Научные статьиM.H.Sayidova, S.U.Pulatova2025
SABR VA CHIDAM FRAZEOLOGIZMLARINING TARIXIY-LINGVISTIK ILDIZLARI
Jumayeva Muhabbat Mustakimovna · И ВЫНОСЛИВОСТИ · Жумаева Мухаббат Мустакимовна.
Инновационные исследования в современном мире: теория и практика · 2 · 101–106 · 2026
Аннотация
Данная статья посвящена изучению историко-лингвистических корней фразеологии терпения и выносливости. Терпение и выносливость – важные фразеологизмы, выражающие силу человеческого духа, способность противостоять переменам в общественной жизни. В статье анализируется, как развивались эти фразеологизмы в разных языках и культурах, их исторические корни и роль в общественной жизни. Также показаны место и процесс развития фразеологии терпения и выносливости в узбекском языке и их место в народных традициях. Ключевые слова: терпение, выносливость, фразеология, исторические корни, языкознание, культура, языкознание, общественные отношения, узбекский язык, народные традиции. HISTORICAL-LINGUISTIC ROOTS OF THE PHRASEOLOGISMS OF PATIENCE AND ENDURANCE Jumayeva Muhabbat Mustaqimovna Navoi State University jumayevamuhabbat547@gmail.com Annotation. This article is devoted to the study of the historical and linguistic roots of the phraselogisms of patience and endurance. Patience and endurance are important phraseological units that express the strength of the human spirit, the ability to resist changes in social life. The article analyzes how these phraseologisms have developed in different languages and cultures, their historical roots and place in social life. It also shows the place and development process of the phraseologisms of patience and endurance in the Uzbek language, as well as their place in folk traditions. 53 Keywords: patience, endurance, phraseologisms, historical roots, linguistics, culture, linguistics, social relations, Uzbek language, folk traditions. Frazeologizmlar tilshunoslikda juda muhim o‘ringa ega bo‘lib, ular tildagi tayyor, barqaror birikmalar sifatida tilning boyligini, milliy madaniyat va mentalitetini ifodalaydi. Frazeologizmlar, odatda, ko‘chma ma’noga ega bo‘ladi. Ularning tarkibiy qismlarining alohida ma’nolari umumiy ma’noga to‘liq mos kelmaydi. Shu bois tilshunoslikda frazeologik ma’no va uning tahlili alohida o‘rganiladi. Frazeologizm tilshunoslikda muhim o‘rin tutadi, chunki ular tilning faqat grammatik yoki sintaktik tuzilmasini emas, balki uning madaniy, tarixiy va ruhiy qatlamlarini ham aks ettiradi. Sabr va chidam kabi frazeologizmlar o‘zining ma’nosi va ishlatilishida insonning ruhiy holati, ijtimoiy munosabatlar va an’anaviy qadriyatlarni yoritadi. Bu maqolada sabr va chidam frazeologizmlarining tarixiy-tilshunoslik ildizlari tahlil qilinadi. Frazeologizm bu nutqning yakuniy va mustahkam birligi bo‘lib, ikki yoki undan ortiq so‘zdan tashkil topgan va muayyan ma’no ifodalovchi strukturadir. Frazeologizmlar, ko‘pincha, o‘zlarining boy tarixiy ildizlari, madaniy va lingvistik aloqalari orqali ajralib turadi. Ayniqsa, sabr va chidam kabi inson ruhiyatiga taalluqli tushunchalar o‘ziga xos frazologik ifodalarga ega. Mazkur maqolada sabr va chidam frazeologizmlarining tarixiy-lingvistik ildizlari va ularning rivojlanishiga oid tahlil yuritiladi. Ularning ijtimoiy hayotdagi o‘rni, madaniyatdagi ahamiyati va tilda qanday shakllanganligi haqida fikr yuritiladi. Shuningdek, o‘zbek tilidagi sabr va chidam frazeologizmlarining hozirgi zamon tilshunosligi doirasidagi ahamiyati ko‘rsatiladi.Mаvzugа оid аdаbiyоtlаr tаhlili (Literаture review). Sabr va chidamga oid frazeologik birliklarning tarixiy ildizlarini o‘rganish, nafaqat tilshunoslarga, balki xalqlarning madaniy va ijtimoiy rivojlanish jarayonlarini ham tushunishga yordam beradi. Bu frazeologik birliklar tarixan ijtimoiy hayotda ahamiyatli o‘rin tutgan va hozirgi kunda ham jamoatchilik, ma’naviyat va shaxsiyatning muhim jihatlarini aks ettiradi. Ma’lum bir tilning xazinasi sifatida frazeologiyani keltirish mumkin. Negaki frazeologiya xalqning tarixini, madaniyati va oʻziga xosligini ko‘rsatadi. Frazeologizmlar, asosan, millatning urf-odatlarini, anʼanalarini o‘zida aks ettiradi. Ammo ingliz tili frazeologiyasida milliy an`analarni ifodalab keluvchi fiziologik birlik (ushbu ilmiy ishda frazeologik birliklar iborasi FB ko‘rinishida qisqartirilgan)lar bilan bir qatorda, xalqaro frazeologizmlar ham uchraydi. Ba’zi frazeologik birliklarda arxaik elementlar saqlanib qolgan. Frazeologik birliklarni nutqni bezaydigan vosita sifatidagina qarash noto‘g‘ri bo‘lib, ular ham boshqa til birliklari singari yuqori informativ xususiyatga ega, tilda nominativ va komunikativ funksiya bajaruvchi birliklardir. Frazeologik birliklari mavjud bo‘lmagan birorta til ham yo‘q [6;183-b.]. Sabr va chidam frazeologizmlarini, ularning tarixiy kelib chiqishini o‘rgangan ba’zi olimlar ularning yaratgan manbalari mavjud bo‘lib ular hozirgi kunga qadar keng foydalanib kelmoqda. O‘tgan asrning 40–50-yillarida Sh.Rahmatullayev (1969), G.A.Bayramov (1983), M.F.Chernov (1986) bu soxaga o‘z xissasini qo‘shgan [1;1203- b.].Tаdqiqоt metоdоlоgiyаsi (Reseаrch Methоdоlоgy). Sabr va chidam frazeologizmlarining tarixiy lingvistik ildizlariga bag‘ishlangan ushbu maqolada ilmiy tadqiqotning qiyosiy tahlil, analiz, sintez kabi metodlaridan samarali foydalanildi. Bunda sabr va chida
Доказательный фрагмент
«Данная статья посвящена изучению историко-лингвистических корней фразеологии терпения и выносливости.»
Образец извлечения
Демо-превьюДанная статья посвящена изучению историко-лингвистических корней фразеологии терпения и выносливости. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.
- Цитирований
- 0
- Тип
- Журнал
- Страна
- Узбекистан
- Ключевые слова
- patience, endurance, phraseologisms, historical roots, linguistics, culture, xalq an’analari., chidam, tilshunoslik, frazeologizmlar, ijtimoiy munosabatlar, lingvistika, tarixiy ildizlar, o‘zbek tili, madaniyat, sabr
Смежные источники
Общество и инновацииKhosiyat MAMATKULOVA2024
Академические исследования в современной наукеKhudaiberdiyeva Arafat Israilovna, Ph.D Professor hudayberdiyevaarofat@gmail.com +12026
Научные статьиI.B.Yangiboyev, E.X.Berdanov +22025