МЕТОДЫ И ПСИХОЛОГИЧЕСКИЕ ТЕОРИИ ФОРМИРОВАНИЯ КОНЦЕПЦИИ «Я» У ДЕТЕЙ ДОШКОЛЬНОГО ВОЗРАСТА 6-7 ЛЕТ.

Аннотация

This article provides information on the social and emotional development of children in the preparatory group, their adaptation to the social environment, the process of communication with adults and peers, and also highlights the formation of the "I" concept in 6-7-year-old children, the peculiarities of the process of forming and managing their emotions. Brief information on methods and psychological theories related to the formation of the "I" concept. Keywords: preparatory group, socio-emotional development, social adaptation, communication, "I" concept, emotions, psychological readiness, social environment,Teacher. Kirish.Jahon miqyosida maktabgacha yoshdagi bolalarni intellektual va emotsional jihatdan rivojlantirish, atrof olam bilan tanishtirish jarayonini insonparvarlashtirishning kreativ modellari amaliyotga tatbiq etilgan. uchun ham muhim va dolzarbdir. Bu bizning kimligimizni va qanday davolanishni tushunish uchun muhimdir. a oladi. 160 P mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil. Maktabgacha 6- texnologiyasi, Bu tex anglashga va shu orqali ta'lim-tarbiyaga integratsiya qilinadigan samarali strategiyalarni ishlab chiqishga yordam beradi. UNESKOning 2017-yil 18-20- sentyabr kunlari Ly Maktabgacha ta'lim kongressda alohida e'tibor qarat aruvchan olamga moslashishiga zamin yaratishi9 oy, Rossiya davlatlarida ijtimoiy-hissiy munosabatlarni rivojlantirish mexanizmlarini takomillashtirish, tizimli ishlar amalga oshirilmoqda. Tadqiqot metadologiyasi. Respublikamizda maktabgacha yoshda tayyorlov guruhlardagi bolalarning "Men" konsepsiyasining indikatorlarini ta'minlashda yangi vositalarini optimallashtirish, pedagogik jara tarbiya berishning muqobil shakllarini yaratish hamda har tomonlama rivojlantirish maqsadida zamonaviy innovatsion va axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini joriy etish kabi ustuvor vazifalar belgilangan10. masalasi eng muhim vazifalar - -7 yoshdagi bolalarning "Men" konsepsiyasini shakllantirish uchun bir qancha metodik yondashuvlar va faoliyat turlaridan foydalanish mumkin. 161 P mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil. Maktabgacha 6-7 yoshdagi bolalar uchun "Men" konsepsiyasini shakllantirish, ularning shaxsiyati va ijtimoiy ko'nikmalarini rivojlantirishda muhim ahamiyatga ega. Ushbu jarayon psixologik nazariyalar asosida amalga oshirilishi kerak. Quyida "Men" konsepsiyasini shakllantirishga oid metodikalar va psixologik nazariyalar haqida qisqacha ma'lumot . 1. Psixologik Nazariyalar - Eriksonning Psiko-sotsial Rivojlanish Nazariyasi: Erik Erikson, inson rivojlanishini o'n ikki bosqichga ajratdi. Maktabgacha yoshdagi bolalar uchun "Men" konsepsiyasi o'z- o'zini anglash va boshqa odamlar bilan munosabatlarni o'rnatish jarayonida muhimdir. Bu davrda bolalar kimligini aniqlashadi va o'zlarini boshqalar bilan solishtiradilar. - 11 - Piagetning Kognitiv Rivojlanish Nazariyasi: Jean Piaget bolalarning fikrlash jarayonlarining rivojlanishini o'rganib chiqqan. Maktabgacha yoshdagi bolalarda o'z- o'zini anglash va atrof-muhitni tushunish jarayoni kognitiv rivojlanish bilan bog'liqdir. 6- 7 yoshli bolalar haqida gapirganda, Piaget "konkret operatsiyalar" bosqichiga kirishayotganini ta'kidlaydi. Bu bosqichda bolalar mantiqiy fikrlashni rivojlantirishi va konkret narsalar bilan ishlash orqali muammolarni hal qilish qobiliyatini oshirishi mumkin. Men konsepsiyasining shakllanishi ham ushbu davrda muhim ahamiyatga ega. - Vygotskiyning Ijtimoiy-Madaniy Nazariyasi: Lev Vygotskiy, ijtimoiy muloqot va madaniyatning shaxsni shakllantirishdagi rolini ta'kidlaydi. Bolalarning ijtimoiy muhitda o'zlarini qanday his qilishlari va "Men" konsepsiyasining shakllanishida ijtimoiy aloqalarning ahamiyati katta. Psixologik- (ing. Self-concept - boshqalar bilan solishtirish asosida shakllanadigan ichki psixik tuzilma sifatida talqin qilinadi. L.S. Vygotskiyning keltirgan nazariyasida bolaning shaxsiy taraqqiyoti ijtimoiy faoliyat 12 2. Metodikalar - O'yinlar orqali o'qitish: O'yinlar yordamida bolalarga o'zlarini ifoda etishga imkon beriladi. Rol o'yinlari, teatr sahnalari va boshqa interaktiv faoliyatlar bolaning "Men" konsepsiyasini shakllantiradi. 11 -- - 60 12 162 P mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil. - Ijodiy faoliyatlar: Rasm chizish, qo'shiqlar aytish, hikoyalarni yaratish orqali bolalarning ijodkorlik qobiliyatlari rivojlanadi, bu esa ularning shaxs sifatlarini ochib beradi. - Muloqot va muhokama: Bolalarni guruhda birgalikda ishlashga undanganda, ularning fikrlarini eshitish va bir-biri bilan baham ko'rishi "Men" tushunchasining rivojlanishini qo'llab-quvvatlaydi. - Emotsional tarbiya: Bolalarga his-tuyg'ularni anglash va boshqalarga ulardan foydalanishni o'rgatishda emotsional intellektni rivojlantirishga qaratilgan faoliyatlar muhimdir. Taxlillar va natijalar. : - - - identifikatsiya kuchaydi. 7 yoshli bolalar shaxsiy rivojlanishida psixologik-pedagogik yondashuvlar muhimligini tasdiqlaydi