Конструкциявий ва биоэкологик материалларни активацион ва изларни таҳлил қилиш усулларини ишлаб чиқиш

Аннотация

Ҳозирги пайтда, ядро физикаси таҳлил усуллари, илмий-техник ва техник-иқтисодий масалаларини ҳал қилишда дунё амалиётининг энг долзарб воситаларидан бири бўлиб қолмоқда. Активацион таҳлил (АТ) усуллари турли хил табиий ва техноген материаллар ҳамда атроф-муҳит объектларидаги элементларни топиш ва уларнинг таркибини аниқлашда ядровий физика методлари имкониятларига асосланади. Элемент миқдорларини аниқлаш чегараларининг пастлиги (10–12–10–13 г), тезкорлиги ва ишончлилиги, намуна яхлитлигини бузмасдан 20 ва ундан ортиқ элементлар таркибини аниқлаш каби афзалликлари активацион таҳлилнинг бошқа таҳлил усулларига нисбатан кенг фойдаланиш имконини яратди. AТ усуллари атом ядроларининг тузилиши ва хусусиятларига, ядро реакцияларидаги уйғониш функцияларининг, таҳлилий радионуклидларнинг (РН) чиқиш катталикларига ва нурланиш энергияларига асослангандир. Ядро реакцияларининг уйғониш функциялари ва таҳлилий радионуклидларнинг чиқиш қийматлари зарядланган заррачалар билан активацион таҳлил (ЗЗАТ) олиб боришда: элементларнинг таркибини абсолют метод билан аниқлашда; оптимал нурлантириш энергиясини аниқлашда; элементларни аниқлашнинг сезгирлигини ва қуйи чегарасини баҳолашда; РН нурланиш активлиги қийматини топишда; бошқа АТ усуллари билан таққослашда бу катталиклар муҳим аҳамиятга эгадир.