К содержанию
РецензированоUZ2026

O’N OLTI YOSHGA TO’LMAGAN SHAXS BILAN JINSIY ALOQA QILISH VA JINSIY EHTIYOJNI G’AYRI TABIY USULDA QONDIRISH JINOYATINING JINOIY HUQUQIY TAVFSIF

Risqibayev Mansur Dilshod o’g’li · O‘zbekiston Respublikasi IIV Akademiyasi kursanti

Образование наука и инновационные идеи в мире · 2026

Аннотация

This article provides an in-depth analysis of the legal components of the crime of non-violent sexual intercourse with persons under 16 years of age, as defined by Article 128 of the Criminal Code of the Republic of Uzbekistan. The study explores the theoretical foundations of sexual freedom and sexual inviolability concepts, identifying society's established moral norms and a child's physical and psychological development as the objects of the crime. Using comparative legal and analytical methods, all elements of the crime (object, subject, objective and subjective aspects) were examined in detail, and a comparative analysis of CIS countries' legislation was conducted. The article defines the subject as a mentally competent person who has reached 16 years of age, the objective aspect as voluntary sexual intercourse, and the subjective aspect as direct intent. The research findings aim to improve criminal legislation, enhance judicial practice, and protect the rights of minors. Kalit so‘zlar: voyaga yetmagan shaxs, bola huquqlari, bolalar ombudsmani, ijtimoiy himoya, xalqaro bola huquqlari, O‘zbekiston qonunchiligi, obyekt, subyekt, axloq, normal jinsiy munosabat, jinsiy daxlsizlik. Ключевые слова: несовершеннолетнее лицо, права ребенка, детский омбудсмен, социальная защита, международные права ребенка, законодательство Узбекистана, объект, субъект, нравственность, нормальные половые отношения, половая неприкосновенность. https://scientific-jl.org/obr Выпуск журнала №-71 156 Часть–6_ июня–2025 ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ 2181- 3187 Key words: minor, children’s rights, children's ombudsman, social protection, international children's rights, Uzbekistan legislation, object, subject, morality, normal sexual relations, sexual inviolability. So‘nggi yillarda mamlakatimizda bolalarning huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish hamda ularning barkamol avlod bo‘lib yetishishini ta’minlash, bolalarning ma’naviy, jismoniy va axloqiy rivojlanishi uchun shart-sharoitlar yaratish hamda ularning qonuniy huquq va manfaatlarini himoya qilish borasida keng ko‘lamli ishlar amalga oshirilmoqda. Shu bilan bir qatorda voyaga yetmagan shaxslarga nisbatan jinoyat sodir etgan shaxslarga nisbatan odil sudlovni amalga oshirishni ta’minlash maqsadida sud-huquq sohasida ham bir qancha islohotlar tizimli ravishda amalga oshirilmoqda. O‘n olti yoshga to‘lmagan shaxslarning normal rivojlanishiga tahdid qiluvchi jinoyatlarga qarshi kurashish bo‘yicha jinoyat-huquqiy tadbirlarni amalga oshirishning nazariy va amaliy muammolari har tomonlama ishlab chiqilmiqda, ayniqsa, o’n olti yoshga to’magan shaxslarning jinsiy erkinligiga qarshi sodir etilgan jinoyatlar bo’yicha javobgarlik masalasi chuqur o’rganilmoqda. Jinsiy erkinlik deganda nimani tushunish kerak? A.N.Ignatovning so‘zlariga ko‘ra, jinsiy erkinlik “Balog‘at yoshiga etgan fuqarolarning jinsiy hayotini erkin belgilash huquqi va huquqiy layoqatini qamrab oladi”1. Izotov.N.N.ning pozitsiyasini yanada ishonchli deb hisoblash mumkin, “jinsiy erkinlik-bu jamiyatda belgilangan jinsiy munosabatlar doirasidagi erkinlik, boshqa shaxslar bilan jinsiy aloqada bo‘lish, aks holda ularning jinsiy istagini qondirish va bu sohada hech qanday majburlash yoki majburlashga yo‘l qo‘ymaslik. Bu masalada insonning irodasini ifodalash”2. V.P.Konyaxin eng oqilona fikrga amal qilib, “yosh voyaga etmaganlar (14 yoshdan 16 yoshgacha bo‘lgan shaxslar) va voyaga etmaganlar (14 yoshgacha bo‘lgan 1 Конвенция о борьбе с торговлей людьми и с эксплуатацией проституции третьими лицами от 2 декабря 1949 г. // Сборник действующих договоров, соглашений и конвенций, заключенных СССР с иностранными государствами. Вып. XVI. М„ 1957. 2 Изотов, Н.Н. Уголовная ответственность за насильственные действия сексуального характера. Автореф. дис.... канд. юрид. наук. Ставрополь, 2000. https://scientific-jl.org/obr Выпуск журнала №-71 157 Часть–6_ июня–2025 ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ 2181- 3187 shaxslar) uchun jinsiy daxlsizlik jinsiy aloqani yoki ular bilan har qanday jinsiy aloqani qonuniy ravishda taqiqlashdir, hatto ularning roziligiga qaramay” 3. Bizni qiziqtirgan navbatdagi masala O‘zbekiston Respublikasi Jinoyat kodeksining 128-moddasida nazarda tutilgan qo‘shimcha jinoyat ob’ektini yaratish. Gap shundaki, bolalarga nisbatan zo‘ravonliksiz jinsiy aloqa qilish ularning keyingi jinsiy va ijtimoiy rivojlanishiga katta xavf tug‘diradi. Erta jinsiy aloqalar shaxsiyatning normal fiziologik va axloqiy-psixologik shakllanishini buzadi, bu ko‘pincha odamlarning keyingi hayotidagi buzuq jinsiy orientatsiyasiga olib keladi, ularning tanasiga psixotravmatik ta’sir ko‘rsatadi, oqibatlari hayot davomida namoyon bo‘lishi mumkin. Ushbu jinoyatning Jinoiy huquqiy tarkibiga nazar soladigan bo‘lgan bo’lsak uning o‘ziga xos va bir necha nozik taraflariga ega ekanligini ko‘rishimiz mumkin Obekti bo‘lib jamiyatda o‘rnatilgan odob axloq qoidalari va shuningdek bolaning jismoniy va psixologik rivojlanishi tash

Доказательный фрагмент

«This article provides an in-depth analysis of the legal components of the crime of non-violent sexual intercourse with persons under 16 years of age, as defined by Article 128 of the Criminal Code of the Republic of U…»

Образец извлечения

Демо-превью

This article provides an in-depth analysis of the legal components of the crime of non-violent sexual intercourse with persons under 16 years of age, as defined by Article 128 of the Criminal Code of the Republic of U… Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.

DOI не указан
Цитирований
0
Тип
Журнал
Страна
Узбекистан
Ключевые слова
minor, children’s rights, children's ombudsman, social protection, не достигшим 16-летнего возраста, В данной статье глубоко проанализирован правовой состав преступления в виде ненасильственного полового сношения с лицом, предусмотренного статьей 128
Спросить CiteX об этой работе

Смежные источники