ВВР-К реактори фаол зонасининг кам бойитилган уран ёқилғиси билан ишлаганда фойдаланиш тартибини ҳисоблаш ва тажрибавий изоҳлаш

Аннотация

Собиқ иттифоқ давлати инқирозга учрагандан кейин Семипалатинск синов полигони Қозоғистон Республикасига арсенал кўринишда ҳарбий ядровий қурол мерос бўлиб қолди. Қозоғистон Республикаси Президентининг 1991 йил 29 августдаги 409-сонли қарори билан ядро қуроллари синовдан ўтказилган Семипалатинск полигони ёпилди. Ўша пайтдан бошлаб, Қозоғистон ядровий қуролдан ихтиёрий равишда воз кечди ва ўзини фақат атом энергиясидан тинч мақсадларда фойдаланишни ривожлантирадиган мамлакат сифатида юзага чиқди. Маълумки, тадқиқот реакторлари ҳарбий мақсадларда ишлатилиши мумкин бўлган юқори даражада бойитилган ёқилғининг асосий истеъмолчилари ҳисобланади. Шу муносабат билан, 70- йилларнинг охирида ядро ёқилғиси соҳасида мутахассислар тадқиқот реакторларини кам бойитилган ёқилғига (20% бойитилган уран-235 га) ўтказишни қатъий тавсия қилишни бошладилар. 1978 йилда Америка Қўшма Штатлари тадқиқот ва материалшунослик реакторларида кам бойитилган ёқилғилардан фойдаланиш дастурини (RERTR) тавсия қилди. RERTR дастури кенг миқёсда халқаро эътироф этилди ва қўллаб қувватланди, ҳамда таҳдидни камайтириш глобал ташаббуси доирасида амалга оширилди.