RENESSANS- YOSHLAR NIGOHIDA

Аннотация

Mazkur maqolada insoniyat madaniy va intellektual tarixining muhim davri bo‘lgan Renessans — uning ma’naviy-estetik qadriyatlari, ilm-fan va san’at sohalaridagi yutuqlari zamonaviy yoshlar nigohida o‘rganiladi. Yevropa uyg‘onish davri bilan bir qatorda Sharq uyg‘onishining buyuk namoyandalari — Ibn Sino, Beruniy, Ulug‘bek, Navoiylar ijodi va ta’siri ham yoshlar nigohi bilan tahlil qilinadi. Maqolada Renessans g‘oyalari va ularning bugungi davr yoshlariga qanday ilhom manbai bo‘lishi, ularning ijodiy fikrlashi, estetik dunyoqarashi, ilmiy izlanishlarga bo‘lgan qiziqishida qanday aks etayotgani tahlil qilinadi. Ayniqsa, O‘zbekiston Respublikasida Prezident Shavkat Mirziyoyev tomonidan ilgari surilgan “Uchinchi Renessans” g‘oyasi va bu g‘oyaning yoshlar tafakkurida qanday aks etayotgani, yurtimizda buning uchun yaratilayotgan sharoitlar, ilm-fan, ta’lim va madaniyatga berilayotgan e’tibor alohida tahlil qilinadi. “Yangi O‘zbekiston – intellektual avlod davri” tamoyili asosida, yoshlar nafaqat madaniy merosni o‘rganishga, balki uni davom ettiruvchi, boyituvchi avlod sifatida shakllanib borayotganligi maqolaning asosiy e’tiborida bo‘ladi. Renessans davri qahramonlari va bugungi kun intellektual yoshlari o‘rtasidagi ruhiy va ilmiy bog‘liqlik ochib beriladi. Maqola, ayniqsa, pedagoglar, madaniyat sohasi vakillari, tarixchilar hamda yoshlar tarbiyasi bilan shug‘ullanuvchi mutaxassislar uchun muhim nazariy va amaliy ahamiyatga egadir. Kalit so‘zlar: Renessans, Sharq va G‘arb uyg‘onish davrlari, yoshlar tafakkuri, ijodkorlik, Uchinchi Renessans, Shavkat Mirziyoyev, Ulug‘bek, Alisher Navoiy, Ibn Sino, Leonardo da Vinchi, madaniy meros, zamonaviy yoshlar, intellektual avlod, innovatsiya, ma’naviy yuksalish, ilm-fan taraqqiyoti, globallashuv davri, estetik dunyoqarash, milliy uyg‘onish, Yangi O‘zbekiston, komil inson tarbiyasi, shaxsiy rivojlanish, falsafa va san’at. https://scientific-jl.org/obr Выпуск журнала №-73 82 Часть–1_ июл–2025 ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ 2181- 3187 Insoniyat tarixida shunday bosqichlar borki, ular nafaqat o‘z davrida balki keyingi asrlar taqdiriga ham kuchli ta’sir o‘tkazgan. Ana shunday tarixiy davrlardan biri bu — Renessans, ya’ni Uyg‘onish davridir. Renessans so‘zi lotin tilidan tarjima qilinganda “qayta tug‘ilish”, “yangi hayotga kirish” degan ma’noni anglatadi. Bu davr Yevropada XIV–XVI asrlarda sodir bo‘lgan keng miqyosdagi ilmiy, madaniy, badiiy va falsafiy yuksalish harakati bo‘lib, insoniyat tafakkurining uyg‘onishi, shaxs qadriyatining e’tirof etilishi, ijod va tafakkur erkinligining asos solingan davridir. Leonardo da Vinchi, Rafael, Mikelanjelo kabi san’at va ilm namoyandalari bu davr timsoliga aylangan bo‘lsa, Sharqda esa Ibn Sino, Forobiy, Beruniy, Ulug‘bek, Alisher Navoiy kabi allomalar uyg‘onish g‘oyalarini yanada teranroq va yuksakroq shaklda namoyon qilganlar. Bugungi globallashuv, raqamli transformatsiya va ilm-fan rivojlanish jarayonida butun insoniyat tarixiy tajriba va madaniy merosga tayanmoqda. Ayniqsa, O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev tomonidan ilgari surilgan “Uchinchi Renessans” g‘oyasi bu borada muhim nazariy va amaliy asosga ega bo‘lib, yosh avlodni ilm-fan, ta’lim, madaniyat va tafakkur sohalarida yangilanish sari yetaklovchi ustuvor yo‘nalishga aylangan. Birinchi Renessans Sharq allomalari davriga, ikkinchisi Temuriylar davridagi madaniy yuksalishga taalluqli bo‘lsa, bugungi Uchinchi Renessans — yosh avlodning ijodiy tafakkuri, intellektual salohiyati, innovatsion fikrlashi va ma’naviy kamolotini o‘zida mujassam etadi. Zamonaviy yoshlar uchun Renessans faqat tarixiy davr emas — balki ular uchun ilhom manbai, tafakkur o‘qi, intilish va yangilik yaratish maydonidir. Bugun yoshlar orasida san’at, adabiyot, dizayn, ilmiy izlanishlar va texnologiyalar sohasida yuz berayotgan o‘zgarishlar Renessans ruhi va uning yuksak qadriyatlari bilan uyg‘unlashmoqda. Yurtimizda yaratilayotgan imkoniyatlar, zamonaviy ta’lim muhitining shakllanishi, yoshlar siyosatiga berilayotgan e’tibor, ijodiy va intellektual salohiyatning qo‘llab-quvvatlanishi – bularning barchasi Uchinchi Renessans poydevorini barpo etayotgan eng muhim omillardir. https://scientific-jl.org/obr Выпуск журнала №-73 83 Часть–1_ июл–2025 ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ 2181- 3187 Shu bois, mazkur maqolada Renessans davrining tarixiy-madaniy mazmuni zamonaviy yoshlar nigohida talqin qilinadi, Uchinchi Renessans g‘oyasining bugungi yoshlarga qanday ruhiy, axloqiy va ilmiy ilhom berayotgani, ularning ongida qanday aks etayotgani tahlil etiladi. Yoshlarning Renessans merosiga munosabati, ulardagi estetik did, ilmga intilish, san’at va adabiyotga qiziqishining kuchayib borayotgani zamonaviy ma’naviy yuksalishning aniq belgisi sifatida ko‘rib chiqiladi. Renessans — inson tafakkuridagi tub burilish davri bo‘lib, u san’at, madaniyat, ilm-fan, falsafa va jamiyat hayotining barcha jabhalarida inqilobiy o‘zgarishlarni keltirib chiqardi. Bu davrning eng muhim xususiyati — in