Televideniye esa bunga 14 yilda erishdi. Internet tizimi dunyoviy auditoriyani jalb qilishda bor-yо„g„i 4 yil kifoya qildi. Binobarin, bugun Internet nafaqat matbuot balki, radio va televideniye imkoniyatlarini ham о„zida mujassam etmoqda. Axborot – kommunikatsion texnologiyalari tizimiga: axborot texnologiyalariga didaktik yondashuv, axborot – pedagogik texnologiyalar, masofali о„qitishda chizmachilik darslarida ta‟lim-tarbiyalar kiradi. Axborot texnologiyalarining jadal rivojlanib borayotganligi va о„z ortidan yangi imkoniyatlar ochib, ta‟lim muassasalari о„quv jarayoniga ham yangi yondashuv talab etilishiga sabab bо„layotganligini guvohi bо„lmoqdamiz. Ta‟lim jarayonida axborot texnologiyalarining bir qator didaktik imkoniyatlari mavjud. Davrimiz talab ehtiyojiga kо„ra axborot texnologiyalarini ta‟lim muassasalari о„quv jarayonini sistemalashtiruvchi, bog„lovchi, amaliy tashkiliy omil sifatida qaralishi mumkin. Axborot texnologiyalari kutubxonalar, hujjatlar va о„quvchilarning ijodiy ishlari kabi axborotlar jamlamasi, ma‟lumotlar ba‟zasini tuzish, ta‟lim jarayonini sistemalashtirish, о„quvchilarning amaliy ijodiy ishlairni tas