KO’PRIKLI KRAN BOSH BALKASINI TAYYORLASH TEXNALOGIK JARAYONINI ISHLAB CHIQISH

Аннотация

In the republic, bridge cranes are currently in operation in many places. We will familiarize ourselves with the development of a crane with cranes and beams necessary for transfer at many construction sites, at the production plant of super-heavy instruments, machines, loading units. Kalitso’zlar:aravacha, g’ildrak, balka,kran, tross. Ключевыеслова:тележка,колецол,балка,кран,тросс. Keywords:trolley, koletsol,beam, crane, cable. Kirish. Hozirgi zamon sanoat korxonalarni, qurilish inshootlarini yuk ko’tarish kranlari yoki moslamalarsiz tasavvur qilish qiyin. Korxonaning yuqori unum bilan ishlashida, shu korkonada qo’llanilayotgan yuk ko’tarish krani yoki yuk tashish mashinalarining to’g’ri tanlanganligi katta ahamyatga ega. Hozirgi zamon yuk ko’tarish kranlari va yuk tashish mashinalari katta tezlikda ishlayoladi,yuk ko’tarishqobiliyatikatta bo’libbuuzoq muddatli rivojlanishning mahsulidir. Ko’priksimon kranlar. Ko’priksimonkranlar quyidagi guruhlarga bo’linadi: 1.Tayanch o’rnatilgan vaosma kran balkalar. 2.Ko’prikli kranlar. www.wordlyknowledge.uz ILMIYMETODIK JURNAL JOURNAL OFIQRO –ЖУРНАЛ ИҚРО –IQRO JURNALI –volume 15,issue02,2025 ISSN:2181-4341, IMPACT FACTOR( RESEARCH BIB )–7,245,SJIF–5,431 3.Chorpoyali kranlar. 4.kabelli kranlar. 1-rasm.Tayanchga o'rnatilgan kran balkalari va to‘g‘ri to‘rtburchak kesimli balkalarni tayyorlash. a-balka kesimi,b-yon devorlarni o‘rnatish, c-ichki choklarni payvandlash. Tayanchga o'rnatilgan kran balkalarning yuk ko'taruvchanligi nisbatan kam bo'lib, tayanchlar orasidagi masofa L uncha katta bo'lmaydi. Kran aravachasi 2 bosh balka 1 bo'ylab harakatlanadi. Kran g'ildiraklari 3tayanchlarga o'rnatilgan relslar bo'ylab harakatlanadi.(1-rasim) Bunday ketma-ketlikka rioya qilinganda stenkani o‘rnatish uchun asos hosil qilinib, to‘g‘ri chiziq bo‘ylab o‘rnatilishi va simmetrikligi ta’minlanadi. Diafragmalar o‘rnatilgandan so‘ng stenkalar qo‘yilib pay vandlanadi (1,b-rasm). Yig‘ilgan konstruksiya yon tomoniga buriladi va ichki tomondan diafragmalar stenkaga payvandlanadi. Keyingi nav batda pastki poyas o‘rnatilib payvandlanadi. Yig‘ish ishlari tugatil gandan so‘ng poyasni stenkaga payvand choklari bajarilib, elektrodni qiya holatda ushlab payvandlanadi. Osma kran balka. Osma kran balka 1 osma tayanchlar 2da (tayanchlar qurilish konstruksiyasiga osib qo'yilgan) harakatlanadi. (2-rasim) www.wordlyknowledge.uz ILMIYMETODIK JURNAL JOURNAL OFIQRO –ЖУРНАЛ ИҚРО –IQRO JURNALI –volume 15,issue02,2025 ISSN:2181-4341, IMPACT FACTOR( RESEARCH BIB )–7,245,SJIF–5,431 2-rasm. Tayanchga o'rnatilgan kran balka va qo‘shtavrli balkalarni tutashtirish: 1- balka; 2- ko'tarish mexanizmi;3-kran balka g'ildiraklari. Balkavasterjenlarni tutashtirish Konstruksiyalarni o‘rnatishda, montaj qilishdako‘p hollarda ularni tutashtirishga to‘g‘ri keladi. 2- rasmda qo‘shtavrli balkalarni tutashtirish turlari ko‘rsatilgan. Montaj ishlarini bajarishda asosan qo‘shma tutashtirish turidan foydalaniladi va uni dastaki yoyli yoki himoya gaz muhitida yarimavtomat usulda payvandlanadi (2,a-rasm). Ikki tomonga surilgan tutashtirish turi texnologik tutashtirishdafoydalaniladi. www.wordlyknowledge.uz ILMIYMETODIK JURNAL JOURNAL OFIQRO –ЖУРНАЛ ИҚРО –IQRO JURNALI –volume 15,issue02,2025 ISSN:2181-4341, IMPACT FACTOR( RESEARCH BIB )–7,245,SJIF–5,431 3-rasm.Osma kranbalka:1-balka; 2-tayanch. Ko'prikli kran. Ko'prikli kranlarning asosiy balkalari 1 ko'priksimon konstruksiyani tashkil qiladi. Ko'prik ustida aravacha 2 harakatlanadi. Aravachaga yuk ko'tarish mexanizmi oʻrnatiladi. Ko'prik ko'prikni siljitish mexanizmi yordamida harakatga keltiriladi. Ko'prikni siljitish mexanizmining g'ildiraklari sexlarning devorlariga o'rnatilgan relslar ustidaharakatlanadi. (3-rasim) 4-rasm. Koʻpriklikran sxemasi: 1-asosiy balka ko'prik; 2-aravacha. Chorpoyali kran (kozlovoy kran). Chorpoyali kranlar katta- katta omborlarning ochiq maydonlarida, temiryo'l stansiya- larida vagonlarni yuklashda, vagonlardagi yukni tushirishda qo'llaniladi. Chorpoyali kranlar rels 3 ustida harakatlanadi. Kran metallkonstruksiyasi 1 bo'ylab, ko'tarish mexanizmio'rnatilgan aravacha 2harakatlanadi. (4-rasim). 5-rasim. Chorpoyali kransxemasi: 1-kran metallkonstruksiyasi; 2- aravacha; 3-rels. www.wordlyknowledge.uz ILMIYMETODIK JURNAL JOURNAL OFIQRO –ЖУРНАЛ ИҚРО –IQRO JURNALI –volume 15,issue02,2025 ISSN:2181-4341, IMPACT FACTOR( RESEARCH BIB )–7,245,SJIF–5,431 Kabelli kran. Bir-biridan biror masofa uzoqlikda joylashgan ikkita ustuncha 1 va tarang tortilgan arqonlar 2 dan iborat kran kabelli kran deyiladi. Bu kranlarda tarang tortilgan arqonlar ko'prik vazifasini o'taydi. Arqon-ko'prik ustiga aravacha oʻrnatilgan boʻlib, yuk ko'tarish va yuk siljitish mexanizmiaravachaga oʻrnatiladi. Xulosa Ko'prikli kran - bu materiallarni ko'tarish uchun zavod, omborxona va omborxonadan gorizontal ravishda o'rnatiladigan ko'tarish uskunasi. Uning uchlari yuqori beton ustunlar yoki metall tayanchlarda bo'lganligi sababli, uko'prikkao'xshaydi. Ko'prikli kranning ko'prikli ramkasi ikkala to