ПЕДАГОГИЧЕСКИЕ МЕХАНИЗМЫ ФОРМИРОВАНИЯ ПОЗНАВАТЕЛЬНЫХ НАВЫКОВ У ДЕТЕЙ ДОШКОЛЬНОГО ВОЗРАСТА В СОВРЕМЕННУЮ ИНФОРМАЦИОННУЮ ЭПОХУ

Аннотация

Maqolada hozirgi axborot asrida maktabgacha yoshdagi bolalarda pedagogik jihatdan talqin qilingan. Shuningdek, maqolada bolalarda bilish jarayonini Rivojlanish, maktabgacha yosh, idrok qilish, diqqat, xotira, tasavvvur, alimovatamina@icloud.com - FORMATION OF COGNITIVE SKILLS IN PRESCHOOL CHILDREN IN THE MODERN INFORMATION ENVIRONMENT Alimova Tamina Doctoral student at the Andijan pedagogical institute alimovatamina@icloud.com 218 P mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil. Annotation. The article interprets the pedagogical mechanisms of forming cognitive skills in preschool children in the current information age from a psychological and pedagogical perspective. The article also provides necessary recommendations for the development of cognitive processes in children. Keywords. Development, preschool age, perception, attention, memory, imagination, thinking, cognitive skills. Barcha bolalar jinsi, madaniyati, etni ishtirok etishga va umumiy bilimlarni bolaning kognitiv rivojlanishidagi asosiy kutilgan natijalar quyidagilar: bolaning fikrlash, qilish qobiliyati, tanqidiy fikrlash qobiliyati, ijodiy qobiliyatlarni va tashabbuskorlikni rivojlantirish. Maktabgacha yoshdagi bolalarda bilish jarayonining rivojlanishi quyidagicha aniqlanadi: idrok qilish, diqqat, tasavvur, xotira, fikrlash va nutq.[1] Idrok qilish insonning atrof olamdagi predmet va hodisalarni sezgi organlariga i xil oxiriga kelib bola idroki nisbatan yuqori rivojlanish bosqichiga yetadi, lekin u hali davomida amaliy faoliyat va maxsus tayyorgarlik natijasida sekin-asta rivojlanadi. Bolaning diqqati maktabgacha yosh davrining boshida uning atrofdagi predmetlarga va ular bilan bajariladigan harakatlarga qiziqishini aks ettiradi. Bolaning biror narsaga faq davomiyligi yarim soatga yetadi. Suratlarni tomosha qilish, hikoya va ertaklar tinglashda bolalar diqqatining barqarorligi taxminan ikki baravar ortadi. faoliyatda diqqat barqarorligi sezilarli darajada ortadi. sh imkonini zaxiralarini amalga oshirish uchun katta imkoniyat taqdim qiladi. 219 P mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil. Maktabgacha yoshdagi bolalarda xotira ixtiyorsiz xarakterga ega. Maktabgacha voqealarni eslab qolishi mumkin. Fikrlash bu eng muhim narsani a vizual-obrazli (3 yoshgacha) (predme vizual- buyumlarni qismlarga ajratadi, sinchiklab - i tarzda batafsil tahlil qilish -mantiqiy fikrlashning yaxshi rivojlanganidan darak beradi.[2. B.260] muvofiq quyidagicha etib belgilangan: qiziquvchanlikni oshirish va bolalarni izlash-bilish faoliyatiga undash; tasavvur va ijodiy faollikni rivojlantirish; -muhitdagi obyektlar, ularning xususiyatlari va jihatlari (shakli, rangi va zamon, harakati va harakatsizligi, sabab va oqibatlari va h.k.) haqida dastlabki tasavvurlarni shakllantirish; odamlarning umumiy uyi Yer sayyorasi haqidagi, tabiat xususiyatlari, dunyo mamlakatlari va xalqlarining xilmaxilligi haqidagi bilimlarni kengaytirish; foydalanish orqali bilishning hissiy asoslarini rivojlantirish; qamlar va 1- shakllantirish; geometrik shakllarni farqlash, nomlash va ulardan foydalanish qobiliyatini rivojlantirish. Fikrlash faoliyatini (tahlil, taqqoslash, tasniflash, guruhlarga ajratish), fikrlash malakalarini rivojlantirish;[3] Bilish jarayonini rivojlantirishning maktabgacha yoshdagi bola uchun ahamiyati quyidagilardan iborat: 220 P mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil. - Idrokning rivojlanishi bola psixikasining umumiy rivojlanishida muhim ahamiyatga ega. Usiz bolaning xotirasini, tafakkurini, tasavvurini shakllantirishning iloji borishga tayyorlashda ham katta ahamiyat kasb etadi. - Tasavvur va fantaziya hayotimizning eng muhim jihatidir. Bolalarning tasavvuri katta imkoniyat taqdim qiladi. - Maktabgacha yosh davrining boshida bolada sezish, ixtiyorsiz diqqat, predmetni boshlaydi. - ikmalarning yetarlicha shakllanmasligi parishonxotirlik, xotira pastligi va - ydi, diqqatini yaxshi jamlay olmaydi. - qobiliyatini egallaydi. -onalarga quyidagilarga amal qilish tavsiya etiladi: Maktabgacha yoshdagi bolalarning kognitiv faolligini oshirish va qiziqtirish, jalb Farzandingiz bilan birga dunyoni kashf qiling. Qiziquvchan ota-onalarning -tez suhbatlashib turing dastlab yon- predmetlarning belgi-xususiyatlari haqida gapiring, atrof olamni tushuntiring, obyektiv asoslang. -idrokni va muammolarni hal qilish mahoratini rivojlantirishga yordam beradi. Bolaning fikrlarini diqqat bilan tinglang va hech qachon ustidan kulmang, uning aqliy mehnatini hurmat qiling. -quvvatlang. Uni tashabbuskorlikka va mustaqilli 221 P mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil. aylantiring. rasmlar chizing. orqali maktabgacha yoshdagi bolalarning tasavvurini rivojlantiring. rasmning yetishmayotgan d rivojlanishida muhim davr hisoblanadi. Uning har tomonlama rivojlanishida dastlabki nligi bois, har bir pedagog va ota-onadan mamlakat uchun zarur inson sifatida kamolga yetadi.