К содержанию
РецензированоUZ2026

EKSTREMIZM VA TERRORIZM:MOHIYATI,SABABLARI VA OLDINI OLISH CHORALARI

OLISH CHORALARI · Zaripova Gulnoza Zaxriddin qizi · Nurullayeva Shirin Akbar qizi

Interpretation and researches · 1 · 2026

Аннотация

Mazkur maqolada ekstremizm va terrorizmning mohiyati, kelib chiqish sabablari hamda ularning oldini olish yo‘llari tahlil qilinadi. Kalit so`zlar:Ekstremizm va terrorizmning kelib chiqish tarixi,sabablari,oldini olish yo`llari,ogohlik,diniy tashkilotlar,qonuniy chora-tadbirlar. XXI asr insoniyat taraqqiyotining yangi bosqichiga o‘tgan bo‘lsa-da, zamonaviy davrda global xavf-xatarlardan biri bo‘lib ekstremizm va terrorizm tahdidi qolmoqda. Ushbu illatlar nafaqat ayrim mamlakatlarda, balki butun dunyo miqyosida tinchlik va barqarorlikka raxna solmoqda. Ularning ijtimoiy, siyosiy va dini zaminlarda ildiz otishi jiddiy oqibatlarga olib kelmoqda. Ekstremizm va terrorizm tushunchalari:Ekstremizm (lotincha “extremus” — “eng chekka”, “eng oxirgi” degan ma’noni anglatadi) — bu jamiyatdagi mavjud siyosiy, diniy, ijtimoiy tartib va normalarga qarshi qaratilgan keskin va radikal qarashlar tizimidir. Ekstremistik harakatlar ko‘pincha zo‘ravonlik, tajovuz va qonunbuzarlik bilan birga kechadi.Terrorizm esa ekstremizmning eng xavfli ko‘rinishi bo‘lib, odatda qo‘rquv, vahima tarqatish, siyosiy yoki diniy maqsadlarga erishish uchun qurolli hujumlar, portlashlar, odam o‘g‘irlash kabi harakatlar orqali amalga oshiriladi. Terrorizm orqali jamiyatda beqarorlik, nizolar va ijtimoiy qo‘rquv muhitini yaratish ko‘zlanadi.Ekstremizm va terrorizmning sabablari;Ekstremistik va terroristik harakatlarning yuzaga kelishiga quyidagi omillar sabab bo‘ladi: 1. Ijtimoiy-iqtisodiy tengsizlik — ishsizlik, kambag‘allik, ta’lim va sog‘liqni saqlash tizimining yetarli emasligi. 2. Diniy savodsizlik — dinga noto‘g‘ri yondashuv, diniy mafkuralarni noto‘g‘ri talqin qilish. 3. Siyosiy beqarorlik va korrupsiya — hukumatga nisbatan ishonch yo‘qligi, adolatsizlik. 4. Global axborot oqimi — internet va ijtimoiy tarmoqlarda radikal g‘oyalarni tarqatish. 5. Yoshlarning ma’naviy bo‘shlig‘i — g‘oyaviy immunitetning pastligi, hayotiy maqsadlarning yetishmasligi.22 22 Toshkent: Iqtisod-Moliya Akramov M., Yuldashev B. “Terrorizm: zamonaviy tahdid va unga qarshi kurash, 2020. 117 International scientific journal “Interpretation and researches” Volume 1 issue 10 (56) | ISSN: 2181-4163 | Impact Factor: 8.2 Ekstremizm va terrorizmning salbiy oqibatlari;Ushbu illatlar jamiyat taraqqiyotiga quyidagi salbiy ta’sirlarni ko‘rsatadi:Inson hayoti xavf ostida qoladi;Tinchlik va barqarorlik izdan chiqadi;Iqtisodiy yo‘qotishlar yuz beradi;Turli millatlar va diniy konfessiyalar o‘rtasida ziddiyatlar kuchayadi;Yoshlar radikal oqimlarga qo‘shilib ketadi.Ekstremizm va terrorizmga qarshi kurashish yo‘llari;Bu muammolarga qarshi kurashish ko‘p yo‘nalishli va tizimli bo‘lishi kerak: 1. Ta’lim va tarbiya — yosh avlodga ma’naviyatli, vatanparvarlik ruhidagi ta’lim berish, diniy saboqlarni to‘g‘ri tushuntirish… 2. Huquqiy choralar — ekstremistik va terroristik harakatlarga nisbatan qat’iy jazolar, xavfsizlik xizmatlarining faoliyati. 3. Axborot xavfsizligi — ijtimoiy tarmoqlarda radikal g‘oyalarning tarqalishini nazorat qilish, sog‘lom fikrli kontent yaratish. 4. Ijtimoiy himoya — ishsizlikni kamaytirish, yoshlarni foydali mehnatga jalb qilish. 5. Xalqaro hamkorlik — boshqa davlatlar bilan terrorizmga qarshi tajriba almashish. So‘nggi o‘n yilliklarda dunyo miqyosida ekstremizm va terrorizm masalasi dolzarb muammolardan biri bo‘lib kelmoqda. Bu tahdidlar faqat harbiy- siyosiy muammolar emas, balki inson huquqlari, madaniyatlararo muloqot, yoshlar tarbiyasi, axborot xavfsizligi kabi ko‘plab sohalarga ham bevosita ta’sir qiladi. Xususan, O‘zbekiston Respublikasi ham o‘zining milliy xavfsizlik strategiyasida bu illatlarga qarshi kurashga alohida e’tibor qaratmoqda.Ekstremizm va terrorizm tushunchalari;Ekstremizm — bu jamiyatda mavjud tartib va normalarga qarshi turish, radikal g‘oyalar orqali o‘z nuqtai nazarini kuch bilan majburlab qabul qildirishga urinishdir. U o‘zini diniy, siyosiy yoki etnik shaklda namoyon qilishi mumkin.Terrorizm esa — bu jamiyatda qo‘rquv uyg‘otish, siyosiy yoki mafkuraviy maqsadlarga erishish uchun zo‘ravonlik va terror harakatlaridan foydalanishni nazarda tutadi. Terrorizm turli shakllarda namoyon bo‘ladi: Milliy terrorizm — davlat ichidagi nizolar bilan bog‘liq. Xalqaro terrorizm — chegaradan tashqarida yoki ko‘p davlatlarni qamrab olgan harakatlar. Diniy terrorizm — diniy g‘oyalarni niqob qilib ishlatish. Kiberterrorizm — internet va axborot texnologiyalaridan zararli maqsadda foydalanish. Ekstremizm va terrorizmning asosiy sabablari 1. Ma’naviy bo‘shliq: Yoshlar orasida ijtimoiy, ma’naviy va axloqiy tarbiyaning yetishmasligi ularni radikal guruhlar ta’siriga oson tushishiga sabab bo‘ladi. 2. Tashqi ta’sirlar: Ayrim davlatlar yoki transmilliy guruhlar ma’lum geosiyosiy maqsadlarni amalga oshirish uchun boshqa mamlakatlarda tartibsizlik keltirib chiqarishga harakat qiladilar. 118 International scientific journal “Interpretation and researches” Volume 1 issue 10 (56) | ISSN: 2181-4163 | Impact Factor: 8.2 3. Radikal diniy oqimlar: Qur’on va boshqa diniy manbalarn

Доказательный фрагмент

«Mazkur maqolada ekstremizm va terrorizmning mohiyati, kelib chiqish sabablari hamda ularning oldini olish yo‘llari tahlil qilinadi.»

Образец извлечения

Демо-превью

Mazkur maqolada ekstremizm va terrorizmning mohiyati, kelib chiqish sabablari hamda ularning oldini olish yo‘llari tahlil qilinadi. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.

DOI не указан
Цитирований
0
Просмотров
0
Тип
Журнал
Страна
Узбекистан
Ключевые слова
ekstremizm terrorizmning, ekstremizm terrorizm, siyosiy yoki, kelib chiqish, oldini olish, olish llari, biri lib
Спросить CiteX об этой работе

Смежные источники