ИСПОЛЬЗОВАНИЕ ИГРОВЫХ УПРАЖНЕНИЙ ДЛЯ РАЗВИТИЯ ЛОВКОСТИ И СКОРОСТИ У МАЛЕНЬКИХ ДЕТЕЙ

Аннотация

This article analyzes pedagogical approaches aimed at developing agility skills in 7-10- year-old students in the primary education system of Uzbekistan. The study examines the effectiveness of game exercises, interdisciplinary integrated programs, and modern educational technologies. A 12-week experiment was conducted with the participation of 100 students in secondary schools in Tashkent. The results showed that game and interactive methods significantly improve agility, coordination, and reaction time compared to traditional physical education classes. The article provides practical recommendations for educators and emphasizes the need to improve infrastructure and personnel training for the widespread introduction of these approaches in the education system of Uzbekistan. Keywords: Primary education, agility, game exercises, physical education, interdisciplinary integration, educational technologies, motor skills. Language: Uzbek Citation: Arabjonov , S. (2025). USING PLAYFUL EXERCISES TO DEVELOP AGILITY AND SPEED IN YOUNG CHILDREN. Universal International Scientific Journal, 2(6), 61–65. Retrieved from https://universaljurnal.uz/index.php/jurnal/article/view/3384 Copyright © 2025 by author(s) and Scientific Research Publishing Inc. This work is licensed under the Creative Commons Attribution International License (CC BY 4.0). http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ Kirish (Introduction) jismoniy tarbiya darslari ko‘pincha an’anaviy Boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida usullarga asoslanadi, bu esa zamonaviy chaqqonlikni rivojlantirish jismoniy, kognitiv pedagogik yondashuvlar va o‘yinli mashqlarni va ijtimoiy rivojlanish uchun muhim qo‘llashda cheklovlar yaratadi ahamiyatga ega (Ortega et al., 2013). (Abdurahmonov, 2021). So‘nggi yillarda Chaqqonlik tezkor harakatlar, muvozanat va xalqaro tadqiqotlar o‘yinli mashqlar va muvofiqlashtirish qobiliyatlarini o‘z ichiga fanlararo integratsiyaning bolalar oladi, bu esa bolalarning umumiy motorika rivojlanishiga ijobiy ta’sirini ta’kidlamoqda ko‘nikmalarini mustahkamlashga xizmat (Donnelly et al., 2016). Ushbu tadqiqot qiladi (Sheppard & Young, 2006). quyidagi savollarga javob berishni maqsad O‘zbekistonning boshlang‘ich ta’lim tizimida qiladi: 62 Universal International Scientific Journal 2025, 2(6) O‘yinli mashqlar va zamonaviy asoslangan o‘yinlar) va tabiatshunoslik pedagogik yondashuvlar chaqqonlikni (masalan, tabiat hodisalariga taqlid qiluvchi rivojlantirishda qanchalik samarali? harakatlar) fanlari bilan integratsiyalashdi. O‘zbekiston boshlang‘ich ta’lim tizimida Zamonaviy texnologiyalar: Interaktiv ushbu yondashuvlarni joriy etish uchun doskalar va harakat sensorli o‘yinlar (masalan, qanday pedagogik va infratuzilmaviy shart- Kinect yoki mobil ilovalar) chaqqonlikni sharoitlar talab qilinadi? rivojlantirishda qo‘llanildi. Usullar (Methods) Nazorat guruhida O‘zbekiston Xalq Tadqiqot dizayni ta’limi vazirligi tomonidan tasdiqlangan Tadqiqot Toshkent shahridagi 5 ta standart jismoniy tarbiya dasturi qo‘llanildi. umumta’lim maktabida 7–10 yoshli 100 nafar Ma’lumotlarni yig‘ish va tahlil o‘quvchi ishtirokida o‘tkazildi. O‘quvchilar Chaqqonlikni baholash uchun quyidagi tasodifiy tanlash usuli orqali ikki guruhga standartlashtirilgan testlar o‘tkazildi: bo‘lindi: tajriba guruhi (n=50) va nazorat Illinois Agility Test: Chaqqonlik va guruhi (n=50). Tajriba guruhida o‘yinli tezkorlikni o‘lchash (sekundlarda). mashqlar, fanlararo integratsiyalangan T-drill testi: Yo‘nalish o‘zgartirish dasturlar va zamonaviy ta’lim qobiliyatini baholash. texnologiyalariga asoslangan 12 haftalik Reaksiya vaqti testi: dastur qo‘llanildi. Nazorat guruhida an’anaviy Kompyuterlashtirilgan dastur yordamida jismoniy tarbiya darslari (yugurish, sakrash, reaksiya vaqti o‘lchandi. umumiy mashqlar) o‘tkazildi. Mashg‘ulotlar Shuttle Run Test: Tezlik va chidamlilikni haftada 3 marta 40 daqiqa davomida amalga baholash. oshirildi. Testlar tadqiqot boshida, 6-haftada va Pedagogik yondashuvlar 12-hafta oxirida o‘tkazildi. O‘quvchilarning Tajriba guruhida quyidagi yondashuvlar motivatsiya darajasi va darslarga qatnashish qo‘llanildi: faolligi so‘rovnoma (5 balli Likert shkalasi) O‘yinli mashqlar: orqali baholandi. Natijalar SPSS 27 dasturida “To‘siqli yugurish”: O‘quvchilar rangli juft t-test, ANOVA va Kovarians tahlili konuslar orasida to‘siqlardan o‘tib, chaqqonlik (ANCOVA) yordamida qayta ishlandi (p<0,05 va muvozanatni rivojlantirdilar. ahamiyat darajasi). “Reaksiya to‘pi”: To‘p uloqtirish va Natijalar (Results) ushlash orqali reaksiya vaqti va Tadqiqot natijalari tajriba guruhida muvofiqlashtirish yaxshilandi. chaqqonlik ko‘rsatkichlarining sezilarli “Muvofiqlashtirish labirinti”: yaxshilanganini ko‘rsatdi: Belgilangan yo‘nalishlarda tezkor Illinois Agility Test: Tajriba guruhida harakatlanish orqali motorika ko‘nikmalari o‘rtacha vaqt 18,4±0,6 soniyadan 16,5±0,5 rivojlantirildi. soniyaga qisqardi (p=0,008); nazorat guruhida O‘yinlar musiqiy hamrohlik, hikoyaviy 18,6±0,7 dan 17,9±0,6 soniyaga