ПЕДАГОГИЧЕСКИЕ ПРИНЦИПЫ ПРОЦЕССА НРАВСТВЕННО-ЭСТЕТИЧЕСКОГО ВОСПИТАНИЯ УЧАЩИХСЯ

Аннотация

The article examines the positive qualities inherent in such types of education, as mental, physical, spiritual and moral, aesthetic, patriotic, which are considered components of the universal education of students, as well as educational processes relevant to their formation and realization through pedagogical principles of the process of moral and aesthetic education. Key words: moral-aesthetic education, decency, human qualities, sports festivals, friendship, physical education, values. -estetik tarbiyalash jarayonini takomillashtirish muhim va dolzarb vazifalardan hisoblanadi. xloqiy-estetik tushunchalar, iymon, insof, diyonat, or- - dan rivojlanmaydi. Bularning barchasi zaminida tarbiya yotadi. Shu jumladan, barkamollik, 255 P mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil. Oliy axloqiy-estetik tarbiyalash tamoyillari, omillari, tizimi, sharti va mohiyati masalalariga xloqiy-estetik tarbiyalash tamoyillari quyidagilar hisoblanadi: - talabalarning yoshi, ularning individual psixologik tavsifi, axloqiy-estetik - tizimlilik, izchillik, bosqichma- -ketlik, integrativlik; - texnologiyalilik, birlik va butunlik; - barcha didaktik tamoyillaridan foydalanish; - - - - -estetik tarbiyalashni, - madaniy muvofiqlik milliy-madaniy, umuminsoniy, axloqiy-estetik qadriyatlar bilan b - shaxsga qaratilganlik shaxsga diqqat- . -estetik tarbiya axloqiy-estetik dunyoqarash bilan ham uzviy Har tomonlama rivojlangan barkamol shaxs tarbiya jarayonida shakllanganidek, insonning axloqiy-estetik dunyoqarashi ham shu jarayonda rivojlanadi. Zero, tarbiya muayyan maqsadga qaratilgan, ongli amalga oshiriladigan, ijtimoiy tajribalar: bilimlar, ijtimoiy t -atvor va - -estetik aloqalar idrok etilib, ijodiy fa va metodlar, shakl va vositalar, subyekt-obyekt, boshqarish va natijaga erishish bilan yaxlit pedagogik tizimdir. Boshqa ijtimoiy tuzilmalardagidek, tarbiya ham uni tashkil sport bayramlari vositasida axloqiy-estetik tarbiyalash jamiyat talab va ehtiyojlari asosida tashkil qilinadi. xloqiy-estetik tarbiya talabalarda axloqiy- - estetik ideal, axloqiy-estetik tafakkur, axloqiy-estetik qadriyatlarga sodiqlikni rivojlantirish ishlarini amalga oshirish uchun xizmat qiladi. Shuning uchun ham bu jarayon muayyan qonuniyatlarga amal qiladi. 256 P mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil. yati mamlakat uchun qanchalik foydali, maqsadga muvofiq, munosabatlari esa oqilona tashkil etilsa, bu jamiyat di va maqsadga erishadi. ijtimoiy muhitga va boshqa odamlarga munosabati jarayonida shakllanadi hamda shaxs va rivojlanishi bu inson faoliyati subyektlari tarbiyachi-murabbiylar, professor- talabalar, ota- ing tashkilotlari, mahalla va h.k. jamoalardagi shaxslararo munosabatlar tarbiyalovchi munosabatni vujudga keltiradi va ular inson uchun qimmatli shaxsiy sifatlar hamda fazilatlarning tarkib topishi, rivojlanishi uchun muhim ahamiyat kasb etadi. Shu bois o -estetik dunyoqarashini rivojlantirishning negizi va manbai sanaladi [1. B. 172]. xloqiy-estetik tarbiyalash prinsiplari deganda, axloqiy-estetik tarbiya mazmuniga, uni rivojlantirishning shakl, metod, vositalariga, tashkil etilishiga, shu jarayon subyektlari -estetik tarbiya shuniladi. Ushbu qoidalar talabalarni axloqiy- xloqiy-estetik tarbiyalash jarayonida ularga rioya qilib, faoliyat tashkil etilsa, u natijali ero, prinsiplar mazkur jarayon - xloqiy-estetik tarbiya prinsiplari quyidagilardan iborat: 1. xloqiy-estetik tarbiyaning bir maqsadga qaratilganligi va ijtimoiy ganligi tamoyili. Jamiyatning umumiy maqsadi, talabi, ehtiyoji asosida tarbiyaviy ishlarni tashkil etish, talabalarda milliy axloqiy- axloqiy- rpo etishda bor kuchi va salohiyatini ayamasligini, ijtimoiy foydali mehnatda bevosita ishtirok kelajakka intilishga yordam beradi. 2. xloqiy- tamoyili. rivojlanadi. Shunga asosan axloqiy-estetik tarbiya insonning tabiatg va kishilarga, jamiyatning voqea- ifodalaydi. xloqiy-estetik bilimlar talaba-yoshlarni qurilayotgan fuqarolik jamiyatining mazmun-mohiyati, hayoti bilan keng tanishtirishni, shu jamiyatni barpo etishda faol 257 P mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil. 3. xloqiy-estetik tarbiyalash jarayonini insonparvarlashtirish tamoyili. Talabalarni axloqiy-estetik tarbiyalash jarayonini insonparvarlashtirish tamoyili -saodati uchun erkin kurashishni, adolatparvarlikni tarbiyalashni nazarda tutar ekan, avvalo, bu - talaba-tarbiyalanuvchi shaxsi, qadr-qimmatini hurmat qilish va unga insoniy - - ruhida tarbiyalash; - namunali tarbiyaviy vaziyatl haq- anligini har bir yoshning ongiga va qalbiga singdirish. 4. xloqiy-estetik tarbiyalash jarayonini rivojlantirishga yaxlit (butunlik) yondashish tamoyili. Talabalarni axloqiy-estetik tarbiyalash jarayonining rivojlanishi ong, his- -atvor, hatti- -estetik tarbiyalash jarayonini rivojlantirishning maqsadi, etiladi. Bunday eht -iqtisodiy taraqqiyot talablaridan kelib -estetik tarbiyalash jarayonini rivojlantirish va uni boshqarish tizimli yon