К содержанию
РецензированоUZ2025

GEMOSISTEIN MODDASINING HOMILADOR AYOLLAR ORGANIZMIDAGI AHAMIYATI

AkbarovaDildora Abduvaliyevna · GEMOSISTEINMODDASINING HOMILADORAYOLLARORGANIZMIDAGI (AndijonDavlat Tibbiyot Instituti)

ИКРО журнал · 15 · 2025

Аннотация

Ushbu maqolada gemosistein moddasining homiladorlik davridagi biologik ahamiyati va klinik holatlar bilan bog‘liqligi tahlil qilinadi. Tadqiqotlar tahlili homilador ayollarda gemosistein miqdorining oshishi preeklampsiya, homila o‘sishining kechikishi, SGA va boshqa asoratlar bilan uzviy bog‘liqligini ko‘rsatdi. Moddaning darajasi ovqatlanish, vitaminlar bilan ta’minlanish va individual metabolik xususiyatlarga bog‘liq bo‘lib, erta nazorat qilish sog‘liq uchun muhim ahamiyat kasbetadi. Kalit so‘zlar: Gemosistein, homiladorlik, preeklampsiya, giperhomosisteinemiya, FGR, SGA, homilarivojlanishi. Kirish (Introduction) Homiladorlik — ayol organizmi uchun murakkab va muhim fiziologik davr bo‘lib, bu davrda ayol tanasida bir qator gormonal, metabolik va qon aylanish tizimidagi o‘zgarishlar sodir bo‘ladi. Bu o‘zgarishlar nafaqat ona, balki rivojlanayotgan homila salomatligiga ham bevosita ta’sir ko‘rsatadi. Shu sababli, homiladorlik paytida biologik moddalarning, xususan, aminokislotalar almashinuvining normal holatdabo‘lishi muhimahamiyat kasb etadi [1]. Gemosistein — oltingugurt saqlovchi nooddiy aminokislota bo‘lib, u organizmda metionin deb nomlangan boshqa aminokislotaning metabolizmi natijasida hosil bo‘ladi. Sog‘lom inson organizmida gemosistein darajasi muvozanatlangan mexanizmlar orqali tartibga solinadi. Ammo ayrim omillar ta’sirida — xususan, foliy kislotasi, B6 va B12 vitaminlari yetishmovchiligi, genetik nuqsonlar, noto‘g‘ri ovqatlanish va boshqa sabablarga ko‘ra — qon zardobida gemosistein miqdori oshib ketishi mumkin [2,3]. Bu holat giperhomosisteinemiya deb ataladi va ko‘plab sog‘liq muammolari bilan bog‘liq bo‘lishimumkin [4]. So‘nggi yillarda o‘tkazilgan ilmiy tadqiqotlar shuni ko‘rsatmoqdaki, giperhomosisteinemiya homiladorlik davrida juda xavfli holatlardan biri sanaladi. U preeklampsiya, homilaning bachadonda rivojlanishining susayishi, spontan abortlar, yo‘ldosh yetishmovchiligi kabi asoratlarning rivojlanish xavfini oshiradi [5,6]. Shu bois, homilador ayollarda gemosistein miqdorini nazorat qilish va uning xavfli darajaga yetishining oldini olish bugungi kundagi dolzarb tibbiy muammolardan biri hisoblanadi [7]. Mazkur maqolada gemosisteinning biologik ahamiyati, uning homiladorlik jarayoniga ta’siri, xavf omillari vaprofilaktikachoralariga oid mavjud ilmiymanbalar vatadqiqotlar asosidatahlil beriladi. Metodlar(Methods) Ushbu maqola ilmiy-tahliliy xarakterga ega bo‘lib, gemosistein moddasining homiladorlik davridagi fiziologik va patologik ahamiyatini o‘rganishda tizimli adabiyotlar sharhi asosida www.wordlyknowledge.uz ILMIYMETODIK JURNAL JOURNAL OFIQRO –ЖУРНАЛ ИҚРО –IQRO JURNALI –volume 15,issue02,2025 ISSN:2181-4341, IMPACT FACTOR( RESEARCH BIB )–7,245,SJIF–5,431 bajarildi. Ma'lumotlar PubMed, Google Scholar, ScienceDirect va Elsevier kabi xalqaro ilmiy bazalardan olingan ilmiy maqolalar, metaanalizlar, klinik tadqiqotlar va tibbiy ko‘rsatmalarga tayangan holdayig‘ildi. Tahlil uchunquyidagi mezonlarga ega manbalar tanlab olindi:  2000–2024yillar oralig‘idachop etilgan bo‘lishi;  Homiladorlik davrida gemosistein darajasining o‘zgarishi bilan bog‘liq bo‘lishi;  Preeeklampsiya, spontan abort, homila nuqsonlari va boshqa akusherlik asoratlari bilan bog‘liqlikniyoritgan bo‘lishi;  Ingliztilidayozilgan vakamida peer-reviewed(ilmiy hakamlar ko‘rigidan o‘tgan) bo‘lishi. Tahlil davomida jami 45 ta maqola ko‘rib chiqildi, shundan 28 tasi asosiy tahlil uchun tanlab olindi, chunki ular homilador ayollarda gemosistein darajasi bilan klinik holatlar o‘rtasidagi bog‘liqliknistatistik asosdako‘rsatgan. Ma'lumotlarsifat jihatidan saralanib, tematik tahlilorqali guruhlarga ajratildi: 1. Gemosisteinning metabolizmi vafiziologik roli 2. Homiladorlikdagi gemosistein o‘zgarishlari 3. Giperhomosisteinemiyaning homiladorlik asoratlari bilan bog‘liqligi 4. Oldini olishva profilaktikastrategiyalari Ushbu metodologik yondashuv orqali mavzuga oid dolzarb ilmiy qarashlar tahlil qilindi va umumlashtirildi. Natijalar (Results) Tahlil qilingan ilmiy manbalar homiladorlik davrida gemosistein moddasining darajasi va uning ona hamda homila salomatligiga ta’siri o‘rtasida yaqqol bog‘liqlik mavjudligini ko‘rsatadi. O‘rganilgan ko‘pchilik klinik tadqiqotlarda gemosistein darajasining oshishi preeklampsiya, bachadonda homila o‘sishining sekinlashuvi (FGR), homilaning kichik yoshga nisbatan massasi past bo‘lishi (SGA), shuningdek, erta tug‘ilish va yo‘ldosh yetishmovchiligi bilan bevosita aloqador ekanligi aniqlangan. Ayrim klinik kuzatuvlarda preeklampsiya bilan og‘rigan homilador ayollarda gemosistein miqdori sezilarli darajada yuqori bo‘lgan. Masalan, ba’zi tadqiqotlarda bu daraja 16 µmol/L dan yuqori bo‘lgan ayollarda preeklampsiya holatlari kuzatilgan, eklampsiya bilan kechgan og‘irholatlarda esa bu ko‘rsatkich 30 µmol/L ga yaqinlashgan. Normal homiladorlikda esa gemosistein miqdori, odatda, 5–10 µmol/L oralig‘ida saqlanadi. Bu esa, mazkur moddaning preeklampsiyaning rivojlanishidapotensial marker sifatida qaralishigaas

Доказательный фрагмент

«Ushbu maqolada gemosistein moddasining homiladorlik davridagi biologik ahamiyati va klinik holatlar bilan bog‘liqligi tahlil qilinadi.»

Образец извлечения

Демо-превью

Ushbu maqolada gemosistein moddasining homiladorlik davridagi biologik ahamiyati va klinik holatlar bilan bog‘liqligi tahlil qilinadi. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.

DOI не указан
Цитирований
0
Тип
Журнал
Страна
Узбекистан
Ключевые слова
SGA, homiladorlik, giperhomosisteinemiya, FGR, preeklampsiya, Gemosistein, homila rivojlanishi.
Спросить CiteX об этой работе

Смежные источники