TOHIR MALIK IJODIDA FANTASTIKA VA REALISM UYG’UNLIGI

Аннотация

Ushbu maqolada taniqli o‘zbek yozuvchisi Tohir Malik ijodida fantastika va realizm janrlarining uyg‘unligi tahlil qilinadi. Adibning fantastik qissalarida g‘ayritabiiy obrazlar va hodisalar orqali zamonaviy jamiyatning ijtimoiy va ma’naviy muammolari badiiy tarzda aks ettiriladi. Shu bilan birga, realizm elementlari voqealarning hayotiyligi, personajlarning tabiiyligi va ijtimoiy muhitning aniq ifodalanganligi bilan asarlarni yanada teran qiladi. Maqola Tohir Malik ijodidagi badiiy-uslubiy xususiyatlar, janr uyg‘unligi va uning o‘zbek adabiyotidagi o‘rni haqida ilmiy tahlil beradi. Kalit so‘zlar:Tohir Malik, fantastika, realizm, fantastik realizm, o‘zbek adabiyoti, badiiy tahlil, janr uyg‘unligi, fantastik qissa, badiiy obrazlar. Kirish (Introduction) Tohir Malik o„zbek adabiyotida ijodining ko„p qirrali ekanligi bilan ajralib turadi. Uning fantastik qissalari realizm elementlari bilan uyg„unlashib, zamonaviy hayotning murakkab jihatlarini yoritishda muhim vositaga aylanadi. Fantastika va realizm janrlarining birlashishi adib asarlarini nafaqat janr jihatdan boyitib, balki ularning falsafiy va badiiy teranligini oshiradi. Ushbu maqola Tohir Malik ijodida fantastika va realizm uyg„unligi qanday amalga oshirilgani, badiiy- uslubiy xususiyatlari va janr chegaralarini kengaytirishdagi o„rni haqida tahlil qiladi. Tohir Malikning ijodida fantastika va realizm janrlarining uyg„unligi asarlarning g„oyaviy- chuqurligini oshirib, o„quvchi va tanqidchilarning e‟tiborini jalb etadi. Fantastika orqali adib jamiyatdagi ziddiyatli jarayonlarni, insonning ichki ruhiy kechinmalarini yangi badiiy shaklda ifodalaydi, realizm esa bu tasvirlarni hayotiy voqelik asosida boyitadi. Shunday qilib, Tohir Malik ijodi o„zbek adabiyotida janrlararo integratsiyaning yorqin namunasi sifatida qaraladi. Maqola maqsadi — Tohir Malik qissalarida fantastika va realizm uyg„unligining badiiy va janriy xususiyatlarini tahlil qilish, yozuvchining ijodiy metodlarini aniqlash va uning o„zbek adabiyotidagi o„rnini aniqlashdir. Tadqiqotning asosiy vazifalari:  Fantastika va realizm elementlarini aniqlash;  Ularning qissalardagi badiiy funksiyalarini o„rganish;  Janrlar uyg„unligining o„zbek adabiyotidagi ahamiyatini tahlil qilish. Usullar (Methods) Maqolada Tohir Malikning fantastik qissalari tanlandi va ularning matnli tahlili amalga oshirildi. Tahlil jarayonida badiiy-uslubiy vositalar, syujet strukturalari, obrazlar tizimi, janr xususiyatlari o„rganildi. Shuningdek, adabiy tanqid va nazariy adabiyotlardan foydalanildi. Matnlarni o„rganishda zamonaviy fantastika va realizm nazariyasi asoslari qo„llanildi, shuningdek, yozuvchining ijodiy xususiyatlari kontekstida janr uyg„unligi tahlil qilindi. Natijalar (Results) Tahlillar shuni ko„rsatdiki: 123 worldlyjournals.com ILMIY TADQIQOTLAR VA ULARNING YECHIMLARI JURNALI JOURNAL OF SCIENTIFIC RESEARCH AND THEIR SOLUTIONS VOLUME 5, ISSUE 02, IYUN 2025 WORLDLY KNOWLEDGE NASHRIYOTI  Tohir Malik qissalarida fantastika va realizm elementlari bir-biri bilan uyg„unlashib, murakkab syujet va obraz tizimini yaratadi.  Fantastika vositalari — ramzlar, metaforalar, g„ayritabiiy hodisalar orqali ijtimoiy va ma‟naviy muammolar tasvirlanadi.  Realizm elementi personajlarning tabiiyligi, voqealarning hayotiyligi va ijtimoiy muhitning aniq ifodalanishi bilan ta‟minlanadi.  Syujet va badiiy uslubdagi uyg„unlik orqali yozuvchi nafaqat voqealarni, balki inson ruhining ichki ziddiyatlarini ham yoritadi. Tahlillar natijasida aniqlanishicha, Tohir Malik ijodida fantastika va realizm elementlari o„zaro uyg„unlashgan holda ishlatiladi. Fantastika vositalari — ramzlar, metaforalar, g„ayritabiiy hodisalar orqali inson ruhining ichki ziddiyatlari, jamiyatdagi ijtimoiy muammolar badiiy ifoda topadi. Shu bilan birga, realizm elementlari orqali asarlar hayotiylikka ega bo„lib, voqealar va personajlar tabiiy, o„quvchi uchun yaqin va tushunarli bo„ladi. Adibning fantastik va realistik elementlarni uyg„unlashtirishdagi mahorati uning qissalariga falsafiy chuqurlik va ijtimoiy ahamiyat beradi. Bu esa o„zbek fantastika adabiyotida yangi janr shakllanishi uchun asos bo„lib xizmat qiladi. Munozara (Discussion) Olingan natijalar Tohir Malik ijodida fantastika va realizm uyg„unligining o„zbek adabiyotidagi yangi badiiy yo„nalish sifatida shakllanganini ko„rsatadi. Fantastika yordamida yozuvchi ijtimoiy haqiqatlarni allegorik tarzda ifodalaydi, realizm esa ularning hayotiyligini ta‟kidlaydi. Ushbu uyg„unlik o„quvchida falsafiy tafakkur uyg„otadi, ijtimoiy muammolarni chuqur anglashga undaydi. Shuningdek, Tohir Malikning bunday ijodi janr chegaralarini kengaytirish, yangi badiiy imkoniyatlarni ochishda muhim ahamiyat kasb etadi. Tahlillar natijalari shuni ko„rsatdiki, Tohir Malik ijodida fantastika va realizm o„zaro to„ldiruvchi janr sifatida xizmat qiladi. Fantastik obrazlar orqali yozuvchi ijtimoiy va axloqiy muammolarni allegorik tarzda tasvirlab, o„quvchini ma‟naviy va falsafiy fikrlashga chorlaydi. Bu esa o„z navbatida, realizm yordam