Научные статьиM.H.Sayidova, S.U.Pulatova2025
QON KETISHNI TOʻXTATISH USULLARI
Xamroeva Zuxra · Erniyozova Mushtariy
Образование наука и инновационные идеи в мире · 2025
Аннотация
Mazkur maqolada hozirgi vaqtda butun dunyoda ko‘p uchrayotgan qon ketish turlari to‘g‘risida fikr yuritiladi. Kalit so‘zlar: qon ketishi, ichki qon ketish, arterial qon ketish, mioma hayz sikli. Qon ketishni toʻxtatish — bu muhim birinchi yordam chorasidir. Qon ketish turiga qarab turli usullar qoʻllaniladi. Quyida qon ketishni toʻxtatishning asosiy usullari keltirilgan: 1. Qon ketish turlari: Qon ketish quyidagi turlarga boʻlinadi: Kapillyar qon ketish — mayda qon tomirlaridan, yuzaki jarohatlarda kuzatiladi. Venoz qon ketish — qonni tomirlar chuqurroq bo‘lgan venalardan oqadi, quyuq va doimiy oqimda bo‘ladi. Arterial qon ketish — arterial qon oqimi kuchli, yorqin qizil rangda, pulsatsiyalab oqadi. Ichki qon ketish — tananing ichki qismida sodir bo‘ladi, tashqi belgilar bilan sezilishi mumkin. 2. Qon ketishni to‘xtatish usullari: A. To‘g‘ridan-to‘g‘ri bosim qo‘yish Toza mato yoki bint bilan yaraga bevosita bosim qo‘yiladi. Bu usul kapillyar va venoz qon ketishda samarali. B. Bosimli bint (davleniye povyazka) Yaraga steril bint bosiladi, ustidan bosimli bint bog‘lanadi. Bint namlanib ketsa, olib tashlanmaydi – ustiga yana yangi bint qo‘yiladi. https://scientific-jl.org/obr Выпуск журнала №-73 150 Часть–1_ июл–2025 ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ 2181- 3187 C. Qon ketayotgan joyni yuqoriga ko‘tarish Qo‘l yoki oyoq qon ketayotgan bo‘lsa, u yuqoriga ko‘tariladi. Bu qon oqimini kamaytiradi. D. Arterial qon ketishda – turniket (jgut) Arterial qon ketishni to‘xtatish uchun jarohat yuqorisidan 5-10 sm balandda jgut (turniket) bog‘lanadi. Turniketni aniq vaqt bilan qo‘llash kerak (odatda 1 soatdan ortiq bo‘lmasligi kerak). Jgut ustiga vaqti yozilgan qog‘oz qo‘yiladi. E. Sovuq qo‘llash Qon ketayotgan joyga muz yoki sovuq kompress qo‘yilishi qon tomirlarini toraytiradi va qon ketishni kamaytiradi. Ichki qon ketishda Ichki qon ketish shubhasida darhol tibbiy yordam chaqiriladi. Bemor yotqiziladi, harakatsiz holatda saqlanadi. 3. Qon ketishda yodda tutish kerak bo‘lganlar: Tozalik: Infeksiyadan saqlanish uchun steril materiallardan foydalaning. Qon ketish turini aniqlang va mos usulni tanlang. Turniketni noto‘g‘ri ishlatish to‘qima o‘limiga olib kelishi mumkin. Har qanday og‘ir qon ketishda shifokorga murojaat qilish shart. Burundan qon ketishi (epistaksis): Sabablari: Bosh miya bosimi oshishi Burni urilishi Haddan tashqari quruq havo Burun ichidagi qon tomirlarning zaifligi Yordam: Bemorni tik yoki yengil oldinga egilgan holatda o'tqazing. Boshini orqaga emas, oldinga eging — qon nafas yo‘liga tushmasin. https://scientific-jl.org/obr Выпуск журнала №-73 151 Часть–1_ июл–2025 ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ 2181- 3187 Burun qismlarini (qanotlarini) barmoq bilan 5-10 daqiqa mahkam bosib turing. Burunga sovuq kompress (muz, sovuq suvli sochiq) qo‘ying. Agar qon to‘xtamasa yoki qayta-qayta ketaversa — LOR shifokorga murojaat qilish kerak. 2. Bachadondan qon ketishi: Sabablari: Homiladorlik yoki homiladorlikdan keyingi asoratlar Hayz siklining buzilishi Mioma, endometrioz, poliplar Yordam: Ayolni yotqizish, sokinlik ta’minlash. Sovuq kompress past qorin sohasiga qo‘yiladi. Og‘ir qon ketishda — tez yordam chaqiriladi. Og‘riq bo‘lsa, dori berish faqat shifokor tavsiyasi bilan mumkin. O‘zboshimchalik bilan dori qabul qilinmasin! 3. Jarohatdan qon ketishi (tashqi): Yordam: Yuqorida aytilganidek, qon ketish turiga qarab bosim, bint, turniket ishlatiladi. Yarani antiseptik bilan tozalash kerak (masalan, yod yoki xlorheksidin). Qon ko‘p bo‘lsa — tez yordam chaqiring. 4. Ichki qon ketish: Belgilari: To‘satdan rang oqarishi, holsizlik, hushsizlanish Terlash, bosh aylanish, yurak urishining tezlashishi Qorinda yoki ko‘krakda og‘riq Yordam: Bemor yotqiziladi, harakatsiz saqlanadi. Sovuq kompress qon ketayotgan joyga (masalan, qorin) qo‘yiladi. Ichki qon ketishda hech qanday dori berilmaydi. https://scientific-jl.org/obr Выпуск журнала №-73 152 Часть–1_ июл–2025 ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ 2181- 3187 Darhol tez tibbiy yordam chaqirish zarur. Tavsiya etilgan adabiyotlar: 1. A.Gadoyev,M.Ziyayeva ,R.Turaquliv “Terapiya ”Toshkent -2022 yil 2. V.N.Turaqulov,L.X.Musadjonova ,X.A.Raxmatova “Terapiyada hamshiralik parvarishi ”o’quv qo’llanma -2019 yil 3. A.G.Gadaev,R.K.Solixodjaeva,M.X.Alimova,X.S.Axmedov,S.Q.Nazarova,L.X .Musajonova ” Umumiy amaliyot hamshiralari uchun amaliy ko’nikmalar to’plami ” Toshkent – 2011 yil 4. R.K.Solixodjaeva,G.SH.Omonova,N.A.Nurmuhammedova,Z.I.Ro’ziyeva “Asosiy yuqumsiz kasalliklar bo’yicha klinik protokollar ”Toshkent-2017 Elektron ta’lim resurslari: www. minzdrav.uz–O’z.Res. Sog’liqni Saqlash tizimigaoid me’yoriy hujjatla http://www.ziyonet.uz http://www.edu.uz www.lex.uz https://scientific-jl.org/obr Выпуск журнала №-73 153 Часть–1_ июл–2025
Доказательный фрагмент
«Mazkur maqolada hozirgi vaqtda butun dunyoda ko‘p uchrayotgan qon ketish turlari to‘g‘risida fikr yuritiladi.»
Образец извлечения
Демо-превьюMazkur maqolada hozirgi vaqtda butun dunyoda ko‘p uchrayotgan qon ketish turlari to‘g‘risida fikr yuritiladi. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.
- Цитирований
- 0
- Просмотров
- 0
- Тип
- Журнал
- Страна
- Узбекистан
- Ключевые слова
- mioma hayz sikli., arterial qon ketish, ichki qon ketish, qon ketishi
Смежные источники
Общество и инновацииKhosiyat MAMATKULOVA2024
Академические исследования в современной наукеKhudaiberdiyeva Arafat Israilovna, Ph.D Professor hudayberdiyevaarofat@gmail.com +12026
Научные статьиI.B.Yangiboyev, E.X.Berdanov +22025