ТЕХНОЛОГИЯ ФОРМИРОВАНИЯ НАВЫКОВ АУДИРОВАНИЯ АНГЛИЙСКОЙ РЕЧИ У УЧАЩИХСЯ НАЧАЛЬНЫХ КЛАССОВ С ПОМОЩЬЮ АУДИОРАССКАЗОВ.

Аннотация

This thesis discusses the technology of developing listening comprehension skills in English for primary school students through audio fairy tales. The study analyzes the didactic value of audio fairy tales, their suitability for the age and psychological characteristics of students, as well as their effectiveness in developing listening comprehension skills. The methodological aspects of the pre-listening, while-listening 751 P mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil. and post-listening stages of the lesson are considered, and ways to develop students' listening, pronunciation and oral speech skills through the use of multimedia approaches, visual materials and dramatization tools are shown. The possibilities of using audio fairy tales to form a positive attitude towards the language and increase motivation of students are also discussed. Keywords: primary school, English, listening comprehension, audio story, multimodal approach, pre-listening, while-listening, post-listening, oral speech, pronunciation, dramatization, motivation, didactic materials. jbegmurodov26@gmail.com Hozirgi globallashuv jarayonida xorijiy tillarni, ayniqsa ingliz tilini erta yoshdan boshlab o`rganish dolzarb masalaga aylanmoqda. Ingliz tili nafaqat xalqaro muloqot vositasi, balki ilm-fan, texnologiya, iqtisodiyot va ta`limning asosiy tillaridan biri sifatida butun dunyo miqyosida faol o`rganilmoqda [2]. Bu esa yosh avloddan zamonaviy 752 P mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil. kommunikativ kompetensiyalarni shakllantirishda ingliz tilini erta bosqichda o`rgatish zarurligini ko`rsatadi. Ayniqsa, boshlang`ich ta`lim bosqichi tilni o`zlashtirish uchun eng sezgir, moslashuvchan va samarali davr hisoblanadi [1]. Shu sababli, bu davrda chet tilni o`qitishda to`gri metodik yondashuvlarni qo`llash o`ta muhimdir. Til o`rganish jarayonida to`rtta asosiy ko`nikma-tinglash, o`qish, yozish va gapirish mavjud bo`lib, ulardan aynan tinglab tushunish ko`nikmasi eng birinchi va poydevoriy bosqich sifatida shakllantirish lozim [4:45-50]. Chunki tilni eshitish orqali idrok etish, talaffuz va intonatsiyani anglash, konteksdan ma`no chiqarish, keyinchalik og`zaki nutqni rivojlantirish uchun zarur bo`lgan tayanch yaratadi. Shu nuqtai nazardan, boshlang`ich ta`limda tinglab tushunishni shakllantirish uchun taqdim etilayotgan audioertak materiallari didaktik jihatdan qulay, qiziqarli va samarali vosita hisoblanadi [8:60-65]. Audioertaklar bolalar dunyoqarashiga yaqin, obrazli syujetli va emotsional jihatdan ta`sirchan matnlar asosida yaratilgani sababli ularni tinglash orqali til elementlari ongli ravishda yodda qoladi [5:22-27]. Bunday materiallar o`quvchilarni yoshi, qiziqish doirasi va psixologik xususiyatlari to`liq mos tushadi [3]. Shu bilan birga, audioertaklar o`quvchilarni til o`rganish jarayoniga jalb etadi, ularning motivatsiyasini oshirish va darsni jonlantiradi. Ertak syujetini ketma-ketligi va qahramonlari orqali hikoya qilinishi eshitilgan matnni yaxlit tushunishga yordam beradi, bu esa chet tilni eshitish asosida o`zlashtirishda muhim omildir [10]. Tinglab tushunishni shakllantirish jarayonida metodik bosqich alohida ahamiyatga ega. Darslar odatda uch asosiy bosqichda tashkil etiladi: pre-listening, while-listening va post-listening [7:18-24]. Pre-listening bosqichi bu o`quvchini eshitiladigan meterialga tayyorlash jarayoni bo`lib, unda ertak mavzusi, asosiy leksik birliklar va kontekstalar bilan tanishtiriladi. Bu bosqichda rasm, video, so`zlar bilan ishlash yoki tahminiy savollar orqali o`quvchilarning diqqatini muayyan yo`nalishga qaratish mumkin. While-listening bosqichida o`quvchilar audioertaklarni tinglaydilar va eshitilgan material asosida savollarga javob beradilar, syujet bo`yicha ketma-ketlikni aniqlaydilar, asosiy mazmunini tushunishga harakat qiladilar. Bu bosqich faollik, diqqat va idrokning kuchli ishlatilishini talab qiladi. Post-listening bosqichida esa eshitilgan material ustida ishlanadi, ya`ni ro`l o`ynash, voqeani davom ettirish, savollarga og`zaki yoki yozma shaklda javob berish, o`z fikrini bildirish kabi topshiriqlar beriladi. Bu esa o`quvchilarda mustaqil fikrlash, og`zaki ifoda va ijodkorlikni shakllantiradi [6:35-39]. Ilmiy tadqiqotchilarimizdan Salomova o`zining tadqiqot va amaliyot natijalarida audioertaklarda foydalanilgan darslar an`anaviy tinglashga asoslangan mashg`ulotlarga nisbatan ko`proq samara berganini aniqlangan. [9:12-17]. O`quvchilar ushbu darslarda faolroq ishtirok etgan, matn mazmuni yaxshiroq tushungan, yangi so`zlarni eslab qolish darajsi yuqori bo`lgan. Ayniqsa, rollar ijro etish, ovoz bilan ertak aytish va guruhlarda ishlash orqali ularni tilga nisbatan ijobiy munosabati shakllangan. Shu bilan birga, ayrim 753 P mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil. muammolar ham kuzatiladiki, bazi o`quvchilar notanish so`zlar yoki murakkab Grammatik tuzilmalarni tinglab tushunishda qiynaladilar [