Научные статьиM.H.Sayidova, S.U.Pulatova2025
TADBIRKORLIK FAOLIYATIDA BANK RISKLARINI BOSHQARISH: KICHIK BIZNES MISOLIDA
Karimov Baxromjon Boxodirjono’g’li · TADBIRKORLIK FAOLIYATIDA BANKRISKLARINI BOSHQARISH:KICHIK (Andijondavlat texnikainstituti) · SMALL BUSINESS (Andijondavlat texnikainstituti)
ИКРО журнал · 16 · 2025
Аннотация
This article examines the theoretical and practical aspects of managing banking risks in entrepreneurial activity. It focuses on various types of risks affecting the financial stability of small business entities, as well as methods for identifying, assessing, and mitigating these risks. Banking risks such as credit risk, liquidity risk, interest rate risk, and the volatility of financial instruments represent significant threats to small enterprises. In this context, the article analyzes the interaction between banks and entrepreneurs in the risk management process, explores modern assessment approaches, and reviews practical applications within the Uzbek banking environment. Based on the findings, the study presents practical recommendations and proposes effective strategies for managing banking risks in the context of small business operations. Key words. Banking risks, entrepreneurial activity, small business, credit risk, risk management, financial security, lending system, Uzbekistan banking sector, unsecured lending, financial literacy. УПРАВЛЕНИЕБАНКОВСКИМИ РИСКАМИ В ПРЕДПРИНИМАТЕЛЬСКОЙ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ:НАПРИМЕРЕ МАЛОГО БИЗНЕСА Aннотация В данной статье рассматриваются теоретические и практические аспекты управления банковскими рисками в предпринимательской деятельности. Особое внимание уделяется видам рисков, влияющих на финансовую устойчивость субъектов малого бизнеса, методам их выявления, оценки и минимизации. Банковские риски, такие как кредитный риск, риск ликвидности, риск процентных ставок и волатильность стоимости финансовых инструментов, представляют собой серьёзную угрозу для малого предпринимательства. В этой связи в статье анализируется взаимодействие между www.wordlyknowledge.uz ILMIYMETODIK JURNAL JOURNAL OFIQRO –ЖУРНАЛ ИҚРО –IQRO JURNALI –volume 16,issue01,2025 ISSN:2181-4341, IMPACT FACTOR( RESEARCH BIB )–7,245,SJIF–5,431 банками и предпринимателями в процессе управления рисками, а также современные подходы к их оценке с учетом реальной практики, применяемой в Узбекистане. В результате исследования разработаны практические рекомендации и предложены эффективныестратегии управлениябанковскимирисками для субъектовмалого бизнеса. Kлючевые слова. Банковские риски, предпринимательская деятельность, малый бизнес, кредитный риск, управление рисками, финансовая безопасность, система кредитования, банковскийсектор Узбекистана,беззалоговоекредитование,финансовая грамотность. Bank risklari — bu moliyaviy vositalar bilan bog‘liq bo‘lgan salbiy oqibatlar ehtimoli bo‘lib, ular kredit ajratish, qarzdorlikni qoplash, foiz stavkalari o‘zgarishi, likvidlik yetishmasligi va boshqa xavf-xatarlar shaklida namoyon bo‘ladi1. Ayniqsa, kichik biznes subyektlari uchun bu turdagi risklar og‘irroq oqibatlarga olib kelishi mumkin, chunki ularning moliyaviy zaxiralari cheklangan, kredit tarixlari yetarlicha shakllanmagan va bozor o‘zgarishlariga bo‘lgan chidamlilik darajasi pastbo‘ladi2. Kredit riski — eng keng tarqalgan bank risklaridan biri bo‘lib, qarz oluvchi tomonidan qarzni to‘liq va o‘z vaqtida qaytarmaslik xavfini bildiradi. Bu holat kichik biznes uchun jiddiy muammolarga olib kelishi mumkin, chunki banklar riskni baholashda odatda yirik korxonalarga nisbatan ko‘proq talablar qo‘yadi. Natijada, kichik biznes ko‘p hollarda kredit olish imkoniyatidan mahrum bo‘ladi yoki judayuqori foiz stavkalari asosidakredit oladi3. Bank risklarini boshqarish — bu xavf-xatarlarni aniqlash, tahlil qilish, baholash va ularni kamaytirishga qaratilgan tizimli choralar majmuasidir. Xalqaro amaliyotda bu jarayon quyidagi asosiy bosqichlardan iborat: risklarni aniqlash, riskni baholash, risklarni monitoring qilish, risklarni kamaytirish. Kichik biznesga kredit ajratishda banklar ushbu mexanizmlarni tatbiq etish orqali nafaqat o‘zlarining, balki tadbirkorning ham moliyaviy xavfsizligini ta’minlaydi. Masalan, garov mexanizmlari, kredit kafolatlari vamijozning moliyaviy salohiyatini baholovchi skoring tizimlari bu borada keng qo‘llanilmoqda4. Bundan tashqari, zamonaviy bank amaliyotida sun’iy intellekt va algoritmik tahlil vositalaridan foydalanish orqali kredit olish jarayonining aniqligi va shaffofligi oshirilmoqda. Ayniqsa, avtomatlashtirilgan skoring tizimlari mijozning nafaqat moliyaviy ko‘rsatkichlarini, balki kredit tarixini, to‘lov intizomini va hatto biznes modelining barqarorligini ham baholash imkonini beradi. Bu esa banklar uchun riskni aniqroq prognoz qilishga, kichik biznes uchun esa kredit olishda yanada adolatli va moslashuvchan yondashuvga yo‘l ochadi. Shu tarzda raqamli texnologiyalar asosida ishlab chiqilgan riskni baholash mexanizmlari bank va mijozo‘rtasidagi ishonchni mustahkamlashga xizmat qilmoqda. O‘zbekistonda banklar tomonidan tadbirkorlik subyektlariga ajratilayotgan kreditlarning xavfsizligi masalasi davlat siyosatida alohida e’tiborga loyiq yo‘nalish hisoblanadi. So‘nggi yillarda qabul qilingan Prezident qarorlari va Markaziy bank ko‘rsatmalari asosida kredit 1Tashkent InstituteofFinance. "Bank Risklarini
Доказательный фрагмент
«This article examines the theoretical and practical aspects of managing banking risks in entrepreneurial activity.»
Образец извлечения
Демо-превьюThis article examines the theoretical and practical aspects of managing banking risks in entrepreneurial activity. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.
- Цитирований
- 0
- Просмотров
- 0
- Тип
- Журнал
- Страна
- Узбекистан
- Ключевые слова
- Banking risks, entrepreneurial activity, small business, credit risk, risk management, moliyaviy savodxonlik., tadbirkorlik faoliyati, kreditlash tizimi, garovsiz kreditlash, kichik biznes, O‘zbekiston bank sektori, moliyaviy xavfsizlik, kredit riski, Bank risklari, risklarni boshqarish
Смежные источники
Общество и инновацииKhosiyat MAMATKULOVA2024
Академические исследования в современной наукеKhudaiberdiyeva Arafat Israilovna, Ph.D Professor hudayberdiyevaarofat@gmail.com +12026
Научные статьиI.B.Yangiboyev, E.X.Berdanov +22025